“`html
به نقل از خبرگزاری صحت خبر، محمدجواد ظریف در نخستین کنگره حزب عهد ایران اظهار داشت: به نظر من، دنیا تجربه تغییرات عمیق و گستردهای را سپری میکند؛ تغییراتی که بهوضوح در سطوح جهانی، منطقهای و داخلی قابل مشاهدهاند. دیگر تعریفی که از دنیای بلوکبندیهای سنتی و اتحادهای دائمی وجود داشت، معنایی ندارد. امیدوار بودن به متحدان پایدار، دیگر مفهوم گذشته را ندارد و اگر کسی در این فضا به دنبال اتحادهای ثابت باشد، باید پیش از سرزنش دیگران، در دیدگاه خود تجدیدنظر کند.
طبق گزارش مهر، او بر این نکته تأکید کرد: دنیای کنونی، دنیای شبکههاست؛ شبکههایی که بههمپیوستهاند و در آن ائتلافهای موضوعی شکل میگیرند، حتی در مواردی که کنشگران قبلاً بهعنوان دشمن در نظر گرفته میشدند، اکنون در کنار هم قرار میگیرند.
وزیر سابق امور خارجه بیان کرد: نگرشهای مبتنی بر دشمنسازی، کنشگران را از بهرهگیری بهینه از تمامی ظرفیتها بازمیدارد. این منطق نه تنها در سطح جهانی معتبر است، بلکه در عرصه داخلی نیز صدق میکند؛ زیرا حذف در جهان به حذف ایران منجر میشود و حذف در ایران، به ناپدید شدن گروهها و بخشهایی از جامعه خواهد انجامید.
ظریف تصریح کرد: به همین دلیل، باید مبنای کار خود را بر خیر جمعی و ائتلافهای موضوعی قرار دهیم و از گذشتهای که دیگر وجود خارجی ندارد، رهایی یابیم. این به معنای فراموشی نداریم، بلکه به معنای یادگیری از آن و گرفتار نشدن در آن است؛ «لِکَیْلَا تَأْسَوْا عَلَیٰ مَا فَاتَکُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاکُمْ». نه تنها نمیتوانیم حسرت گذشته را بخوریم، بلکه نباید در جستجوی بازسازی افتخاراتی که دیگر به زمان حال بازنمیگردند، باشیم.
او ادامه داد: دنیای فعلی نه دنیای هخامنشی است و نه دنیای صفوی. ما بر پایهای تمدنی عمیق و ریشهدار قرار داریم و باید به آن افتخار کنیم، اما نگاهمان باید به آینده معطوف شود.
ظریف خاطرنشان کرد: ماندن در گذشته ما را به بازتولید الگوهایی سوق میدهد که در دنیای حاضر، کارآمدی ندارند؛ همچون سیاستهای مبتنی بر تهدید و دشمنسازی.
وی ادامه داد: بازیهایی که بر پایه تهدید بنا شدهاند، چه به یک حزب سیاسی، چه به یک کشور، چه به یک نسل، یا زنان و بخش خصوصی یا هر پدیده اجتماعی دیگر مربوط باشند، محصول ذهنتی هستند که قبل از وقوع در دنیای واقعی، در ذهن ما شکل میگیرد.
ظریف تصریح کرد: ما توانایی بالایی در تولید تهدید داریم، زیرا پیش از هر چیز، تهدیدها را در ذهن خود ایجاد میکنیم. اگر زنان را بهعنوان تهدید بشناسیم، نوع پوشش آنها به تهدید تبدیل خواهد شد؛ اگر جوانان، اینترنت یا ارتباطات جهانی را دردسر بدانند، آنها به تهدید بدل میشوند. آنچه در ذهن ما بهعنوان تهدید شناخته میشود، دیر یا زود به یک بحران در واقعیت تبدیل خواهد گردید.
وزیر اسبق امور خارجه افزود: در علوم انسانی، ما با این پدیده برخورد «پیشگوییهای خودکامبتی» مینامیم و در اصطلاح دینی نیز در فرمایش پیامبر آمده است که: «تفعلوا بالخیر تجدوه»؛ به این معنا که هر زمان به سمت خیری حرکت کنیم، ثمره آن در آینده به نمایش گذاشته خواهد شد.
ظریف ادامه داد: امید به آینده، محصول تلاشها و تجربیات گذشته است. ما نمیتوانیم برای ۵۰۰ سال آینده، به دوران هخامنشی بازگردیم؛ دنیای امروزی کاملاً متفاوت است.
