به نقل از صحت خبر، سیدصادق حقیقت، استاد دانشگاه، در گفتگو با روزنامه ایران اظهار داشتهاند:
موضوع سلاح اتمی به طور کلی شامل سه جنبه تولید، ذخیرهسازی و استفاده از این سلاحها میشود. بنابراین، اولین گام این است که این سه جنبه را از یکدیگر از نظر موضوعشناسی تفکیک کنیم. جنبه بعدی به ماهیت این فتوا ارتباط دارد؛ به گونهای که این فتوا را از یک فتوای عادی و یا یک موضعگیری سیاسی ساده متمایز میسازد و به عنوان یکی از اجزای اصلی در تعیین راهبرد امنیت ملی کشور شناخته میشود. در واقع، این فتوا ابعاد استراتژیک مهمی دارد که خط مشی اصلی نظام را مشخص میکند و استمرار یا تغییر آن، تاثیرات مثبت و منفی فراوانی را برای کشور به همراه خواهد داشت.
تحلیل نظرات فقهی برخی از علمای دینی، از جمله آیتالله مؤمن، نشان میدهد که این عالمان تمایزی بین تسلیحات متعارف و غیرمتعارف قائل نیستند و استفاده از این نوع سلاحها را با استناد به آیه «وَأَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّةٍ وَمِن رِباطِ الخَیلِ تُرهِبونَ…» مجاز میدانند. دلیل حمایت از این نگرش این است که اگر در گذشته ما با شمشیر میجنگیدیم و سپس از توپ استفاده کردیم، امروز ممکن است به استفاده از انواع دیگری از تسلیحات بپردازیم یا روشهای جدیدی برای جنگ برگزینیم. بنابراین، ممکن است در این زمینه نظرات مختلفی وجود داشته باشد، اما کسی که به آثار ویرانگر سلاحهای شیمیایی و اتمی توجه کند، نمیتواند بهطور مطلق مجوز استفاده از این سلاحها را صادر کند.
بدیهی است که حرام بودن استفاده از این سلاحها به لحاظ تخریب و آسیبهایی که ممکن است به بشریت وارد کند، موضوعی حائز اهمیت است. اما همانطور که در ابتدای بحث به جنبه استراتژیک این فتوا اشاره شد، باید گفت که در دنیای امروز، در واقع استفاده از تسلیحات اتمی (و نه کاربردی آن) به ماهیت بازدارندگی خود مشهور است. به عبارت دیگر، اگر مبنای تولید سلاح عدم استفاده از آن باشد و صرفاً بر جنبه بازدارندگی آن تاکید شود، میتوان گفت این همان موضوعی است که برخی افراد جامعه درباره تغییر دکترین یا اصلاح فتوا به بحث میپردازند.
با در نظر گرفتن دو دلیل بالا که به حرمت استفاده از سلاح اتمی مربوط میشود، متوجه میشویم که این دلایل مستقیماً به تولید و ذخیرهسازی آن مربوط نمیشود، بلکه به کاربرد آن برمیگردد. هدف اصلی از تولید سلاح هستهای، بازدارندگی است. از منظر فقهی، حرمت استفاده از سلاح هستهای در صورتی که منجر به ضرر به دیگران و پیامدهایی حتی برای نسلهای آینده شود، قابل تغییر نیست؛ ولی فتوا در خصوص تولید این سلاح ممکن است وابسته به شرایط زمانی و مکانی باشد. چنانچه بخواهد فتوا در این زمینه تغییر کند، لازم است مشخص شود که آیا این تغییر ناشی از احکام اولیه است یا در قالب احکام ثانویه، نظیر اضطرار.
۲۷۳۰۲