تینا مزدکی_محققان با بررسی رسوبات بهدستآمده از یک حفره آبی بزرگ در سواحل بلیز، متوجه روند نگرانکنندهای شدهاند: طوفانهای گرمسیری در ۵۷۰۰ سال گذشته بهطور مداوم در حال افزایش بودهاند و در دو دههی اخیر، افزایش شگفتانگیزی در میزان آنها مشاهده شده است.
پژوهشی که در تاریخ ۱۴ مارس در مجله Geology به چاپ رسیده، نشان میدهد که بر اساس نمونهبرداری از رسوبات بستر این حفره بزرگ زیرآبی که تقریباً ۸۰ کیلومتر از ساحل بلیز فاصله دارد، فرکانس طوفانهای گرمسیری از ۵۷۰۰ سال پیش تا به امروز بهطور مستمر افزایش یافته است.
دومینیک اشمیت، نویسندهی اصلی این مطالعه از دانشگاه گوته فرانکفورت، گفت:«نتیجهگیری مهم از تحقیقات ما این است که در منطقهی مورد مطالعه، فرکانس طوفانها بهصورت مداوم رو به افزایش است. بهویژه در دو دههی اخیر، تعداد طوفانها از کل شش هزار سال گذشته بیشتر شده است که این مسئله نشانهای واضح از تأثیرات گرمایش جهانی معاصر میباشد.»
رسوباتی که راز طوفانها را نمایان میکنند
طوفانهای گرمسیری سیستمهای فشار پایینی هستند که بر روی آبهای گرم اقیانوسها شکل میگیرند و میتوانند خسارات قابل توجهی از طریق وزش بادهای تند، بارش بارانهای شدید و بالا آمدن سطح دریا بهدنبال داشته باشند.
در راستای مطالعهی این پدیده بهصورت بلندمدت، محققان نمونهای به طول ۳۰ متر (۹۸ فوت) از رسوبات کف حفره استخراج کردند که بهعنوان طولانیترین رکورد پیوسته از طوفانها در این منطقه محسوب میشود. هر سال معمولاً در شرایط آبوهوایی معمول دو لایه رسوب تشکیل میشود و لایههای ناشی از طوفانها نیز بهراحتی قابل شناسایی هستند. بر این اساس، دانشمندان توانستند مشابه حلقههای درخت، قدمت و شمار طوفانها را تعیین کنند.
ردپای انسان در طوفانهای گرمسیری
تحقیقات نشان داده است که در شش هزار سال اخیر، در هر قرن بین ۴ تا ۱۶ طوفان از این منطقه عبور کردهاند. ولی تنها در ۲۰ سال گذشته، شواهدی از ۹ طوفان در همین ناحیه شناسایی شده است. به گفته محققان، دو عامل عمده باعث این افزایش قابل توجه شدهاند: یکی انتقال تدریجی ناحیه همگرایی گرمسیری (ITCZ) به سمت جنوب و دیگری افزایش دمای سطح دریاها به سبب گرمایش جهانی.
ITCZ ناحیهای نزدیک خط استواست که در آن بادهای شرقی شمالی و جنوبی به یکدیگر برخورد میکنند و شرایط برای شکلگیری طوفانها مهیا میشود. حرکت به سمت جنوب این منطقه در طول هزاران سال گذشته، موجب تغییر مسیر طوفانها به عرضهای پایینتر شده است.
(منبع تصویر: اشمیت و همکاران، ۲۰۲۵؛ پیوستهای تکمیلی)
آیندهای طوفانی در راه است
گرمایش جهانی بهواسطهی افزایش سریع دمای سطح دریاها، شرایطی مطلوب برای شدتگیری و افزایش طوفانها ایجاد کرده است. اشمیت هشدار میدهد: «۹ لایه نمایانگر طوفانهای اخیر در ۲۰ سال گذشته گواه این است که تعداد طوفانهای شدید در این منطقه در قرن ۲۱ بهمراتب افزایش خواهد یافت.»
به اعتقاد محققان، تا پایان قرن جاری، ممکن است تا ۴۵ طوفان گرمسیری و گردباد، منطقه کارائیب را دربرگیرد که این عدد به مراتب بالاتر از آن چیزی است که در طی ۵۷۰۰ سال گذشته ثبت شده است.
این افزایش، ناشی از چرخههای طبیعی اقلیمی یا تابش خورشیدی نیست، بلکه نتیجهی تغییرات سریع دما زمین در دوران صنعتی و تقویت پدیدههای اقلیمی معروف نظیر لانینیا است که به شکلگیری و تقویت طوفانهای گرمسیری کمک کردهاند.
منبع: livescience
۲۲۷۳۲۳