نماینده میبد: بیش از 100 نماینده در پاسخ به سؤال رئیس‌جمهور حاضر شده‌اند؛ از مسائل ارزی تا مشکلات بازار/ نقوی حسینی: مجلس باید به موضوع معیشت مردم توجه کند اما نباید فرار به جلو داشته باشد.

علیرضا نجمی: طرح سؤال از رئیس‌جمهور به‌عنوان ابزاری مهم برای نظارت مجلس، همواره در تقاطع قانون، سیاست و افکار عمومی قرار داشته است. ظاهراً حق مجلس این است که از رئیس قوه مجریه در قبال افکار عمومی پاسخ بخواهد؛ اما در عمل، هر بار که چنین طرحی مطرح می‌شود، سوالاتی جدی‌تر و مهم‌تر به ذهن می‌رسند: پایگاه این تصمیم کجاست؟ آیا زمان آن مناسب است؟ و از همه مهم‌تر، آیا این اقدام واقعاً با معیشت مردم در ارتباط است یا صرفاً به مسائل جناحی مربوط می‌شود؟

اما همیشه به طرح این نکته انتقاد می‌شود که این اقدام به لحاظ سیاسی به‌صورت جناحی صورت می‌گیرد. واقعیت این است که هیچ اقدام سیاسی در فضای بی‌محتوا و بدون زمینه انجام نمی‌شود. ترکیب مجلس، فضای رقابت‌های سیاسی و فاصله زمانی انتخابات، همگی به تصورات و برداشت‌های افکار عمومی تاثیرگذارند. اگر سؤال‌ها به برنامه‌های کلان، شاخص‌های اقتصادی واضح و وعده‌های مخصوص دولت اشاره داشته باشد، می‌توان آن را در راستای منافع عمومی تلقی کرد. برعکس، اگر wording و موضوعات مطرح‌شده در سؤال بیشتر به تصفیه‌حساب‌های سیاسی وابسته باشند، طبیعی است که برچسب جناحی به آن بزنند.

نکته اصلی، ارتباط این اقدام با زندگی روزمره مردم است. مردم همواره انتظار دارند که هر تنش سیاسی به‌نوعی به بهبود وضعیت منجر شود. اگر طرح سؤال بتواند دولت را وادار به اصلاح سیاست‌های اقتصادی، شفاف‌سازی در خصوص بودجه یا پاسخگویی دربارۀ تصمیماتی که به‌طور مستقیم بر معیشت خانوارها تأثیر گذاشته، نماید، در این صورت می‌توانیم بگوییم که این اقدام هرچند هزینه‌بر باشد، اما بی‌دلیل نیست. در غیر این‌صورت، خطر آن وجود دارد که نظارت، به‌جای اینکه به‌عنوان یک ابزار اصلاح به کار رود، به عاملی برای تصفیه حساب‌های سیاسی تبدیل گردد.

در پی این موضوع، خبرگزاری صحت‌خبر با سید جلیل میرمحمدی میبدی نماینده تفت و میبد گفت‌وگویی ترتیب داد. او بیان کرد: طرح سؤال از رئیس‌جمهور نباید تا این حد بزرگ‌نمایی شود. قانوناً طرح سؤال یکی از اهرم‌های نظارتی مجلس به شمار می‌رود، و مسئله سؤال از رئیس‌جمهور یکی از تدابیر همین ابزار قانونی است. رئیس‌جمهور خود سابقه حضور در مجلس را دارد و با این فضا آشنا است؛ در نتیجه نباید موضوع را به گونه‌ای جلوه داد که گویی واقعه‌ای غیرمعمول یا نگران‌کننده در حال وقوع است یا این تصور را داشته باشیم که ایشان از این موضوع هراسی دارند. به‌طور کل، نباید این مسأله را به حدی بزرگ کرد.

