طبق گزارش صحت خبر، آرسن ونگر سالها پیش اشاره کرده بود: «با او احساس میکنم در مهدکودک هستم.» استاد بزرگ و باوقار از استراسبورگ هرگز اجازه نداد طعنهها و کنایههای مرد جنجالی ستوبال او را تحت تأثیر قرار دهد.
آرسن ونگر، که در سال ۲۰۰۴ قهرمان لیگ برتر انگلستان شد، در آن زمان اظهار داشت: «اگر موفقیت را به افراد نادان بدهید، آنها فقط نادانتر میشوند و نه باهوشتر.»
همان سال، ژوزه ماریو مورینیو به لیگ برتر انگلیس پیوست و همانند طوفانی همه چیز را دگرگون کرد. در دنیای فوتبال انگلستان، در نیمکتهای مربیگری، رفتار با وقار رایج بود. اما دیپلماسی هرگز برای «مو» معنایی نداشت.
مادر ژوزه، ماریا جولیا، که معلم دستور زبان بود، در سالهای گذشته گفته بود: «در ۱۷ سالگی، او در ریاضی مردود شد، اما هیچگاه نگفت که با معلمش درگیر شده است. بعدها متوجه شدم که کلاس را ترک کرده و دیگر به آن درس بازنگشته است.» به طور کلی، ژوزه از همان ابتدا روحیهای پر حرارت داشت.
آخرین جنجال
فرناندو تومه، هافبک پیشین و دوست پدر ژوزه در ویتوریا ستوبال، یکبار عنوان کرده بود: «ژوزه از باخت بیزار بود؛ حتی در فوتسال یا بازی سوبوتئو با پسرم!» سباستیائو پاتریسیو، مدیر باشگاه کویمبرا در دهه ۸۰ که مورینیو در ۲۰ سالگی به آنجا پیوسته بود، تعریف کرده است: «او شخصیتی قوی داشت و حتی با داوران هم بحث میکرد، سازگاری با او دشوار بود. با همتیمیهایش هم دچار درگیری میشد و دعواهایی پیش میآمد…»
طبیعت جنجالی ژوزه از همان زمان نمایان بود. تحریک دیگران برایش مانند نفس کشیدن آسان بود. او نمیتوانست خود را کنترل کند و با گذشت زمان، اوضاع بدتر شد. به عنوان مثال، در صحنهای چند شب پیش در استانبول، پس از شکست در دربی جام حذفی، بینی «اوکان» سرمربی گالاتاسرای را بهطور فیزیکی گرفت! به حدی که پلیس ضدشورش ناچار به دخالت شد.
حال آنکه استانبول از رم و مادرید داغتر است و نیاز به تحریک خاصی ندارد. اما مورینیو پیشتر در دربی لیگ ترکیه گفته بود: «در نیمکت مقابل، مثل میمون بالا و پایین میپریدند.»
انگشت برای تیتو
این نخستین باری نیست که مشاجرات لفظی به درگیری فیزیکی کشیده میشود. جدا از ریختن آبروی ونگر در اکتبر ۲۰۱۴ در دربی لندن، بدنامترین صحنه در تاریخ او بدون شک واقعه «انگشت در چشم» است.
در سوپرکاپ اسپانیا، در آگوست ۲۰۱۱، پس از خطای خشن مارسلو بر روی فابرگاس، درگیری بزرگی شکل گرفت و مورینیو به سوی تیتو ویلانوا، دستیار گواردیولا، هجوم برد و انگشتش را به چشم او فرو کرد؛ ویلانوا نیز او را هل داد. یک سال بعد، مورینیو عذرخواهی کرد، اما دیگر خیلی دیر شده بود.
داوران و مربیان دیگر
ونگر بدون شک اشتباه نمیکرد: رفتارهای او گاهی به حدی بچگانه میرسید. در فینال لیگ اروپا ۲۰۲۳، پس از شکست رم مقابل سویا، مورینیو در پارکینگ استادیوم پوشکاش به انتظار داور انگلیسی، آنتونی تیلور، نشسته و به او گفت: «تو یک لعنتی ننگینی!»، در حالی که روزتی، رئیس داوران یوفا، در تلاش برای آرام کردن او بود.
در لیگ برتر نیز چندین بار با آنتونیو کونته درگیر شده است. در اکتبر ۲۰۱۶، پس از شکست ۴-۰ منچستریونایتد برابر چلسی، مورینیو کونته را «دلقک کنار زمین» خوانده بود. چند ماه بعد، در مرحله یکچهارم نهایی جام حذفی، این دو مربی با فریاد و ناسزا به جان یکدیگر افتاده بودند و حتی در تونل استادیوم نیز به درگیری پرداخته بودند.
اما در برابر مونو…
تنها یک بار بود که مورینیو عقبنشینی کرد: در اول دسامبر ۲۰۱۲، در دربی مادرید وقتی او به تحریک نیمکت اتلتیکو مشغول بود، «مونو بورگوس»، دستیار قدرتمند سیمئونه، با قد ۱۹۰ سانتیمتر و نزدیک به ۱۰۰ کیلوگرم از جا برخاست و تهدید کرد: «من تیتو نیستم، سرتو میکَنم!» و مورینیو نیز ترجیح داد به آرامی عقب بکشد…
او اهل خاورمیانه نیست اما به طرز عجیبی همانند خاورمیانه فقط زبان زور را میفهمد!