رهبر معظم انقلاب اسلامی در روز عید فطر و در دیدار با مسئولان نظام و سفرای کشورهای اسلامی (۱۱/۰۱/۱۴۰۴)، بر اهمیت عزت روزافزون اسلام و مقاومت در برابر ستمگری و باجخواهی قدرتهای بزرگ تأکید کردند و اظهار داشتند:«جمهوری اسلامی دست خود را به سوی تمامی دولتهای اسلامی دراز کرده و خود را برادر آنها میداند و در یک جبهه اساسی تجمع کرده است.» دعوت به وحدت مسلمانان و نیاز به جلوگیری از تفرقه و تشتت، از اصول قرآن کریم و سیره نبوی به شمار میرود و مورد تأکید آیه «وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِیعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْ» قرار دارد. اما توجه مقام معظم رهبری به این مسئله در زمان حاضر به دلایل زیر از اهمیت ویژهای برخوردار است.
1- از لحاظ زمانی، این بیانات در روز عید فطر که یک جشن مشترک برای مسلمانان است و نمادی از اتحاد جهان اسلام به شمار میآید، بیان میشود و در جمع سفرای کشورهای اسلامی اتفاق میافتد. از سوی دیگر، این مواضع در زمانی مطرح میشود که رژیم صهیونیستی به طور کامل تحت حمایت آمریکا، پس از یک آتشبس موقت، حملات گسترده خود به مردم بیپناه غزه را آغاز کرده و قلبهای مسلمانان سراسر جهان پر از خشم و نفرت نسبت به نسلکشی مردم غزه است. نکته قابل توجه دیگر درباره زمان بیانات رهبری، مقابله همهجانبه ترامپ، رئیسجمهور جدید آمریکا با مسلمانان از طریق حمایت بیچون و چرا از رژیم صهیونیستی است که این نگرش، فرصت خوبی برای اتحاد و اتفاق کشورهای اسلامی برای مقابله با اسرائیل و دفاع از آزادی فلسطین فراهم آورده است. همانگونه که مقام معظم رهبری در سخنرانی یاد شده تأکید نمودند:«اتحاد به معنای یکی شدن دولتها یا همفکری آنها در تمام گرایشهای سیاسی نیست بلکه به معنای شناخته شدن منافع مشترک است و باید این منافع به گونهای تعریف شود که اختلاف و نزاع برانگیز نباشد.» بنابراین در این مقطع بدون هیچ تردیدی، مهمترین موضوع مشترک جهان اسلام، دفاع از قبله اول مسلمانان میباشد و از این دیدگاه، مسئله فلسطین ظرفیت بالایی برای ایجاد و تقویت وحدت اسلامی دارد. تجربه نیز نشان داده که اتحاد دولتهای مسلمان در واکنش به طرح آمریکا برای اشغال غزه و کوچاندن مردم به مصر و اردن، به عقبنشینی ترامپ از این موضع منجر شده است.
2- بیانات حضرت آیت الله خامنهای در روز عید فطر که متعاقباً منجر به تماسهای تلفنی رئیسجمهور و وزیر امور خارجه با سران و وزرای امور خارجه کشورهای مسلمان شد، نشانگر اراده قوی نظام برای گسترش «دیپلماسی وحدت اسلامی» است. این نوع دیپلماسی که از سوی مقام معظم رهبری در حکم انتصاب آیت الله محسن اراکی به عنوان دبیرکل مجمع تقریب مذاهب اسلامی مورد تأکید قرار گرفت، در حال حاضر اهمیت بیشتری پیدا کرده و علاوه بر تلاشهای غیر دولتی برای اتحاد و همآوایی علمای اسلام، باید در سطوح دولتی نیز بهوسیله عوامل تأثیرگذار در سیاست خارجی پیگیری شود و به یک محور جدید در مذاکرات دولتهای مسلمان تبدیل گردد. «دیپلماسی وحدت اسلامی» بهویژه در این زمان حساس میتواند روابط ایران با کشورهای اسلامی را به نحو چشمگیری دگرگون کند و قدرت و عزت مسلمانان را در این دوره حساس تاریخی فراهم آورد. کشورهای مسلمان باید هشیار باشند تا از بیاعتمادی جهانیان نسبت به سیاستهای ترامپ بهرهبرداری کرده و در راستای تقویت اتحاد جهانی علیه آمریکا و اسرائیل گام بردارند و جمهوری اسلامی ایران نیز میتواند با اقدامات دیپلماتیک مؤثر در این روند نقشآفرینی کند.
3- در این راستا، فعالیت رسانهای قوی برای تبیین دعوت رهبر معظم انقلاب از کشورهای اسلامی برای وحدت حول محور فلسطین و هدایت افکار عمومی جهانی، به ویژه مسلمانان، در مقابله با آمریکا و اسرائیل از اهمیت ویژهای برخوردار است. این عصر رسانه و اطلاعات است و هر چه اطلاعرسانی قویتری در سطوح رسانههای سنتی و مجازی انجام شود، در اقناع افکار عمومی برای اتحاد و همبستگی مؤثر خواهد بود. شرایط موجود ایجاب میکند تا از این فرصتها و موقعیتهای حساس به بهترین نحو بهرهبرداری شود تا جهان اسلام با اتکا به جمعیت فراوان، ثروت کلان و موقعیت جغرافیایی ممتاز، تهدیدات ناشی از حضور ترامپ در کاخ سفید را به فرصت مبدل کرده و از تنفر جهانی علیه اسرائیل به خوبی استفاده نماید.
4- تردیدی نیست که علمای بزرگ اسلام، چه از شیعه و چه از سنی، و رهبران دوراندیش کشورهای مسلمان همواره بر ضرورت تحقق وحدت اسلامی تأکید کردهاند. حضرت امام خمینی (ره) نیز به عنوان سردمدار اتحاد مسلمانان بر این عقیده بودند که اگر بزرگان شیعه و سنی روی وجوه اشتراکی که بیشتر از اختلافات است، تأکید کنند، میتوانند جهان اسلام را به یک قطب قدرت تبدیل نمایند. بر این اساس در شرایط کنونی که روابط ایران و کشورهای عربی در حال احیا و ارتقاست، رهنمودهای وحدتگرای امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری در زمینه تشکیل قطب قدرت جهان اسلام باید در تعاملات دیپلماتیک با دقت بیشتری مورد توجه قرار گیرد و با برنامهریزی و اجرای صحیح، نتیجه مطلوب حاصل گردد.