پیش از آنکه افغانستان به کنترل طالبان درآید، جمعیت در شهر مزارشریف، مرکز ولایت بلخ، در ایام نزدیک به نوروز بسیار شاد و پرانگیزه بود.
طبق گزارش صحت خبر، مردم از نقاط مختلف کشور به این شهر می‌آمدند تا نوروز را جشن بگیرند و حکومت نیز برای برگزاری این جشن ملی اقدامات لازم را به عمل می‌آورد. اکنون، ساکنان بلخ به این مسئله اشاره دارند که سکوتی عمیق بر شهر حاکم گردیده و هیچ‌کس جرات نمی‌کند از نوروز و زیبایی‌های آن در بلخ صحبت کند. به گفته آنها، فشارها و سرکوب‌های طالبان باعث شده است که مردم دیگر جایی برای شادابی و خوشی نداشته باشند و این گروه، زندگی را از آنها گرفته‌اند. آنها تصریح می‌کنند که به دلیل نظام سرکوبگر، حتی نمی‌توانند با هویت واقعی خود درباره ارزش‌ها و جشن‌های ملی صحبت کنند و این نشان‌دهنده روزهای سختی است که در این ولایت سپری می‌شود.
برخی از مردم بلخ با بیان تجربیات خود از وضعیت غم‌انگیز این ولایت در آستانه نوروز می‌گویند که طالبان تمام شادی‌ها، مراسم و جشن‌های فرهنگی و تاریخی را از جامعه سلب کرده‌اند و بستر را برای رشد افراط‌گرایی مذهبی فراهم ساخته‌اند. تمامی نام‌ها در این گزارش به درخواست مصاحبه‌شوندگان بصورت مستعار درج شده است.
بهار (مستعار)، یکی از ساکنان مزارشریف، در گفت‌وگو با روزنامه ۸ صبح اظهار داشته است: «نوروز برای ما نه‌فقط آغاز فصل بهار است، بلکه نمایش آزادی و همبستگی است. در روزگار سابق، در سراسر شهر شور و نشاط برقرار بود، اما اکنون طالبان برگزاری نوروز را به شدت ممنوع کرده‌اند. دیگر کسی نمی‌تواند بدون ترس از مجازات در خیابان‌ها مراسم بگیرد. ما مایل هستیم نوروز را در کنار خانواده‌های خود در خانه‌ها جشن بگیریم. اگرچه ممکن است نتوانیم در فضای باز و در مزار علی جشن بگیریم، اما دل‌های ما همچنان درگیر این جشن هستند. ما امیدواریم روزی بیاید که بتوانیم نوروز را به صورت آزادانه جشن بگیریم. ما به فرهنگ و تاریخ خود ارج می‌گذاریم و اجازه نمی‌دهیم هیچ قدرتی این سنت‌ها را از ما بگیرد.»
مهرآیین (مستعار)، که یکی از ساکنان مزارشریف و عضو «مکتب انتقادی کابل» است، در گفت‌وگو با روزنامه ۸ صبح می‌گوید که حتی کوچک‌ترین آماده‌سازی‌ها برای جشن نوروز، شامل تهیه هفت میوه، پختن سمنک، خرید لباس‌های نو و تهیه غذاهای محلی و متنوع که قبلاً برای شب سال‌نو آماده می‌شد، انجام نشده‌اند.
این ساکن بلخ بیان می‌کند که قبل از تسلط طالبان، نوروز و سایر جشن‌ها با نشاط و شکوه بیشتری نسبت به دیگر نقاط افغانستان برگزار می‌شد. او از مراسمی چون میله گل‌سرخ، جشن‌های جهنده‌بالا، مسابقات بزکشی و دیگر جشن‌های سنتی یاد می‌کند که در دشت‌ها و کوه‌ها به ویژه در مزارشریف برگزار می‌شدند. به گفته وی، این شهر حتی دو ماه قبل از نوروز با چراغ‌های رنگی تزئین می‌گردید و مردم از ولایات مختلف به این شهر می‌آمدند تا نوروز را جشن بگیرند.
