بر اساس گزارش صحت خبر، ماریا زاخارووا، در تاریخ ۱۹ بهمنماه ۱۴۰۴، در حالی که نشست سهجانبه ای میان کارشناسان روسیه، ایران و چین در مسکو برپا بود، به خبرنگاران اعلام کرد: وضعیت در خاورمیانه و همچنین برنامه هستهای ایران سالها توجه جهانیان را به خود جلب کرده است.
وی همچنین افزود: متأسفانه، این شرایط نه تنها تثبیت نمیشود، بلکه به تحریکه رو به وخامت تحت تأثیر مواضع غیرسازنده غرب دچار شده است.
معاون وزیر امور خارجه روسیه نیز در همان روز به بررسی نشست سهجانبه میان این کشور، ایران و چین در مسکو اشاره کرد و بیان نمود: این سه کشور در حال بحث و گفتگو درباره سناریوهای احتمالی بعد از پایان اعتبار برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت در حمایت از این توافق هستند.
آندری رودنکو توضیح داد: سناریوها و گزینههای متنوعی که پس از انقضای قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل در ارتباط با برجام پدید خواهد آمد، موضوعاتی است که در این جلسه مورد بحث و بررسی قرار میگیرد.
این نشست سهجانبه کارشناسی پیشتر توسط سخنگوی وزارت امور خارجه مطرح شده بود. اسماعیل بقائی به برگزاری نشست کارشناسی ایران با سه کشور اروپایی در روزهای گذشته اشاره و بیان کرد: بخش حقوقی وزارت امور خارجه در این زمینه فعالی دارد و به زودی با مقامات جدید سیاست خارجی اتحادیه اروپا نشستی در سطح معاونین برگزار خواهد کرد.
لازم به ذکر است که پیش از این، در تاریخ جمعه ۱۴ مارس ۲۰۲۵ که برابر با ۲۴ اسفند ۱۴۰۳ میباشد، نشستی مشابه با حضور معاونان وزیران امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، چین و روسیه در پکن برگزار شد.
براساس بیانیه منتشره از وزارت امور خارجه روسیه، طرفین در این مذاکرات به توافق رسیدند که تلاشهای خود را بر روی یافتن “راه حلهای پایدار و مذاکراتی” متمرکز کنند که بتواند سوءتفاهمات و پیشداوریهای غرب درباره برنامه هستهای ایران را برطرف کند و در کنار آن، حق قانونی تهران برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای را که ناشی از عضویت این کشور در معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای است، مدنظر قرار دهد.
پس از این موضوع، نمایندگان روسیه و چین در حاشیه نشستهای بینالمللی در وین در تاریخ دوشنبه ۲۷ اسفند ۱۴۰۳، با «کاظم غریبآبادی» معاون وزیر امور خارجه کشورمان دیدار کردند و در مورد مواضع مشترک سه کشور در ارتباط با موضوع هستهای ایران گفتگو کردند.
برجام و همچنین قطعنامه ۲۲۳۱ (شورای امنیت سازمان ملل) که تضمینکننده این توافق هستهای است، به تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ (برابر با ۲۶ مهر ۱۴۰۴) به پایان میرسد.
ایالات متحده در سال ۲۰۱۸ از برجام خارج شد و سیاست ناموفق فشار حداکثری را در پیش گرفت و به عنوان نخستین طرفی بلکه از مسیر دیپلماسی خارج شد. تروئیکای اروپایی (انگلیس، فرانسه و آلمان) نیز پس از یک دوره سکوت در انجام تعهدات برجامی، به تهدید به فعالسازی سازوکار موجود در این قطعنامه برای بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل (اسنپبک) روی آورده و بر پیچیدگیهای وضعیت افزودهاند.
در این میان، بنا به گفتههای ماریا زاخارووا، به علت عدم پیگیری الزامات شورای امنیت توسط کشورهای اروپایی در قطعنامه ۲۲۳۱، آنها به مانند طرف آمریکایی حق هیچگونه اقدامی برای بازگرداندن تحریمهای لغو شده ایران را ندارند.
سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه در تاریخ ۳۰ اسفندماه ۱۴۰۳ نیز در پاسخ به سوالی درباره اظهارات ترامپ در مورد مهلت دو ماهه به ایران برای دستیابی به توافق هستهای، گفت: سرنوشت برجام و همچنین چشمانداز تلاشهای جمعی در رابطه با برنامه هستهای ایران بدون همکاری روسیه و چین قابل تصور نیست و نمیتوان مواضع آنها را از بیرون دیکته کرد. او همچنین اظهار داشت: مسکو در این زمینه آماده همکاری سازنده با همه طرفها درباره توافق هستهای ایران است.
310310