طبق گزارش صحت خبر و بر اساس اطلاعات ایسنا، کاظم جلالی در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر تصویب معاهده جامع مشارکت راهبردی در پارلمان روسیه در زمان مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، اظهار داشت: هر دو احتمال ممکن است درست باشد. به نوعی، روسیه این توافق راهبردی را با ما امضاء کرده است و طبیعی است که باید در پارلمان تصویب شود. در گذشته، هر گاه برای امضای موافقت‌نامه‌ای ملاقات دو رئیس‌جمهور برنامه‌ریزی می‌کردیم، برخی تحلیل‌ها به این شکل بود که زیرا روابط روسیه با ترامپ بهبود می‌یابد، احتمال دارد که آنها بخواهند امضای توافق را به تأخیر بیندازند. اما من در جریان تنظیم زمانی بودم و غالباً زمان سفر رئیس‌جمهور را ما تعیین می‌کردیم و روس‌ها نیز با آن موافقت داشتند و این سفرها به وقوع پیوست.
او افزود: در خصوص معاهده جامع مشارکت راهبردی، رئیس‌جمهور پوتین دستوری صادر کرد که آقای «رودنکو»، معاون وزیر خارجه، لایحه مربوطه را به مجلس ارائه دهد و از آن دفاع کند، که با فاصله کمی پس از امضا به لایحه تبدیل شده و در دوما و شورای فدراسیون به تصویب رسید.
سفیر ایران به این نکته اشاره کرد که «معمولاً به ندرت پیش می‌آید که رئیس‌جمهور روسیه دستوری برای پیگیری یک مصوبه در مجلس صادر کند» و افزود: در دیدار آقای «عراقچی» با آقای «پوتین»، رئیس‌جمهور روسیه چندین بار تأکید کرد که روابط ما با جمهوری اسلامی ایران راهبردی است و هیچ گونه ارتباطی با روابط ما با سایر کشورها ندارد و چندین بار این موضوع تأکید شد که ما در زمان‌های حساسی در کنار یکدیگر بوده‌ایم و نمی‌توان همچون زمان‌های دیگر، دور از یکدیگر قرار بگیریم.
جلالی با بیان اینکه «ما با این نوع ادبیات آشنایی داریم و این را در حرف‌های دیگر مقامات روسیه نیز شنیده‌ایم»، ادامه داد: به عنوان مثال، در سفر قبلی آقای لاوروف به تهران نیز این نکته بارها بیان شده است. روسیه در این موضوع مصمم است و در میانه میدان ارتباط خود با چین نیز این موضوع را نمایان می‌کند.
او افزود: «پوتین» در مکالمه نخست خود با «ترامپ» تقریباً به فاصله کمی پس از آن، با چین صحبت کرد و این نشان‌دهنده اهمیت این روابط است و به معنای ادامه روابط ما با متحدانمان خواهد بود.
کار متوقف نمی‌شود
سفیر جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به این پرسش که از زمان سفر دکتر پزشکیان به مسکو، آیا روند اجرای معاهده پیشرفت کرده است یا خیر، اعلام کرد: کار متوقف به توافق نیست. در واقع، توافق یک سند کلی برای تشکیل مسیر است که این مسیر باید توسط رهبران دو کشور و روسای جمهور شکل گیرد.
او همچنین توضیح داد که «توافقنامه در درجه اول، روابط را تثبیت می‌کند، ثانیاً، چشم‌انداز روابط را به وضوح مشخص می‌کند و ثالثاً، تمامی نهادهای داخل کشور باید نشسته و از مفاد توافقنامه استفاده کنند». جلالی افزود: ما در سفارت این کار را به خوبی انجام دادیم. توافقنامه به عنوان یک کتاب مقدس است که ممکن است از آن بهره‌وری نداشته باشیم اما هر روز می‌توان آن را مطالعه کرد. توافقنامه مانند قرآن است که می‌توان روزی یکبار آن را مرور کرد، اما همه نهادها باید ابعاد مختلف آن را بررسی کنند و برنامه‌ریزی انجام دهند. ما در سفارت، برنامه‌ای ابتدایی تهیه کردیم و به آقای عراقچی و دیگر مسئولان کشور ارائه دادیم که این برنامه به عنوان دیباچه‌ای بر توافقنامه بود که نخستین بار در داخل سفارت نوشته شده و در کشور غنی‌سازی شده است. امروز نیز همین روند را ادامه دادیم و ما بر این باوریم که همگان باید توافقنامه را مطالعه کنند تا وظایف هر بخشی از توافق مشخص شود و بر اساس آن، برنامه‌ریزی صورت گیرد. این توافقنامه شامل موضوعات مختلف دوجانبه، همکاری‌های منطقه‌ای، سازمان‌های بین‌المللی در زمینه محیط زیست، دریای خزر، مباحث دانشجویی، دیپلماسی عمومی، موضوعات دفاعی، نظامی، اطلاعاتی و امنیتی است.