بانو مهرآیین اضافه می‌کند که اکنون که کمتر از یک روز به نوروز مانده، گویی سال نو دیگر قرار نیست بیاید. وی بیان می‌کند که مردم خسته و افسرده به نظر می‌رسند و هیچ‌گاه وضعیت مردم مزار شریف اینقدر غمگین نبوده است. او همچنین اشاره می‌کند در سال‌های ابتدایی حاکمیت طالبان، زنان به کوه‌ها می‌رفتند، اما نیروهای این گروه به شدت آنها را تهدید کرده و حتی مورد آزار و اذیت قرار می‌دادند. از نظر او، این وضعیت سبب ایجاد ترس و کاهش رفت‌وآمد مردم شده است. مهرآیین ادامه می‌دهد که حالا جشن نوروز در این شهر رنگ باخته و شادی کمرنگ شده است، در حالی که در گذشته این جشن بسیار دلپذیر و دارای نشاط بود.
فردوس (مستعار)، یکی دیگر از ساکنان مزارشریف، می‌گوید که طالبان با نوروز دارای مشکل «اعتقادی» هستند. به گفته وی، این گروه نوروز را به عنوان بخشی از فرهنگ مجوسی تنقیص می‌نمایند و به شدت با برگزاری این جشن ملی مخالفت می‌کنند. او اظهار می‌دارد که به خاطر حساسیت نسبت به نوروز، طالبان هیچ گونه تزییناتی برای جاده‌ها، چهار باغ روضه شریف و نقاط مرکزی شهر اتخاذ نکرده‌اند و همه این مکان‌ها خراب و پر از خاک شده‌اند؛ گویا هیچ‌گونه سال نوی نیامده و طبیعت نیز هنوز خود را نو نکرده است.
پس از راه‌یابی طالبان به افغانستان، این گروه موجی از ممنوعیت‌ها را به اجرا گذاشته و آنها را «غیراسلامی» نامیده است، که تجلیل از جشن نوروز یکی از این ممنوعیت‌های وسیع طالبان به حساب می‌آید. قانون امر به معروف و نهی از منکر طالبان نیز…
تجلیل نوروز در حال حاضر ممنوع اعلام شده است.
محمدیحیی عارف، یکی از مسؤولان در وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان، پیشتر در یک پیام تصویری اظهار کرده بود: «افرادی که از نوروز تجلیل می‌کنند و آن را محترم می‌شمارند، از دایره اسلام خارج شده‌اند.» او نوروز را «عید مجوسیان، عید غیرمسلمانان و عید مشرکان» لقب داده بود؛ این اظهارات به‌شدت از سوی نخبگان فرهنگی کشور به انتقاد کشیده شد.
در همین زمینه، محمد محق، کارشناس دینی، طی گفت‌وگویی با روزنامه ۸ صبح بیان کرده است که هیچ گونه حکمی در اسلام برای ممنوعیت نوروز وجود ندارد. او تصریح کرده است: «در قرآن کریم چیزی در خصوص نوروز نیامده و همچنین در احادیث معتبر نبوی نیز نشانه‌ای بر تحریم آن نیست.» به گفته او، برخی روایات ضعیف و فتاوای موجود به‌دلیل تحولات سیاسی و تاریخی به وجود آمده‌اند.
در حال حاضر، ۱۲ کشور در جهان به حوزه نوروز تعلق دارند که این روز را محترم می‌شمارند. کشورهای افغانستان، ایران، عراق، هند، قزاقستان، پاکستان، قرغیزستان، ترکمنستان، ازبکستان، آذربایجان و ترکیه، نوروز را به‌عنوان یک میراث مشترک در یونسکو ثبت کرده‌اند و از این رو به نام کشورهای حوزه نوروز شناخته می‌شوند.
مجمع عمومی سازمان ملل در فوریه ۲۰۱۰، نوروز را به‌عنوان یک رویداد جهانی به‌رسمیت شناخت. این نهاد درباره اهمیت نوروز اعلام کرده است: «نوروز برای بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در سراسر دنیا به معنای آغاز سال نو است و بیش از سه هزار سال است که در کشورهای مختلف از بالکان تا دریای سیاه، قفقاز، آسیای مرکزی و خاورمیانه جشن گرفته می‌شود.»