بر اساس گزارشی از خبرگزاری تاس، ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، در تاریخ چهارشنبه ۲۰ فروردین ۱۴۰۴ در یک نشست با نمایندگان رسانه‌ها پس از گفت‌وگوهای سه‌جانبه کارشناسان ایران، روسیه و چین در مسکو بیان نمود: تهران نمی‌تواند مسئولیت عواقب اقداماتی را که توسط افرادی با دیدگاه‌های محدود و سیاست‌های فرصت‌طلبانه آنها، منجر به اختلال در برجام و کاهش سطح بازرسی‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از ایران شده است، به عهده بگیرد.
وی افزود: به‌طور خلاصه، رفتار همکاران غربی ما موجب تردید می‌شود که آیا آنان واقعاً اراده‌ای برای حل و فصل این مسائل و یا حتی پیچیدگی‌های متعدد دارند یا خیر.
امید به موفقیت رویکرد منطقی
زاخارووا همچنین ابراز امیدواری کرد که “رویکرد منطقی برنده شود” و کشورهای غربی قادر به آغاز یک گفت‌وگوی سازنده و عمیق در مورد معیارهای احتمالی برای مذاکره در جهت جذب راه‌حل‌هایی برای جلوگیری از بحران باشند.
او همچنین اشاره کرد که در این راستا، شناسایی چارچوب‌های حقوقی مانند طرح‌ها و مدل‌ها برای احیای برجام و بازگردانی توافق هسته‌ای به عنوان ابزارهایی مؤثر در دسترس قرار دارد.
تلاش‌های روسیه برای دیپلماسی در عرصه هسته‌ای
زاخارووا ادامه داد که مشارکت مسکو در گفتگوهای سه‌جانبه با تهران و پکن نشان‌دهنده آن است که روسیه تمامی کوشیده‌های خود را برای اطمینان از حل مسائل مربوط به فعالیت‌های هسته‌ای ایران از طریق دیپلماسی و روش‌های سیاسی، صرف می‌کند.
او به مثال‌هایی از تلاش‌های روسیه در این زمینه اشاره کرد، از جمله دیدارهای سه‌جانبه که در تاریخ‌های ۱۴ مارس در پکن و ۸ آوریل در مسکو، و همچنین نشست معاونان وزارت امور خارجه فدراسیون روسیه و ایران در ۲ آوریل انجام شده است.
نگاه مثبت روسیه به برنامه هسته‌ای ایران
سخنگوی وزارت خارجه روسیه تأکید کرد که مواضع مسکو در رابطه با این موضوع همچنان “مثبت” است و بر این واقعیت تأکید دارد که نگرانی‌ها و سوءظن‌هایی که در غرب نسبت به برنامه هسته‌ای ایران وجود دارد باید بر پایه قوانین بین‌المللی و با رعایت اصل امنیت غیرقابل تقسیم و توجه متقابل حل و فصل شوند.
جهان به تهدیدات بی‌پایان علیه ایران اعتراض کرده است
زاخارووا همچنین اشاره کرد که جامعه جهانی از تهدیدات مداوم علیه ایران خسته شده و به‌طور فزاینده‌ای متوجه شده است که “حملات هوایی هیچ راهی به سوی صلح نخواهد گشود.”
او گفت: در این زمینه، نیاز به تحقق راه‌حل‌های مؤثر از طریق مذاکره وجود دارد که ما را قادر سازد تا از مسیرهای خطرناک دور شده و به سمت یک راه‌حل پایدار و بلندمدت پیش برویم.
این اظهارات یک روز بعد از برگزاری گفتگوهای سه‌جانبه کارشناسان روسیه، چین و ایران در مسکو در خصوص موضوع هسته‌ای ایراد شد.
بر اساس گفته‌های آندری رودنکو، معاون وزیر امور خارجه فدراسیون روسیه، در این نشست کشورها سناریوهای محتمل در پس از برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل را بررسی کردند.
