رسول سلیمی: دریای سرخ که به عنوان یک گذرگاه حیاتی برای تجارت جهانی شناخته می‌شود، یک بار دیگر شاهد درگیری بین نیروهای حوثی یمن و نیروی دریایی ایالات متحده است. رئیس‌جمهور سابق آمریکا، دونالد ترامپ، با ادعای اینکه قصد دارد آزادی کشتیرانی را به این منطقه بازگرداند، روز شنبه فرمان حملات وسیع علیه انصارالله یمن را صادر کرد. انصارالله از اکتبر ۲۰۲۳ در حمایت از مردم فلسطین، حملات موشکی و پهپادی متعددی را به سمت کشتی‌های مرتبط با اسرائیل در سواحل یمن برنامه‌ریزی کرده و کنترل این منطقه آبی را در دست گرفته‌اند و اعلام کرده‌اند که به حملات خود به منظور فشار به اسرائیل ادامه خواهند داد تا زمانی که این کشور در غزه عملیات خود را متوقف کند.
در این زمینه، ارتش یمن اعلام کرد که توانسته حمله هوایی برنامه‌ریزی شده علیه خاکش را مختل کند و ناوهای جنگی آمریکا به سمت شمال دریای سرخ عقب‌نشینی کرده‌اند. صنعا عنوان کرد که ایالات متحده مسؤول تمامی پیامدهای ناشی از نظامی‌سازی این دریا و افزایش تنش‌ها است. نیروهای مسلح یمن هشدار دادند که هرگونه ادامه تجاوزات آمریکا تأثیرات منفی بر امنیت کشتیرانی بین‌المللی خواهد داشت. در انتها، یمن اذعان کرد که تا زمانی که تجاوزات علیه این کشور خاتمه نیابد، به حملات علیه اهداف متخاصم در دریای سرخ و دریای عرب ادامه خواهد داد.
افزایش تنش‌ها در دریای سرخ پس از آغاز ریاست جمهوری ترامپ
پس از آغاز دور دوم ریاست‌جمهوری ترامپ در ژانویه ۲۰۲۵، تنش‌ها در دریای سرخ به شدت افزایش یافته است. نیویورک تایمز گزارش داد که ترامپ با فرمان حملات وسیع به مواضع حوثی‌ها، رویکردی تهاجمی تر از دولت پیشین را در پیش گرفته است. عبدالمالک الحوثی، رهبر حوثی‌ها، تصریح کرده است: «ما تا زمانی که حملات به یمن متوقف نشود، به هدف قرار دادن کشتی‌های آمریکایی در دریای سرخ ادامه خواهیم داد. اگر آنها حملات را ادامه دهند، ما هم به تنش‌ها دامن خواهیم زد.» یحیی سریع، سخنگوی نظامی این گروه، نیز مدعی شد: «ما موفق شدیم ناو شناور USS Harry S. Truman را با ۱۸ موشک و پهپاد هدف قرار دهیم» در حالی که مقامات آمریکایی این ادعاها را بی‌اساس خوانده‌اند. پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در گفت‌وگو با فاکس نیوز اعلام کرد: «حوثی‌ها می‌گویند اگر ما تیراندازی را متوقف کنیم، آنها هم توقف می‌کنند اما هیچ‌یک از پهپادها یا موشک‌های آنها به ترومن نزدیک نشدند.» یک مقام آمریکایی نیز به ریوترز گفت که «۱۱ پهپاد حوثی سرنگون شدند و یک موشک در سواحل یمن به آب افتاد؛ هیچ تهدیدی برای ناوها وجود نداشت.
قابلیت‌های موشکی حوثی‌ها: انواع و توانمندی‌ها
حوثی‌ها یک زرادخانه متنوع از تسلیحات را توسعه داده‌اند. گزارش‌ها نشان می‌دهند که موشک بالستیک ضدکشتی قاهر-۱ دارای برد ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلومتر و کلاهکی به وزن ۵۰۰ کیلوگرم است. سرعت این موشک (ماخ ۳، حدود ۳۷۰۰ کیلومتر در ساعت) و زمان اصابت ۷۵ ثانیه‌ای‌اش را خطرناک می‌سازد، اما تحلیل‌گران به این نکته اشاره دارند که هدایت زمینی آن دقت را محدود می‌کند. موشک کروز قدس-۱ نیز با برد ۸۰۰ کیلومتر از موتور جت با سرعت ۸۵۰ کیلومتر در ساعت بهره می‌برد و در ارتفاعی کم (۵۰-۱۰۰ متر) پرواز می‌کند تا از رادار دور بماند. این موشک با کلاهک ۲۰۰ کیلوگرمی، جستجوگرهای حرارتی یا راداری پیشرفته‌ای ندارد.
پهپاد صماد-۳ نیز با برد ۱۵۰۰ کیلومتر و کلاهک ۲۰ کیلوگرمی، گزینه‌ای اقتصادی (با هزینه ۲۰ هزار دلار) برای حملات انتحاری به شمار می‌رود. سرعت این پهپاد ۲۰۰ کیلومتر در ساعت و ناوبری‌اش بر اساس GPS است، اما کارشناسان بر این باورند که در برابر جنگ الکترونیکی آسیب‌پذیر است. موشک فالق-۱، که دارای برد ۲۰۰ کیلومتر و جستجوگر اپتیکی-حرارتی است، دقت بهتری در هدف‌گیری دارد، اما تولید محدود آن (کمتر از ۵۰ واحد) تأثیر آن را کاهش می‌دهد. این تسلیحات علی‌رغم تهدید برای کشتی‌های تجاری، در برابر ناوهای آمریکایی که دارای دفاع چندلایه هستند، کارایی کمتری دارند.
