بارش‌های ایران به سمت مثبت حرکت کرده‌اند، اما دلیل تداوم خشکسالی چیست؟

به گزارش خبرگزاری صحت، بارش‌ها در سطح ایران از اواخر آذرماه دچار تغییراتی شدند؛ در حالی که قبل از این، پاییزی با کمبود بارش پشت سر گذاشته شده بود، اما پیش‌بینی‌های مدل‌های جوی نشان داد که بارش‌های زمستانی به حالت نرمال بلندمدت نزدیک می‌شود.

خبرگزاری صحت نوشت: پس از آغاز اواخر آذرماه و ورود سامانه‌های بارشی به کشور، فعالیت این سامانه‌ها به طرز نامتوازنی در استان‌های مختلفی نمایان شد. گرچه بارش‌ها مختص برخی استان‌ها بودند، اما به دلیل تأثیر گذاری در استان‌های عمدتاً کم‌بارش، میانگین بارش کل ایران به تدریج افزایش یافت. به‌عبارتی دیگر، در برهه‌ای میانگین بارش کل کشور از بارشی که ایران در دهه‌های گذشته در همین فصل تجربه کرده بود، تجاوز کرد.

وضعیت بارش ناهمگون در ایران به گونه‌ای بود که بسیاری از استان‌ها همچنان با معضل کم‌بارشی مواجه بودند و در این مدت هرگز میزان بارش دریافتی آن‌ها از میانگین بلندمدت فراتر نرفت. همچنین اگرچه به نظر می‌رسد میانگین بارش زمستان در شرایط نرمال قرار گیرد و پیش‌بینی‌ها نشان از افزایش بارش‌ در بهمن‌ماه دارد، اما میانگین بارش ایران از اول دی‌ماه تا ۲۰ دی‌ماه مجدداً به محدوده منفی برگشت و به نظر می‌رسد آثار خشکی پاییزه و بارش‌های کم سال‌های اخیر بر شدت کم‌بارشی‌ها تاثیر گذاشته است.

بر اساس اطلاعات مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی، تحلیل توزیع بارش در پایان آذرماه ۱۴۰۴ (۲۴ روز قبل) نشان می‌دهد که ۱۶ استان کشور با بی‌هنجاری منفی بارش نسبت به بلندمدت روبرو بوده‌اند. با این حال، مجموع بارش کل کشور در آذرماه ۲.۵۶ میلیمتر ثبت شده است که نسبت به سال گذشته ۲.۴۴ میلیمتر و بلندمدت، ۱.۲۴ میلیمتر افزایش دارد.

در این بین، بیشترین کاهش بارش آذرماه نسبت به میانگین بلندمدت در استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، تهران و البرز مشاهده شد. در مقابل، استان‌هایی مانند هرمزگان، کرمان، خراسان رضوی و جنوبی، فارس، اصفهان، ایلام، بوشهر، کردستان، آذربایجان شرقی و غربی و زنجان و اردبیل بالاترین میزان آنومالی (بی‌هنجاری) مثبت بارش را داشتند. زیرا در بازه زمانی یک ماه از آذر ۱۴۰۴، نیمه شرقی، مرکز، جنوب و شمال غرب تحت تأثیر بارش‌ها قرار گرفتند. به همین دلیل وضعیت خشکی در بیشتر حوضه‌های آبریز با درجات متفاوتی همراه شد و دامنه شدت خشکسالی کمتر از ماه قبل گردید. به‌طوری که آذرماه ۱۴۰۴، در چهار دهه گذشته جایگاه هفتم پربارش‌ترین آذرماه را به خود اختصاص داد و برخی استان‌ها همچون هرمزگان، کرمان، خراسان جنوبی و رضوی، آذربایجان شرقی و غربی، ایلام، کردستان، زنجان و اصفهان به ثبت بهترین میزان بارش در این ماه نسبت به چهار دهه گذشته رسیدند.

گفتنی است که به گفته احد وظیفه – رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی – خشکسالی پدیده‌ای نیست که ناگهان آغاز یا به سرعت پایان یابد و تعاریف گوناگونی درباره آن وجود دارد.

وی در خصوص اوضاع ایران بیان کرد که با وجود بارش‌های مثبت اخیر در برخی استان‌ها، به دلیل افت سطح آب‌های زیرزمینی در بیشتر مناطق کشور، ایران همچنان از منظر هیدرولوژیکی دچار خشکسالی است. همچنین در مناطقی مانند تهران، خشکسالی جوی و کشاورزی همزمان قابل مشاهده است و استانی مثل سیستان و بلوچستان نیز وارد مراحل آخر خشکسالی، یعنی خشکسالی اقتصادی و اجتماعی، شده است.

داده‌های موجود نشان می‌دهد باوجود بارش‌های آذرماه، در ۱۵ استان کشور سهم بارش به حد مطلوب رسید، اما بخش بزرگی از کشور همچنان با کم‌بارشی نسبت به میانگین بلندمدت دست و پنجه نرم می‌کند.

۴۷۲۳۶