در همین خصوص، معاون حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه در حساب شبکه اجتماعی خود نوشت: در پی تفاهمات در سطح معاونان وزرای امور خارجه در پکن، در تاریخ سه‌شنبه (۱۹ فروردین ۱۴۰۴) در مسکو جلسه‌ای سازنده و مؤثر در سطح فنی و کارشناسی بین ایران، روسیه و چین برگزار شد.
کاظم غریب‌آبادی تصریح کرد: هیئت‌های مذاکره‌کننده در این نشست ضمن تبادل نظر و پیشنهادات خود درباره وضعیت پیش رو و تحولات مورد بحث در زمینه هسته‌ای، رفع تحریم‌ها و قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت، بر عزم خود برای ادامه همکاری نزدیک سه‌جانبه تأکید کردند.
معاون وزیر خارجه خاطرنشان ساخت که ایران، طبق تعهدات اصولی خود به دیپلماسی، به گفت‌وگو با تمامی طرف‌های ذینفع ادامه خواهد داد.
لازم به ذکر است که روز جمعه ۱۴ مارس ۲۰۲۵ برابر با ۲۴ اسفند ۱۴۰۳، نشستی با حضور معاونان وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، چین و روسیه درباره موضوع هسته‌ای در پکن برگزار شد.
طبق اعلام وزارت خارجه روسیه، طرفین توافق کردند که تلاش‌های خود را بر روی پیدا کردن “راه حل‌های پایدار از طریق مذاکره” متمرکز کنند که می‌تواند سوءتفاهمات و پیشداوری‌های غرب در مورد برنامه هسته‌ای ایران را مرتفع کند و در عین حال، حق قانونی تهران برای بهره‌برداری صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای را نیز تأمین کند.
مشارکت کشورها در معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای موجب می‌شود که از انرژی اتمی به طور موثر استفاده گردد.
به دنبال این امر، نمایندگان چین و روسیه در روز دوشنبه ۲۷ اسفند ۱۴۰۳ در مقر سازمان‌های بین‌المللی واقع در وین با «کاظم غریب‌آبادی» معاون وزیر امور خارجه ایران دیدار کردند و در چارچوب نشست سه‌جانبه‌ای که در پکن برگزار شد، در خصوص مواضع مشترک سه کشور بر روی پرونده هسته‌ای ایران، بحث و گفت‌وگو کردند.
توافق هسته‌ای برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ (شورای امنیت سازمان ملل) در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ (معادل ۲۶ مهر ۱۴۰۴) به پایان می‌رسد.
دولت ایالات متحده در سال ۲۰۱۸ با خروج از برجام و در پیش گرفتن سیاست ناموفق فشار حداکثری، به عنوان نخستین کشور از توافق، از مسیر دیپلماسی خارج گردید. تروئیکای اروپایی (شامل انگلیس، فرانسه و آلمان) نیز پس از مدت‌ها بی‌عملی در انجام تعهدات برجامی، به تهدید به فعال‌سازی سازوکار پیش‌بینی شده در این قطعنامه به منظور بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل (اسنپ‌بک) روی آورده و شرایط را پیچیده‌تر ساخته‌اند.
با این حال، ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، اعلام کرده است که به دلیل عدم اجرای الزامات شورای امنیت توسط کشورهای اروپایی در قطعنامه ۲۲۳۱، آنها و همچنین طرف آمریکایی حق ندارند برای بازگرداندن تحریم‌های لغو شده ایران اقدام کنند.
سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه همچنین در تاریخ ۳۰ اسفند ۱۴۰۳ در پاسخ به پرسشی در خصوص اظهارات ترامپ درباره مهلت دو ماهه به ایران برای رسیدن به توافق هسته‌ای بیان کرد: سرنوشت برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) و آینده مذاکرات چندجانبه در رابطه با برنامه هسته‌ای ایران بدون مشارکت روسیه و چین مشخص نخواهد شد و لاپید نمی‌توان آنها را به‌طور یک‌جانبه دیکته کرد. وی افزود: مسکو به دنبال تعامل مثبت با تمامی طرف‌ها در زمینه توافق هسته‌ای ایران است.
۳۱۰۳۱۰