سوال از رئیس‌جمهور کاملاً معیشتی است

او در ادامه افزود: سؤالی که مطرح شده، به‌طور کامل معیشتی و در حوزه اقتصاد است. این سؤال نه به مباحث سیاسی ارتباط دارد و نه به مسائل جناحی و خط‌کشی‌های سیاسی. حقیقت این است که موضوع سؤال به‌وضوح و روشنی بیان شده است. حتی مواردی که من شخصاً امضا کرده‌ام، همگی بر محور مسائل معیشتی مردم، وضعیت ارز و شرایط اقتصاد متمرکز بوده است. خوشبختانه آقای رئیس‌جمهور نیز نشان داده‌اند که در مقابل سؤال‌ها تعامل دارند و این موضوع هیچ‌گونه جنبه جناحی ندارد.

نماینده میبد و تفت در مجلس تصریح کرد: این درخواست، واقعاً خواسته‌ای مستقیم از سوی مردم به ما نمایندگان است. به خدا قسم، هر کجا که حاضر می‌شویم—چه در دانشگاه‌ها، چه در مساجد، چه در میان مردم عادی، چه در صنایع و چه در تجمع کارگران—همیشه با همین درخواست مواجه می‌شویم. خدا گواه است که شاید روزانه دو تا سه‌صد پیامک دریافت می‌کنم که مضمون بسیاری از آن‌ها شکایت مردم است؛ اینکه چرا اقدامی صورت نمی‌گیرد، چرا سکوت کرده‌اید و چرا در برابر مشکلات اقتصادی واکنشی جدی وجود ندارد. این مطالبات فقط محدود به یک حوزه خاص نیست؛ در موضوعات مختلف اقتصادی، مردم دائماً از ما انتظار پیگیری دارند. بنابراین، وقتی چنین درخواست‌هایی وجود دارد، طبیعی است که ما هم سؤال کنیم.

وی ادامه داد: امیدوارم اگر به این موضوع به‌طور منطقی و منصفانه نگاه کنیم و هر دو طرف—مجلس و دولت— فارغ از رویکردهای جناحی به ماجرا توجه داشته باشند، به نتیجه‌ای برسیم که این سؤال واقعاً مسئله‌ای معیشتی است. سؤالی در خصوص برنامه دولت در زمینه ارز، تأمین کالاهای اساسی، کالابرگ و مواردی از این قبیل مطرح شده است. بار دیگر تأکید می‌کنم که این سؤال، اساساً یک سؤال اقتصادی است.

“““html

می‌توان با روش‌های سؤال و جواب، چهار یا پنج تعهد مشخص از رئیس جمهور به دست آورد

میبدی اظهار داشت: به علاوه، به نظر من اگر آقای رئیس‌جمهور تیم اقتصادی خودش را برای پاسخگویی به این پرسش‌ها بسیج کند، می‌توانیم از همین فرآیند سؤال و جواب، چهار یا پنج تعهد مشخص و همچنین چهار یا پنج برنامه عملیاتی از دولت استخراج کنیم. حداقل انتظار می‌رود که در این سه ماه باقی‌مانده تا پایان سال—در شرایطی که هم ماه مبارک رمضان به زودی آغاز می‌شود و هم شب عید در پیش داریم، بتوانیم چند خبر خوش به مردم ارائه دهیم. شاید این اقدام بتواند دولت را ترغیب کند که تحرک بیشتری داشته باشد و شرایط را بهبود بخشد.

وی در پایان تأکید کرد: درباره تعداد امضاها باید بگویم که در زمان امضای من، اگر اشتباه نکنم، حدود هشتاد یا نود نفر امضا کرده بودند؛ البته به عدد دقت نکنید، اما فکر می‌کنم تعداد امضاها اکنون به بیش از صد نفر رسیده باشد. به هر حال، این موضوع نشان‌دهنده نگرانی مشترک نمایندگان نسبت به مسائل معیشتی مردم است.

