طبق گزارش صحت خبر، اقدامات بارورسازی ابرها به عنوان راهی برای مقابله با شرایط خشکسالی در چند سال اخیر مورد توجه قرار گرفته و به گفتهی مسئولان، امسال آبی تعداد ۱۲ عملیات با استفاده از پهپاد و ۱۴ عملیات هوایی با هواپیما انجام شده است. هزینه اجرای بارورسازی ابرها در ایران در حدود قیمتهای رایج جهانی است، که از این رو، انجام این پروژه منطقی به نظر میرسد.
خبرگزاری صحت خبر اعلام کرد: ایران وارد سال ششم خشکی و بارش کم شده و بارشهایی که کمتر از میزان نرمال بوده و دمای هوای بیشتر از حد معمول را تجربه کردهایم، به اعتقاد کارشناسان و مسئولان، ارتباط مستقیمی با تغییرات اقلیمی و گرمایش زمین دارد. در این میان، بارورسازی ابرها برای تقویت بارش در کشور، توجه بیشتری را به خود جلب کرده و سازمانی زیر نظر وزارت نیرو، مسئولیت پیادهسازی این طرح را عهدهدار شده است.
بر اساس گفتههای کارشناسان، بارورسازی ابرها میتواند به افزایش ۱۰ درصدی راندماk بارش انجامیده و به همین دلیل موضوعی مهم و کاربردی برای مقابله با خشکسالی، به ویژه در مناطقی نظیر ایران قلمداد میشود.
با این وجود، در پاییز سال جاری، مرحله اول عملیاتی در سه منطقه کلیدی مشخص شد، که شامل حوزه آبریز دریاچه ارومیه و حوزه آبریز زایندهرود میشود و منافع این طرح متوجه چندین استان خواهد بود. به علاوه، استان تهران نیز در لیست مناطق عملیاتی گنجانده شده است.
پس از یک ماه، یعنی ۱۷ آذرماه، عملیات بارورسازی در نواحی شمال غرب (حوضه آبریز دریاچه ارومیه) با هدف افزایش بارش در استانهای آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و کردستان آغاز گردید.
در این راستا، محمدمهدی جوادیانزاده، رئیس سازمان توسعه و بهرهبرداری فناوریهای نوین آبهای جوی، به تازگی اعلام کرد که در بیش از ۵۰ کشور در جهان، عملیات بارورسازی ابرها انجام میشود. او تأکید کرد که اگر این روش با شرایط و متد مناسب اجرا گردد، میتواند به طور میانگین بین ۵ تا ۲۰ درصد افزایش بارش ایجاد کند و حتی ۱۰ درصد افزایش بارش برای کشوری با شرایط اقلیمی ایران بسیار مهم و مفید خواهد بود.
او همچنین توضیح داد که اقلیم کوهستانی و شرایط جغرافیایی کشور، امکان اجرای این پروژه را برای ایران فراهم کرده است و با اینکه هنوز به تجهیزات کاملاً مدرن جهانی دست نیافتهایم، این موضوع به معنای عدم توانایی در اجرای عملیات بارورسازی نیست؛ زیرا تجهیزات موجود از نظر علمی تایید شدهاند.
رئیس سازمان توسعه و بهرهبرداری فناوریهای نوین آبهای جوی همچنین به وضعیت تجهیزات موجود اشاره کرد و گفت که بخشی از تجهیزات به صورت داخلی تولید و بخشی دیگر از کشورهای پیشرفته خریداری شده است. با اینکه تجهیزات پیشرفتهتری در سطح جهانی موجود است، اما تجهیزات کنونی پاسخگوی نیازهای کشور بوده و در کنار همکاری با شرکتهای دانشبنیان، در حال تلاش برای توسعه و تولید تجهیزات جدیدتر در داخل کشور هستیم تا کارایی عملیات بارورسازی افزایش یابد.
جوادیانزاده در رابطه با عملکرد سال آبی جاری بیان کرد: تعداد پروازهای بارورسازی نسبت به سال گذشته به طرز چشمگیری افزایش یافته و برای اولین بار رکورد تعداد پرواز را در یک شبانهروز شکستیم، به گونهای که در یک روز، ۵ پرواز انجام شد. طبق آخرین آمار، در سال آبی جاری، ۱۲ عملیات بارورسازی با پهپاد و ۱۴ عملیات هوایی با هواپیما به ثبت رسیده است.
به گفتهی آخرین اطلاعات، از مجموع عملیاتهای پهپادی، ۶ مورد در حوضه زایندهرود، ۵ مورد در خراسان جنوبی و ۱ مورد در استانهای فارس و بوشهر انجام شده است. همچنین مستندات هوایی نشان میدهد که شامل ۷ پرواز در شمالغرب، ۳ پرواز در تهران، ۳ پرواز در شمالشرق و ۲ پرواز در جنوبغرب کشور بوده است و هزینه اجرای بارورسازی ابرها در ایران طبق استانداردهای جهانی قرار دارد و همچنین از این جهت، انجام این پروژه منطقی است.
میبایست در نظر داشت که تمامی سامانههای جوی و همه ابرها نمیتوانند بارورسازی شوند، حتی همه ابرهای یک موج بارشی نیز به این عمل قابل بارورسازی نیستند؛ بلکه این سیستمهای ابری باید دارای ویژگیهای مشخص فیزیکی با ساختار دمایی و رطوبتی مناسب باشند تا قابل بارورسازی شوند.
منتقدان فرآیند بارورسازی ابرها بر این باورند که طرحهای مذکور در واقع بیشتر یک کار کوتاهمدت با کاربرد اثر محدود هستند، تا اینکه به عنوان یک راهحل پایدار محسوب شوند. تجربیات ممالک دیگر نیز نشان داده است که افزایش بارندگی از طریق بارورسازی معمولاً تنها چند درصد افزایش را به دنبال دارد و نمیتواند جایگزین اقداماتی همچون مدیریت مصرف، بازیافت آب و اصلاح الگوی کشت گردد.
۲۳۳۲۱۷