آیا سرعت‌گیرها واقعا می‌توانند موجب کاهش سرعت رانندگی شوند؟

بر اساس گزارش خبرگزاری صحت خبر و به نقل از زومیت، چندین دهه است که خودروسازان و مقامات دولتی به روش‌های مختلف در تلاشند تا ایمنی جاده‌ها را بهبود ببخشند. در این روند، ایده‌هایی غیرمعمول، مانند “بیل جمع‌کننده عابر پیاده” که در دهه‌ی ۱۹۳۰ مطرح شد و هدفش جمع‌آوری عابران از جلوی خودروها بود، به کار گرفته شده‌اند!

اما اکنون به عصر فناوری‌های پیشرفته‌تر در حوزه خودروها و سیستم‌های ترمز هوشمند رسیده‌ایم. با این حال، مقامات شهری در نقاط مختلف جهان، در کنار بهبود تکنولوژی خودروها، به تغییرات فیزیکی در سطح جاده‌ها پرداخته‌اند تا جان عابران و رانندگان را حفظ کنند. در این راستا، یکی از راه‌حل‌های قدیمی، با نام «سرعت‌گیر»، بیشتر از سایرین توجه را به خود جلب کرده است.

بیایید ابتدا مفهوم و انواع مختلف این موانع را روشن کنیم، زیرا هر برآمدگی موجود در خیابان، نمی‌تواند به‌عنوان سرعت‌گیر محسوب شود:

زمانی که سازمان‌های جهانی حمل‌ونقل از سرعت‌گیر سخن می‌گویند، منظور آن‌ها برآمدگی قوسی‌شکلی است که به عرض خیابان تسلط دارد و معمولاً طول آن بین ۳٫۵ تا ۴٫۵ متر است.

باید توجه داشت که سرعت‌گیرها با بالشتک‌های سرعت (Speed Cushions) اشتباه گرفته نشوند؛ این بالشتک‌ها که مربع‌های کوچکی هستند در وسط لاین‌ها قرار می‌گیرند و رانندگان حرفه‌ای معمولاً بدون هر گونه تکانی از روی آن‌ها عبور می‌کنند.

دسته‌ی سومی نیز تحت عنوان سکوهای سرعت (Speed Tables) موجود هستند؛ این سازه‌ها با سطح مسطح طولانی‌تر به همراه دو طرف شیب‌دار طراحی شده‌اند.

هدف اصلی طراحی تمام نوع‌های سرعت‌گیر، کاهش سرعت خودروهایی است که از آن‌ها عبور می‌کنند. اما آیا این استراتژی واقعاً موثر است؟ آمار و ارقام به‌دست‌آمده از هفت مطالعه بین سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۵ نشان می‌دهد که بله، این ابزارها غالباً به اهداف خود دست پیدا می‌کنند. تمامی این پژوهش‌ها نشان‌دهنده‌ی کاهش معنادار سرعت سریع‌ترین رانندگان پس از نصب سرعت‌گیر در جاده‌ها بوده‌اند.

با این حال، یکی از این مطالعات نکته‌ای جالب را برجسته می‌کند: درحالی‌که سریع‌ترین رانندگان سرعت خود را کاهش داده‌اند، میانگین سرعت کلی خودروها نه‌تنها پایین نیامده، بلکه شاهد افزایش جزئی حدود ۱٫۶ کیلومتر بر ساعت نیز بوده‌ایم.

مهندسی سرعت‌گیرها و پلتفرم‌های ایمنی: ارتفاع، فاصله و شیب

یک تحقیق جدید که در نشریه «چشم‌اندازهای بین‌رشته‌ای تحقیقات حمل‌ونقل» منتشر شده، نتایج رسمی را تأیید کرده و دیدگاه عمیق‌تری درباره تأثیر انواع مختلف روش‌های کاهش سرعت ترافیک بر رفتار رانندگان ارائه می‌دهد.

نویسندگان این تحقیق، ۵۲ مطالعه مختلف را بررسی کرده‌اند که در آن‌ها سرعت‌گیرها، سکوها و برآمدگی‌های جاده‌ای به عنوان “پلتفرم‌های ایمنی مرتفع” یا RSP در نقاط گوناگون جهان نصب شده‌اند.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که این موانع به‌طور کلی واقعاً باعث کاهش سرعت رانندگان می‌شوند، اما ابعاد، شکل و مکان نصب آنها تأثیر قابل‌توجهی بر کارایی آن‌ها دارد.

بر اساس این بررسی، هر چه ارتفاع این پلتفرم‌های ایمنی افزایش یابد، رانندگان به‌طور بیشتری وادار به کاهش سرعت می‌شوند. اما استفاده از سرعت‌گیرها در فواصل نزدیک هم می‌تواند جریان ترافیک را مختل کرده و برای رانندگان آزاردهنده شود.

شیب ورودی نیز تأثیر زیادی بر رفتار رانندگان دارد؛ یکی از مطالعات نشان می‌دهد که اگر شیب ورودی سرعت‌گیر بیش از حد تند باشد، حتی رانندگان محتاط نیز رفتارهای غیرقابل پیش‌بینی از خود بروز می‌دهند.

ملایم کردن شیب ورودی سرعت‌گیرها و سکوها می‌تواند به حفظ جریان ترافیک کمک کند، اما در عین حال ممکن است باعث شود رانندگان کمتر تمایل به کاهش سرعت داشته باشند. در حال حاضر برخی از شهرها در تلاش هستند تا تأثیر این ایده را ارزیابی کنند و سکوهای طولانی و ملایم‌تری را به طور آزمایشی به جای سرعت‌گیرهای کوتاه و تند تعبیه کنند.

تأثیر سرعت‌گیرها بر وسایل نقلیه مختلف

یکی دیگر از نتایج جالب این تحقیقات این بود که انواع سرعت‌گیرها تأثیر متفاوتی بر کاهش سرعت وسایل نقلیه مختلف دارند. به‌طور میانگین، اتوبوس‌ها بیشترین کاهش سرعت را پس از به‌کارگیری این تدابیر ایمنی در جاده‌ها تجربه می‌کنند.

“““html

در طرف دیگر این موضوع، موتورسیکلت‌ها کمترین تمایل را برای کاهش سرعت نشان دادند.

اجرای طرح پلتفرم‌های ایمنی مرتفع (RSP) با برخی پیامدهای منفی همراه بود؛ به عنوان مثال، جاده‌هایی که از ترافیک بالای وسایل نقلیه سنگین عبور می‌کردند، به دلیل ترمزها و شتاب‌گیری‌های مجدد برای عبور از موانع، به شدت دچار افزایش آلودگی صوتی شدند. همچنین، زمان واکنش خودروهای امدادی نیز به خاطر وجود این موانع، کمی به تأخیر افتاد.

در نهایت، باید اذعان کرد که سرعت‌گیرها، راه‌حلی کامل به شمار نمی‌آیند. اگرچه ممکن است کاهش سرعت برای رانندگانی که عجله دارند ایجاد مشکل کند؛ اما برخورد یک عابر پیاده یا دوچرخه‌سوار با خودرو، همین سرعت پایین می‌تواند به کاهش احتمال آسیب‌های جدی کمک کند.

در حالی که رعایت قوانین ایمنی برای عابران پیاده از اهمیت زیادی برخوردار است، این تپه‌های کوچک آسفالت شده در خیابان نیز نقش خاص خود را ایفا می‌کنند: موانعی که شاید مورد استقبال نباشند، اما همچنان جان‌های بسیاری را نجات می‌دهند.

۲۲۷۳۲۲