سید حسین نقوی حسینی، نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی، در همین ارتباط به خبرنگار صحت خبر گفت: ابزارهای نظارتی مانند سؤال، استیضاح، تحقیق و تفحص و تذکر، همگی جزو حقوق قانونی نمایندگان محترم یعنی اعضای مجلس شورای اسلامی است. نمایندگان می‌توانند از رئیس‌جمهور یا وزرا سؤال کنند، طرح استیضاح تهیه کرده، تذکر دهند و یا به فرآیند تحقیق و تفحص وارد شوند. این موارد بخش جدایی‌ناپذیر از نظارت مجلس هستند و هیچ شکی در آن وجود ندارد. اگر مجلسی قوی و نظارتی مؤثر داشته باشیم، بدون تردید می‌تواند دولت را فعال‌تر کرده و در مسیر حل مشکلات کشور هدایت کند.

آیا نمایندگان مجلس از وضعیت کنونی بی‌خبرند؟

وی اضافه کرد: اما مسأله‌ای که در حال حاضر مورد بحث است، این است که آیا نمایندگان محترم مجلس از وضعیت کشور آگاهی ندارند؟ آیا نمی‌دانند چه حوادثی در کشور در حال وقوع است و دشمنان جمهوری اسلامی چه اقداماتی علیه ملت ایران انجام می‌دهند؟ آیا ریشه این گرانی‌ها، تورم، افزایش نرخ ارز و افت ارزش پول ملی بر آنان نامشخص است، یا به خوبی از دلایل این موضوعات مطلع هستند؟

نقوی حسینی خاطرنشان کرد: اگر ما آگاه هستیم که تحریم‌های شدید اقتصادی علیه جمهوری اسلامی تنظیم شده و توطئه‌های دشمنان خارجی فشارهای مضاعفی به ملت ایران تحمیل کرده و باعث بروز بسیاری از این چالش‌ها و نوسانات اقتصادی شده است، در این شرایط باید چه رویکردی را اتخاذ کنیم؟ بدیهی است که باید از دولت حمایت کنیم، نه از دشمن. دولت در حال حاضر با چالش‌های جدی مواجه است و همه ما به این حقیقت واقف هستیم. حتی می‌دانیم که اگر به فرض، مذاکرات با آمریکا برگزار می‌شد، بسیاری از این مسائل می‌توانست مسیر متفاوتی را طی کند؛ اما آیا می‌توان با دشمنی بی‌رحم که از پیش نتیجه مذاکره را تعیین کرده و می‌گوید هدف از گفتگو باید تحمیل خواسته‌های مشخصی به نظام و ملت ایران باشد، وارد مذاکره شد؟ واضح است که هیچ انسان با غیرتی اجازه نمی‌دهد با چنین دشمنی که عملاً در برابر ما ایستاده و قصد تحمیل خواسته‌هایش را دارد، از موضع ضعف به مذاکره بنشیند.

باید توجه بیشتری داشته باشیم و با احتیاط عمل کنیم

وی ادامه داد: بنابراین هنگامی که ریشه و علت این مسائل را می‌دانیم، باید با احتیاط بیشتر و دقت بیشتری عمل کنیم. البته نمی‌توان از ضعف مدیریت چشم‌پوشی کرد و اگر در جایی ضعف مدیریتی وجود دارد، باید به طور جدی به آن پرداخته شود. اما تجربیات قبلی را نباید فراموش کنیم. در زمان آقای همتی، افرادی که استیضاح ایشان را پیگیری می‌کردند، به طور قاطع اعلام می‌کردند که اگر همتی برکنار شود، قیمت دلار نه تنها افزایش نمی‌یابد که حتی کاهش خواهد داشت. این وعده‌ها در محضر ملت ایران مطرح شد. اما نتیجه چه شد؟ آقای همتی استیضاح و برکنار شدند؛ آیا پس از آن، قیمت دلار بالاتر نرفت؟ آیا آن انتظارات محقق شد؟ واقعیت این است که علت افزایش قیمت دلار شخص همتی نبود.

