تحولی عمده در یارانه‌های نقدی/ جایگزینی فرمول جدید به جای دهک‌بندی/ کدام افراد از لیست یارانه‌بگیران حذف می‌شوند؟

طبق گزارش اقتصاد آنلاین، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از یک فرمول جدید برای پرداخت یارانه‌ها خبر داده که قرار است جایگزین روش سنتی دهک‌بندی شود.

بر اساس پایگاه اقتصاد آنلاین، این تغییر بعد از سال‌ها انتقاد از ناکارآمدی سیستم قدیمی اعلام شده و با تمرکز بر درآمد واقعی خانوار، امیدوار است که عدالت بیشتری در توزیع یارانه‌ها به وجود آورد. این اصلاح، به طور خاص پس از حذف فراگیر یارانه‌ها در ماه‌های اخیر و افزایش اعتراضات نسبت به دقت معیارهای فعلی، رویکردی نوین برای ارزیابی شرایط مالی خانوارها ارائه می‌دهد.

مشکلات دهک‌بندی سنتی

بیش از ۱۰ سال از شروع دهک‌بندی یارانه‌ها می‌گذرد، اما انتقادها از این سیستم هر سال بیشتر می‌شود. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که معیارهای موجود تصویر دقیقی از وضعیت مالی واقعی خانوارها نشان نمی‌دهد. با حذف گسترده یارانه‌ها، سؤالات جدی در مورد صحت سنجش درآمد بوجود آمده است: آیا این شاخص‌ها واقعاً معیشت خانواده‌ها را نما می‌کنند؟
آحمد میدری در انتقاد از سیستم فعلی بیان کرد: «فرض بر این است که همه ۲۷ میلیون نفر در سه دهک بالای درآمدی ثروتمند هستند که اشتباه است. این افراد لزوماً مرفه نیستند.» این نظرات نشان‌دهنده نیاز به اصلاحات جدید هستند و آیین‌نامه پیشنهادی هم‌اکنون در حال بررسی و تصویب توسط هیئت دولت است.

ویژگی‌های فرمول جدید یارانه‌ها

آیین‌نامه جدید وزارت کار شامل حذف دهک‌های ۸، ۹ و ۱۰ می‌شود و به‌طور دقیق‌تری به بررسی درآمد واقعی خانوار می‌پردازد. شاخص‌های کلیدی این فرمول به شرح زیر است:

– درآمد خالص خانوار: پس از کسر مالیات و هزینه‌های ضروری

– تعداد اعضای خانوار: خانواده‌های با جمعیت بالا به کمک بیشتری نیاز دارند

– هزینه‌های واقعی زندگی: شامل اجاره، غذا، حمل و نقل و خدمات شهری

تفاوت هزینه‌های زندگی در تهران و سایر شهرها: زندگی در تهران به مراتب هزینه‌برتر است

این فرمول موجب می‌شود که خانوارهای دارای درآمد بالا که هزینه‌های قابل توجهی دارند، نتوانند از دریافت یارانه محروم شوند و بالعکس، افرادی که درآمد کمتری دارند اما در گروهای بالایی از دهک‌های قدیمی قرار دارند، بیشترین حمایت را دریافت کنند.

مثالی از فرمول جدید در عمل

یک خانواده مستأجر در تهران که درآمد ماهیانه ۴۰ میلیون تومان دارد، با احتساب هزینه‌های ضروری مانند اجاره و خوراک، ممکن است در گروه متوسط یا کم‌درآمد قرار بگیرد. این روش، برعکس سیستم قبلی که تنها به ظواهر درآمد توجه می‌کرد، توان واقعی خانواده برای تأمین معیشت را مورد ارزیابی قرار می‌دهد و وزیر کار تصریح کرده که این رویکرد عادلانه‌تر است.

جدول نمونه ارزیابی یارانه طبق فرمول جدید

روش جدید یارانه‌ها یک تغییر بنیادی در نظام حمایتی کشور محسوب می‌شود. با تمرکز بر درآمد واقعی و در نظر گرفتن هزینه‌های واقعی زندگی، این فرایند قادر است نابرابری‌های مرتبط با دهک‌بندی سنتی را کاهش دهد و جامعه‌ای عادلانه‌تر در توزیع یارانه‌ها به وجود آورد. کارشناسان بر این باورند که این تحول پاسخ منطقی به انتقادات سالیان متمادی و تحولات اخیر اقتصادی می‌باشد و روند جدیدی برای حمایت هدفمند از خانوارها رواج می‌دهد.

۲۲۳۲۲۵