او خاطرنشان کرد: حتی ایالات متحده، که امسال صرفاً قرار است یک تریلیون دلار را برای بودجه نظامی هزینه کند، توان ایجاد هژمونی جهانی را ندارد. بنابراین بار دیگر نه صفویه بازخواهد گشت و نه هخامنشیان؛ تلاش برای بازتولید تاریخ و ترمیم افتخارات گذشته بیثمر است.
وزیر اسبق امور خارجه گفت: نباید چون قبل، با چشمامید به آزادی قفقاز شمالی، سربازان را به میدان بفرستیم و پس از آن به قراردادها واستناد کنیم و با تحقیر، گذشته را خائن بخوانیم.
ظریف تصریح کرد: با این وجود، جنگآفرینان و قهرمانان گذشته همچنان شایسته احترام هستند. در آستانه سالروز شهادت بزرگمرد ایران، سردار قاسم سلیمانی، و همچنین وفات مرد بزرگ دیگری، آیتالله هاشمی رفسنجانی، ضروری است از این بزرگواران تقدیر کنیم. در عین حال باید بفهمیم که دنیا به سمت جلو در حال حرکت است و هیچگاه به عقب بازنگشت خواهد کرد. ما نباید در قید اشتباهات و ناکامیهای گذشته گرفتار بمانیم.
او تأکید کرد: ملت ایران قدرتمند و دارای ظرفیتهای زیادی است. مهمترین سرمایه این کشور، مردم آن هستند. مردم ایران در طول تاریخ از حملات اسکندر، چنگیز، تیمور و دیگران آسیب نبردهاند و همواره بر سلطه آنان ایستادگی کردهاند. حتی حمله رژیم صهیونیستی نیز نتوانسته بر مردم ایران تسلط یابد.
ظریف ادامه داد: ما در گذشته با تهدیدهای متنوعی مقابله کردهایم و در برابر آنها مقاومت کردهایم. امروز هم باید به یاد تهدیدها باشیم، اما باید…
“““html
بیایید آیندههای ممکن را در خیال خود پرورش دهیم. هرگاه که تمرکز ما بر فرصتها باشد، توانایی داریم از ویژگیهایی که برخی افراد آنها را بنبستهای داخلی، بینالمللی یا منطقهای تلقی میکنند، بهرهبرداری کنیم و یک ایران نوین را پایهریزی کنیم؛ ایرانی که به کانون گفتوگو، محفل تبادل نظر و گردهمایی کاروانها از شرق به غرب و جنوب تبدیل گردد.
وزیر سابق امور خارجه گفت: حتی در دشوارترین مسائل، نظیر فلسطین، میتوانیم به جای اتخاذ رویکردهای تند و خشونتآمیز، به عنوان صلحساز عمل کنیم و بتوانیم دیگران را گرد هم آوریم.
او اظهار داشت: تجربیات گفتگوهای تمدنها حکایت از آن دارد که ایران قابلیت به عنوان مرکز تعامل جهانی را داراست؛ چه با آثار مولانا، سعدی، حافظ و فردوسی، و چه با پیغام امام خمینی که حتی در سختترین فشارهای جهانی، منبع الهام برای مردم اروپا و آفریقا شد و موجب شکلگیری جنبشهایی نظیر حزبالله، حماس و جهاد اسلامی گردید. این موفقیتها محصول قدرت معنوی و ارزشگذاری به توانمندیهای واقعی مردم است.
ظریف تاکید کرد: هیچگاه نباید این تصور را داشته باشیم که به انتهای راه رسیدهایم، چرا که انتهای راه یک توهم است. اگر از گذشتهی خود رها شویم و به آینده بنگریم، خواهیم توانست یک آیندهی متفاوت بسازیم. باید تمرکز ما بر ساخت آینده باشد؛ آیندهای که بر پایه آرمانگرایی مبتنی بر واقعیت استوار است. بیتوجهی به آرمانها، زندگی و هدف را بیمعنا خواهد ساخت؛ اما این آرمانها نیاز به همخوانی با واقعیت دارند.
او ادامه داد: چنانچه آرمانها تنها بر اساس آرزوهای خیالی شکل گیرند، نتیجه آن تکرار ناکامیها و تجدید گذشته خواهد بود. هر زمان که به تمایلات و آرزوهای خود نرسیم، ملزم به صرف هزینه و تلاش بیشتری برای تحقق اهداف واقعی و عملی خواهیم شد.
29215
“`