نماینده ادوار مجلس گفت:
“““html

این موارد نکاتی هستند که حتماً باید مورد توجه قرار گیرند. امروزه، جامعه در شرایط اقتصادی بسیار ناگواری قرار دارد و فشار اقتصادی روی دوش مردم سنگینی می‌کند. بی‌شک، مجلس موظف است که به مسائل معیشتی و اقتصادی شهروندان بپردازد و این امر هم یک مزیت مثبت برای مجلس به شمار می‌آید و هم یک درخواست عمومی است. اما پرسش این است: آیا با تغییر افراد، زیر سؤال بردن دولت یا حتی رئیس‌جمهور، می‌توانیم به حل مشکلات بپردازیم؟ آیا دیگر شاهد افزایش قیمت دلار نخواهیم بود و مسائل معیشتی مردم به طور کامل سامان‌دهی خواهد شد؟ اگر واقعاً چنین بود، می‌توانستیم با اطمینان در این مسیر گام برداریم. اما تجربه و تخصص ما نشان می‌دهد که تغییر افراد به تنهایی، تغییرات بنیادینی در روندها ایجاد نمی‌کند.

در این شرایط نباید پیش‌داوری کنیم

وی با اشاره به اوضاع کنونی بیان کرد: در وضعیت فعلی، نباید در مورد مسائل دچار پیش‌داوری شویم. لازم است که با مردم به شکلی صادقانه و واقع‌گرایانه صحبت کنیم. همچنین باید به این نکته نیز اشاره کرد که نمایندگان مجلس، بخصوص کسانی که تجربه طولانی‌مدتی در مجلس دارند، به خوبی می‌دانند که چه فشاری از سوی شهروندان بر دوش آن‌هاست. نماینده در حوزه انتخابیه خود در تجمعات مردمی حضور می‌یابد و مردم به صراحت از او می‌خواهند: شما وکیل ما هستید، چرا اقدام نمی‌کنید؟ چرا حرکتی نمی‌کنید؟ چرا به گرانی‌های بی‌ضابطه پایان نمی‌دهید؟ مگر شما مسئول قانون‌گذاری و نظارت نیستید؟

نقوی حسینی همچنین بیان کرد: طبیعی است که نمایندگان به منظور پاسخ‌گویی به این حجم از تقاضاها، به مسیرهایی نظیر سؤال از رئیس‌جمهور یا استیضاح وزرا روی می‌آورند تا بتوانند به موکلین خود بگویند که ما در حال اقدام هستیم. اما واقعیت این است که این نمایندگان نیز به خوبی می‌دانند که با استیضاح یک وزیر یا سؤال از رئیس‌جمهور، مشکلات اساسی مردم قابل حل نیست. این اقدامات ممکن است روشی برای مقابله سیاسی با مطالبات به شمار آید، اما لزوماً راه‌حل مشکلات اقتصادی نیست و حتی ممکن است در برخی موارد، اوضاع را پیچیده‌تر کند.

وی در پایان تأکید کرد: در نهایت، به نظر می‌رسد این مسئله بیشتر از آنکه صرفاً به سیاست‌گذاری مربوط باشد، تحت تأثیر فشار درخواست‌های مردمی است. ممکن است برخی گروه‌های سیاسی انگیزه‌های خاص خود را داشته باشند، اما به‌طور کلی، هدف اصلی نمایندگان تخریب دولت نیست. آن‌ها نمایندگان ملت هستند و تحت فشار مستقیم مردم قرار دارند. هنگامی که از آن‌ها نقل قول می‌شود که برای وضعیت قیمت‌ها، ارز، طلا و گرانی چه تدبیری اندیشیده‌اید، طبیعی است که با طرح سؤال یا استیضاح، حداقل بتوانند بگویند ما نسبت به این مسائل بی‌تفاوت نبوده‌ایم. این اقدامات بیشتر از هر چیز، تلاشی برای پاسخ‌گویی به درخواست‌های مردم به حساب می‌آید.

۲۹۲۲۱