جلالی بر اهمیت آمادگی همه نهادها برای کار بر روی توافقنامه تأکید کرد و اظهار داشت که باید بررسی شود که چگونه می‌توان ارتباطات بیشتری با روسیه برقرار کرد تا منافع ملی ما بیشتر تأمین گردد.
وزیر نفت به مسکو سفر می‌کند
این دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی ایران درباره سفر وزیر نفت و هیئت همراه به مسکو نیز خاطرنشان کرد که هدف از این سفر هم در راستای اجرایی کردن معاهده می‌باشد.
توافقنامه‌ای به زودی تنظیم خواهد شد. وزیر نفت ایران به عنوان رییس کمیسیون مشترک اقتصادی دو کشور به انتخاب طرفین منصوب شده است. این کمیسیون قبلی در شهر گروزنی روسیه تشکیل شده بود و جلسه آینده آن قرار است در هفته آینده در شهر مسکو برگزار گردد. وزیر نفت به همراه هیاتی به مسکو سفر خواهد کرد. اسنادی که در این کمیسیون مورد بحث قرار می‌گیرد، شامل توافقنامه جامع خواهد بود و این کمیسیون به صورت سالانه ادامه خواهد یافت.
پاسخ رهبر انقلاب به پوتین و واکنش پوتین چه بود؟
در یک مصاحبه تلویزیونی، سفیر ایران در روسیه به پرسش‌هایی درباره پیام رهبر انقلاب به آقای پوتین و ارزیابی‌های آمریکایی‌ها پاسخ داد. او گفت که این پیام شامل ابعاد مختلفی بود. به گفته آقای دکتر عراقچی، یکی از محورهای اصلی این پیام تاکید بر ادامه روابط با دوستان است که به مذاکرات و گفتگوها ارتباط ندارد. معمولاً هنگام رفتن روس‌ها به طرف غرب، جریانی در ایران شکل می‌گیرد که روس‌ها ایران را رها کرده‌اند، این در حالیست که در دوره اخیر بارها شاهد این موضوع بودیم. به محض آغاز مذاکرات از سوی ما، در روسیه هم در برخی محافل نگرانی‌هایی مطرح می‌شود درباره تنظیم روابط ایران با غرب به ضرر روسیه و تضعیف روابط دو کشور. پیام اصلی این بود که ما تمایل داریم با تمامی کشورها رابطه‌ای متوازن برقرار کنیم و این روابط با دوستان خود کمرنگ نخواهد شد. به نظر من دیدار آقای عراقچی و انتقال پیام مقام معظم رهبری نشان‌دهنده این نکته مهم است که رابطه ما در سیاست همسایگی و رویکردهای مشترک در عرصه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی استمرار خواهد داشت و ارتباطی به روابط با سایر کشورها ندارد.
گزارشات پوتین درباره خطوط قرمز و مذاکرات با آمریکا
سفیر ایران افزود: موضوع دیگری که در این مقطع بسیار حائز اهمیت است، نیاز به مشورت‌های متقابل است. هر دو کشور، یعنی ایران و روسیه، علاقه‌مند به تبادل نظر هستند. در ملاقات با آقای پوتین، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران گزارشی در مورد مذاکرات ارائه کردند، و طرف روس نیز به بیان برنامه‌های خود در خصوص اوکراین پرداختند. آنها در مورد خطوط قرمزشان و مذاکرات با آمریکا اطلاعاتی به ما ارائه دادند. ما هم به آنها گفتیم که در مذاکرات با آمریکایی‌ها چه مباحثی در دست بررسی داریم و خطوط قرمز ما به وضوح مشخص است و روند حرکت ما چگونه خواهد بود.
