بر اساس گزارش‌های صحت خبر، خبرگزاری دویچه‌وله آلمان در تحلیلی با عنوان «آیا ایران به زودی با تحریم‌های سریع‌الاجل سازمان ملل مواجه خواهد شد؟» اشاره کرد که طرفین توافق هسته‌ای برجام در حقیقت تنها چند ماه فرصت دارند تا مکانیسم بازگشت فوری تمام تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران را به کار برویند.
این رسانه غربی در ادامه بیان کرد که احتمال دارد ایران با بازگشت کاستی تحریم‌های سازمان ملل مواجه شود که در چارچوب توافق هسته‌ای لغو گردیده‌اند. تهران نیز به وضوح هشدار داده است که اگر مکانیسم بازگشت تحریم‌ها فعال شود، واکنش‌های مشخصی را اتخاذ خواهد کرد.
طبق این گزارش، در توافق برجام سازوکاری به نام «بازگشت سریع» وجود دارد که به کشورهای امضاکننده این اجازه را می‌دهد که در صورت عدم پایبندی ایران به تعهداتش، فرآیندی را آغاز کنند که منجر به اعمال مجدد تمامی تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران ظرف چند هفته می‌شود. این سازوکار به گونه‌ای طراحی شده که هیچ کشور دیگری نمی‌تواند با وتو مانع از فعال‌سازی آن شود و اعتبار آن به مدت ۱۰ سال باقی خواهد ماند.
دویچه وله همچنین به اظهارات «مجید تخت‌روانچی» معاون وزیر خارجه ایران در دسامبر ۲۰۲۴ (آذر ۱۴۰۳) اشاره کرد و گفت که ممکن است یکی از واکنش‌های ایران خروج از معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) باشد.
در ادامه گزارش آمده است که «عباس عراقچی» وزیر خارجه ایران هم هشدار داده که ممکن است موضع کشورش نسبت به تولید سلاح هسته‌ای را بازنگری کند.
در این راستا، وزیر خارجه ایران تأکید کرد که اگرچه جمهوری اسلامی تکنولوژی لازم برای تولید سلاح هسته‌ای را دارد، ولی تا کنون از توسعه آن امتناع ورزیده است. ایران همواره تأکید کرده که برنامه هسته‌ای‌اش تنها برای مصارف صلح‌آمیز طراحی شده است.
دویچه وله در خصوص تاریخچه مذاکرات هسته‌ای ایران و دستیابی به برجام نوشت: یک دهه پیش، بعد از مذاکرات طولانی و دشوار، ایران توانست با پنج کشور دائمی شورای امنیت سازمان ملل (چین، فرانسه، روسیه، انگلیس و آمریکا) به همراه آلمان به توافق هسته‌ای دست یابد. اتحادیه اروپا نیز در این مذاکرات نقش داشت.
این رسانه غربی با بیان اینکه هدف مذاکرات برجام، لغو تحریم‌های ایران در ازای پذیرش محدودیت‌های بیشتر در حوزه هسته‌ای بوده است، تصریح کرد که واشنگتن عامل اصلی ناکامی توافق برجام به شمار می‌آید. آنها افزودند که در مه ۲۰۱۸ (اردیبهشت ۱۳۹۷)، در زمان ریاست‌جمهوری «دونالد ترامپ»، آمریکا به‌طور یک‌جانبه از توافق خارج شد و اعلام کرد که به‌دنبال یک توافق بهتر است.
ترامپ سپس سیاست فشار حداکثری را علیه ایران دنبال کرد، تحریم‌های یک‌جانبه‌ای را اعمال کرد و شرکت‌های خارجی را تهدید کرد که در صورت ادامه همکاری با تهران با مجازات مواجه خواهند شد.
دویچه وله در ادامه اشاره کرد که در واکنش به این تحریم‌ها، ایران به تدریج از تعهدات هسته‌ای خود عقب‌نشینی کرد و محدودیت‌های توافق در زمینه غنی‌سازی اورانیوم را نقض نمود. جمهوری اسلامی به‌علاوه غنی‌سازی اورانیوم با درصدهای بالاتر را نیز آغاز کرد.
این رسانه آلمانی ادامه داد: در آوریل ۲۰۲۰ (فروردین ۱۳۹۹)، آمریکا تلاش کرد که تحریم‌ها را دوباره فعال کند، اما دیگر کشورها از انجام این اقدام خودداری کردند و گفتند که واشنگتن به‌دلیل خروج از برجام حق فعال‌سازی یک‌جانبه این مکانیسم را ندارد. حتی در دوره ریاست‌جمهوری «جو بایدن» نیز آمریکا به برجام بازنگشت که وضعیت را پیچیده‌تر ساخت.
دویچه وله همچنین تأکید کرده که تنش‌ها حول برنامه هسته‌ای ایران افزایش یافته و مدعی شد که تهران به سرمایه‌گذاری در سانتریفیوژهای جدید برای غنی‌سازی اورانیوم ادامه می‌دهد و به تعبیر کارشناسان، به سمت تولید سلاح هسته‌ای نزدیک‌تر می‌شود. همزمان، ایران برنامه موشکی خود را نیز تقویت کرده و زرادخانه موشکی‌اش، از جمله موشک‌های با برد طولانی را گسترش داده است.
این رسانه غربی به ادعای خود افزود که ایران هنوز تأکید دارد که به دنبال سلاح هسته‌ای نیست و برنامه موشکی‌اش را تنها دفاعی می‌داند. اما چند کشور دیگر بر این باورند که ایران با توسعه موشک‌های بالستیک، قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت را نقض کرده است.
دویچه وله ادعا کرد قطعنامه ۲۲۳۱ که در ژوئیه ۲۰۱۵ (تیر ۱۳۹۴) به عنوان بخشی از توافق هسته‌ای تصویب گردید، به صراحت از ایران می‌خواهد که هیچ‌گونه فعالیتی در زمینه موشک‌های بالستیک که می‌توانند برای حمل سلاح هسته‌ای طراحی شوند، صورت نگیرد. همچنین مکانیسم بازگشت سریع نیز بخشی از این قطعنامه است که بعد از ۱۰ سال، در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ (۲۶ مهر ۱۴۰۴) منقضی خواهد شد.
دویچه وله در حالی بر این موضوع تأکید کرده که فعالیت‌های موشکی بخشی از توافق هسته‌ای هستند که ایران همواره اعلام کرده که هرگز در مورد مسائل دفاعی با هیچ کشوری مذاکره نخواهد کرد و این موضوع را به هیچ وجه به مذاکره نخواهد گذاشت.
جمهوری اسلامی اعلام کرده که برای نشان دادن حسن نیت و اثبات صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای خود، آماده مذاکره غیرمستقیم با آمریکا است. به گزارش‌ها، این مذاکرات قرار است در پایتخت عمان از شنبه آینده آغاز گردد.
310310