توانمندی‌های ناوهای جنگی آمریکایی در دریای سرخ
در این راستا، ناوهای جنگی ایالات متحده نظیر USS Harry S. Truman، USS Stockdale و USS Spruance جزو ناوگان پنجم به شمار می‌روند و با استفاده از فناوری‌های پیشرفته فعالیت می‌کنند. به گزارش‌های موجود، سیستم آگیس با رادار SPY-۱D(V) که دارای قدرت ۶ مگاوات است، قادر به شناسایی بیش از ۱۰۰ هدف تا فاصله ۱۰۰۰ کیلومتری می‌باشد. موشک SM-۶ که بردی برابر با ۳۷۰ کیلومتر و سرعتی معادل ماخ ۳.۵ دارد، دارای کلاهکی به وزن ۶۴ کیلوگرم است و نرخ موفقیت آن در مرحله نهایی ۹۵ درصد گزارش شده است (CSIS). همچنین، موشک SM-۲ Block IV که بردی ۱۶۰ کیلومتری دارد، به عنوان مکملی برای اهداف میان‌برد طراحی شده است.
سیستم فالانکس CIWS توانایی شلیک ۴۵۰۰ گلوله ۲۰ میلی‌متری در دقیقه را دارد و در فاصله ۲ کیلومتری با نرخ موفقیت ۸۰ درصد عمل می‌کند. جنگنده‌های F/A-۱۸ Super Hornet که به رادار AESA (با برد ۲۰۰ کیلومتر) و موشک‌های AIM-۱۲۰ (برد ۱۰۰ کیلومتر) مجهز شده‌اند، قدرت رهگیری ناوها را افزایش می‌دهند. در عین حال، اتلانتیک کانسیل می‌افزاید که سیستم AN/SLQ-۳۲ با تولید پارازیت در باندهای X و S، سیگنال‌های هدایتی را مختل می‌کند. این فناوری ترکیبی، ناوها را به دژهای شناور تبدیل کرده است.
روش‌های آمریکایی برای رهگیری موشک‌ها
در این راستا باید توجه داشت که فرایند رهگیری موشک‌ها بسیار پیچیده محسوب می‌شود:
ماهواره‌ها: سیستم SBIRS با حسگرهای مادون قرمز خود، قادر است پرتاب موشک را در مدت ۵ ثانیه شناسایی کرده و مختصات آن را از فاصله ۳۶۰۰۰ کیلومتری ارسال نماید.
رادار آگیس: رادار SPY-۱D(V) مسیر موشک‌ها را با دقتی معادل ۰.۱ درجه ردیابی می‌کند. به عنوان مثال، در تاریخ ۱۶ مارس، موشک قدس-۱ در فاصله ۱۵۰ کیلومتری شناسایی گردید.
موشک SM-۶: این موشک با سرعتی برابر با ماخ ۳.۵، قادر است هدف خود را در مدت ۲۰ ثانیه نابود کند و آزمایش‌ها نشان می‌دهند که نرخ موفقیت آن به ۹۷ درصد می‌رسد.
جنگنده‌ها: جنگنده‌های F/A-۱۸ با رادار APG-۷۹، توانایی سرنگونی پهپادها را در فاصله ۱۰۰ کیلومتری دارند و سیستم Link-۱۶ موفق به انتقال داده‌ها با تأخیری برابر با ۰.۵ ثانیه می‌گردد.
هوش مصنوعی: الگوریتم‌های مدرن آگیس با تحلیل ۱۰۰۰ سناریو، زمان شلیک را به ۱۵ ثانیه کاهش داده‌اند.
مقایسه توانایی‌ها و ضعف‌های حوثی‌ها و ایالات متحده
حوثی‌ها با موشک‌های سریعی که زمان اصابت آنها تنها ۷۵ ثانیه است و به تعداد ۱۷۴ حمله انجام داده‌اند، به تهدیدی جدی برای حضور ائتلاف غربی تبدیل شده‌اند. مؤسسه واشنگتن بر این باور است که «هزینه پایین موشک صماد-۳ (۲۰ هزار دلار) و انعطاف‌پذیری بالای آنها یک مزیت به شمار می‌رود.» اما از سوی دیگر، دقت پایین (CEP ۱۰۰ متر) و عدم دسترسی به فناوری‌های پیشرفته بر مشکلات آنها افزوده است. برعکس، کارشناسان اشاره می‌کنند که ایالات متحده با سیستم‌های آگیس، موشک SM-۶ (با هزینه ۴ میلیون دلار برای هر موشک) و شبکه SBIRS، برتری محسوسی دارد. به نقل از اتلانتیک کانسیل، «هزینه ۱۳ میلیارد دلاری یک ناو، این هزینه را توجیه می‌کند.» هزینه‌های عملیاتی که از ابتدای ژانویه به ۵۰۰ میلیون دلار رسیده، یکی از نقاط ضعف به حساب می‌آید، اما بودجه ۸۰۰ میلیارد دلاری پنتاگون این را جبران می‌کند. CSIS پیش‌بینی می‌کند که حوثی‌ها در صورت عدم استفاده از جستجوگرهای لیزری یا پهپادهای شاهد-۱۳۶، احتمال کمتری برای ضربه زدن به ناوهای آمریکایی دارند.
کارشناسان سیاسی بر این باورند که درگیری‌های نظامی در دریای سرخ بر اساس رقابت فناوری‌های نظامی استوار است و در صورتی که هر دو طرف با تمام قوا در این جنگ ایستادگی کنند، موفقیت با آن طرفی خواهد بود که دارای فناوری برتر است.
311213