آقای پزشکیان! عبرت بگیرید از فوت همسر، فرزندان و معاونتان

اگر ۲۸ سال پیش چنین وضعیتی برای شما پیش آمده بود، شاید نتوانسته بودید اقدامی انجام دهید، اما اکنون شما ریاست جمهوری کشور را بر عهده دارید. علی‌رغم آنکه می‌دانیم اختیارات شما به عنوان رئیس‌جمهور محدود است، اما شاید بتوانید به خاطر ارواح همسران و فرزندان خود و معاونتان و آسایش خانواده‌تان کارهایی انجام دهید که شمار مرگ‌ها و مصدومیت‌های ناشی از تصادفات را کاهش دهد.

افزایش چشمگیر تعداد خودروها در کشور و کاهش شدید سرویس‌های حمل و نقل عمومی، عامل اصلی بالا رفتن آمار تصادفات و آلودگی محیط زیست به شمار می‌رود. به گفته‌ی دست‌اندرکاران وزارت بهداشت، هر ساله حدود ۵۰ هزار نفر به دلیل آلودگی هوا و بنا به گفته‌ی پلیس، بیش از ۲۰ هزار نفر به دلیل تصادفات جان خود را از دست می‌دهند. با احتساب تعداد مصدومان و افرادی که به علت کم‌تحرکی جانشان را از دست می‌دهند، می‌توان گفت که حداقل یک سوم مرگ‌های کشور به طور مستقیم یا غیرمستقیم به افزایش بی‌رویه خودروهای شخصی و کاهش خدمات حمل و نقل عمومی با کیفیت مربوط می‌شود.

به‌طوری که معاون شما که در غم از دست دادن عزیزان خود است، مأمور به تعیین راهبرد انرژی کشور بوده است که خودروها در آن نقش محوری دارند. مصرف روزانه ۱۲۰ میلیون لیتر بنزین معادل با یارانه‌ای به میزان ۴۵ میلیارد دلار است. بر اساس اطلاعات وزارت بهداشت، خسارات ناشی از آلودگی هوا سالیانه ۱۷ میلیارد دلار و خسارات تصادفات نیز حدود ۳۲ میلیارد دلار تخمین زده شده است. آیا به نظر شما منطقی است که برای حفظ صنعت خودرو ۹۴ میلیارد دلار ضرر کرده و از این سرمایه می‌توان برای توسعه صحیح کشور و ایجاد فرصت‌های شغلی استفاده کرد؟

سال‌های متوالی، سیاست‌های دولت‌های مختلف به سمت کاهش تدریجی حمل و نقل عمومی حرکت کرده است. در حال حاضر نه در داخل شهرها و نه بین شهرها به خدمات حمل و نقل عمومی سریع، امن و کارآمد دسترسی وجود ندارد. همچنان استفاده از خودروهای خصوصی به عنوان سریع‌ترین و ارزان‌ترین روش جابجایی مطرح است. مبلغ استفاده از یک سفر معمولی بین‌شهری با اتوبوس به شدت بالا بوده و ممکن است تا ۱۰ برابر بیشتر از استفاده از خودرو شخصی هزینه دربرگیرد. به‌علاوه، بخش عمده‌ای از جابجایی‌های درون شهری نیز توسط تاکسی‌ها و تاکسی‌های آنلاین که کیفیت پایینی دارند و آلوده‌کننده هستند، صورت می‌گیرد که تفاوت چندانی با استفاده از وسایل نقلیه شخصی ندارد.

برای مقابله با این بحران و آثار اقتصادی سنگین آن، توسعه حمل و نقل عمومی ضرورت دارد. به شما پیشنهاد می‌کنم در یک برنامه فوری به مدت دو سال، بودجه‌هایی که به ساخت جاده، بزرگراه و عمران اختصاص یافته، به توسعه حمل و نقل عمومی معطوف گردد. به وزارت‌های راه‌سازی، مسکن و شهرداری‌ها ابلاغ کنید که تا زمانی که حمل و نقل عمومی به طور کامل توسعه نیافته، حتی یک ریال صرف هزینه‌های عمرانی و پروژه‌های جاده‌ای نشود.

دستور دهید که در شهرها به تعداد کافی اتوبوس، مینی‌بوس و ون تهیه شود و به افرادی که از بنزین یارانه‌ای استفاده نمی‌کنند، کارت استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی ارائه دهید تا به تدریج مصرف بنزین یارانه‌ای کاهش یابد.

آقای رئیس‌جمهور، شما با هر محاسبه‌ای که انجام دهید، هزینه‌های صرف شده برای توسعه حمل و نقل عمومی، از سود خالص کشور محسوب می‌شود. به عنوان مثال، با ۱۱ هزار اتوبوس در تهران و کنار مترو، می‌توانید نیاز شهر را برای جابجایی مردم برطرف کنید. با توجه به قیمت ۱۵۰ هزار دلاری برای هر اتوبوس برقی، به راحتی با ۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار می‌توانید نیاز اتوبوسی شهر را از چین تأمین کنید، در حالی که یارانه بنزینی که به خودروهای جاری در تهران اختصاص داده می‌شود، برابر ۸ میلیارد دلار است.

جناب آقای رئیس‌جمهور: اینجانب به عنوان استاد دانشگاه تهران با سال‌ها تجربه زندگی در کشورهای مختلف اروپایی مانند آلمان، فرانسه، انگلیس، روسیه، اسپانیا، ترکیه و همچنین سفر به دیگر نقاط دنیا از جمله آمریکا، ازبکستان، ژاپن، آذربایجان، یونان، ایتالیا، پاکستان و امارات، در این کشورها با دوچرخه و یا با حمل و نقل عمومی جابجا می‌شدم. تلخ‌ترین تجربه من زندگی در آمریکا بود که به شدت از بی‌خدماتی حمل و نقل عمومی رنج می‌بردم. آرامش و راحتی استفاده از خدمات عمومی و دوچرخه‌سواری با هیچ چیز قابل مقایسه نیست. وضعیت کنونی رانندگی در کشور فاجعه‌آمیز است و ادامه آن با توجه به کاهش نظارت‌های پلیس و افزایش تنش‌های روحی و روانی در جامعه به هیچ وجه قابل تحمل نیست.

به شما توصیه می‌کنم که کارشناسانی از کشورهای اروپایی همچون آلمان، فرانسه، روسیه و انگلستان و همچنین کشورهای غیراروپایی مانند چین، آذربایجان و ترکیه را دعوت کنید تا راه‌های توسعه حمل و نقل عمومی را به شما نشان دهند. شک نکنید که پس از دو سال می‌توانید با اطمینان قیمت بنزین را اصلاح کرده و با افزایش هزینه استفاده از خودروهای شخصی، تصادفات را به میزان چشمگیری کاهش داده و کشور را از بحران ناشی از یارانه بنزین و مرگ‌ومیرهای ناشی از تصادفات و آلودگی نجات دهید.

*استاد دانشگاه

۴۷۴۷