به نقل از خبرگزاری صحت خبر و ایسنا، این مستند به طور جامع به تحلیل نقش شهید سپهبد قاسم سلیمانی در تحولات منطقه غرب آسیا میپردازد و وقایع این منطقه را از دهه ۹۰ میلادی تا زمان شهادت ایشان مورد بررسی قرار میدهد. تمرکز این اثر بر روابط بنیادی و تأثیرگذار، ریشههای شکلگیری جریانهای تکفیری نظیر داعش را نیز شامل میشود؛ روایتی که از تحولات افغانستان و عراق آغاز و به سیاستهای ایالات متحده در منطقه پیوند میخورد.
محسن فارسی، کارگردان این مستند، در مورد روششناسی اثر بیان میکند: غرب آسیا در تمام تاریخ خود، منطقهای با اهمیت و پیچیدگیهای خاص بوده است. همواره عنوان میشود که حاکمیت بر این مردمان چالشهای فراوانی دارد و تقریباً امری ناممکن است. یکی از دستاوردهای برجسته شهید سلیمانی که به آن کمتر پرداخته شده، ایجاد وحدت میان این اقوام مختلف به منظور مقاومت در برابر استراتژیهای آمریکا و اسرائیل است. گاهی اوقات این تصور وجود دارد که محور مقاومت تنها نهادهایی وابسته به ایران هستند که مالیاتشان از تهران تأمین میشود و طبق دستورات ایران عمل میکنند، اما در واقع، نیروی محور مقاومت متشکل از گروههایی است که در ابتدا با سردار سلیمانی در تقابل بودند. ما نیز برای پرهیز از کلیشههای مرسوم، به بررسی دورههای تاریخی بسیار وسیعتری پرداختهایم. به عنوان مثال، حمله صدام به کویت و جنگ خلیج فارس از واقعههای پراهمیتی هستند که کمتر به آن پرداخته شده و تأثیر زیادی بر گسترش گروههای تکفیری در این منطقه داشتهاند.
وی ادامه میدهد: نکتهای که باید به آن توجه کرد این است که حضور حاج قاسم در نبرد با داعش، نه تنها به دهه ۹۰ شمسی محدود نمیشود. او از اواخر دهه ۷۰ شمسی با این گروهها و همچنین با سیاستهای آمریکا و اسرائیل آشنایی کاملی داشت و به صورت مداوم این اوضاع را رصد میکرد. به همین دلیل، زمانی که دولت-ملتهای منطقه غرب آسیا، از جمله جریانات مختلف سیاسی در ایران، عراق و سوریه در برابر داعش قرار گرفتند و استراتژی مؤثری نداشتند، حاج قاسم با وجود تمامی مخالفها و محدودیتها، ایستادگی کرد. در مواقعی که وضعیت به بنبست میرسید، حمایت رهبری نیز شامل حال ایشان بود.
فارسی در مورد چالشهای تحقیقات این مستند میگوید: حاج قاسم از آن دسته اشخاصی است که به اصطلاح «نگاه شهودی» دارند. کار بر روی چنین شخصیتهایی بسیار چالشبرانگیز است، زیرا آنها در سر خود به طور مداوم در حال تجزیه و تحلیل شرایط هستند. من نیز با آگاهی از این موضوع سعی کردم به دادههای مورد تحقیق شهید سلیمانی دسترسی پیدا کنم؛ دادههایی که متأسفانه در داخل کشور تحت کنترل یک گروه خاص قرار دارد و آنها هم نه اقدامی انجام میدهند و نه اجازه فعالیت به دیگران میدهند. در این راستا، اسناد و تحقیقات مراکز تحقیقاتی خارجی، به ویژه آمریکایی، اسرائیلی و اروپایی، به انجام پژوهش من کمک شایانی نمود. اگر به مصاحبههای مستند نگاه شود، حضور کارشناسانی مانند دکتر اسداللهی با محتوای منحصر به فرد و متفاوت از سایر گفتوگوهای قبلی خود قابل مشاهده است. این تفاوت ناشی از سوالات صحیحی است که مدیون همان مراکز تحقیقاتی غربی هستم.
وی همچنین میافزاید: دکتر علیرضا عسگری، دکتر یاسر قزوینی و دکتر هادی معصومی زارع نیز در این پروژه یاریهای بسیار با ارزشی ارائه کردند. همچنین دوستان در مکتب حاج قاسم به طور کامل از این پروژه حمایت کردند و بدون پشتیبانی ایشان، انجام چنین مستندی، به ویژه در این زمان خاص، تقریباً غیرممکن بود.
تولید و کارگردانی این مستند بر عهده محسن فارسی است و از دیگر عوامل کلیدی این اثر میتوان به مشاور هنری: محمدعلی فارسی، گوینده متن: حسین محمودیان، صداگذاری: آرش قاسمی و فیلمبرداری: سید حسن سیدی پریشان اشاره کرد.
۲۴۲۲۴۳