ادامه چالش‌ها میان روسیه و غرب
سفیر ایران در روسیه ادامه داد که موضوعات دیگری نیز مطرح است که اروپایی‌ها در حال پیگیری آن هستند. در زمینه پرونده هسته‌ای، وضعیت ما کاملاً شفاف و مشخص است و ما همکاری‌هایی با آژانس داریم. به تازگی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تهران سفر داشته و در پی این بی‌توجهی اروپا به جدیت آمریکا، آنها تلاش می‌کنند که خود را در حوزه‌هایی که مرتبط با ایران است، نشان دهند، از جمله مسائل مربوط به اسنپ بک، که در این زمینه با چین و روسیه به عنوان شرکای استراتژیک خود باید تبادل نظر کنیم. همچنین معاونین وزرای خارجه سه کشور در پکن جلساتی داشتند و به صورت مرتب در این زمینه گفتگو می‌کنیم. در زمینه‌های دیگر نیز، مانند قفقاز، دریای خزر و چالش‌هایی که با غرب و آمریکا داریم، سؤالات و موضوعات متعددی وجود دارد. عده‌ای در ایران بر این باورند که رویکرد روسیه در روابط با غرب به پایان رسیده، اما واقعیت این است که این چالش‌ها همچنان وجود دارد.
تکرار تأکیدات پوتین درباره رابطه با ایران و آمریکا
سفیر ایران در پاسخ به سوال مجری درباره رویکرد رهبر انقلاب مبنی بر جلوگیری از تکرار اشتباهات برجام گفت: قای پوتین چندین بار تأکید کرد که روابط ما با آمریکا به روابط با ایران ارتباطی ندارد و این رابطه را بسیار حائز اهمیت می‌دانیم. شراکت نزدیک ما به واسطه امضای معاهده جامع مشارکت راهبردی، به طور کامل به یک رابطه استراتژیک تبدیل شده است.
ما باید در تمامی زمینه‌ها به گسترش روابط خود ادامه دهیم. مقام معظم رهبری در پیام خود به چندین حوزه اشاره کردند و آقای پوتین نیز به همین موارد اشاره نمودند. بعد از آن، در جلسه‌ای که با آقای لاوروف داشتیم، ایشان تأکید کردند که آقای پوتین از مجموع پیام‌ها و ملاقات‌ها رضایت کامل داشتند.
او با اظهار این نکته که «متأسفانه در ایران، برخی افراد در کنار احساس حقارت و خودکم‌بینی، به ملت ایران القا می‌کنند که روابط ما متوازن نیست»، عنوان کرد: بسیاری از موضوعات را نمی‌توان به زبان آورد وگرنه باید بیان کنم که ارتباطات ما واقعاً متوازن است؛ ادبیاتی که ایران به کار می‌برد کاملاً مستقل و خوداجتماع است و سیاست خارجی ما بر مبنای سه اصل حکمت، عزت و مصلحت انجام می‌شود.
روس‌ها از عدم حضور در مذاکرات ایران و آمریکا ناراضی نیستند
جلالی در پاسخ به این سوال که در طول بیست‌وسه سال مذاکره، همواره روس‌ها و اروپایی‌ها در کنار ما بودند، و حالا کشورهای اروپایی نگرانند که چرا کنار گذاشته شده‌اند، آیا روس‌ها هم از این موضوع نگرانند؟ گفت: نه، روس‌ها هیچ نگرانی‌ای ندارند و مرتب اظهار می‌کنند که «ما آماده‌ایم در هر زمینه‌ای که شما بخواهید، نقشی ایفا کنیم.» به عبارت دیگر، آنها هیچ محدودیتی برای خود قائل نیستند و این آمادگی را دارند. من این موضوع را بارها در ملاقات‌های خود، چه در زمان‌هایی که با وزیر در مذاکرات ایران و روسیه بودیم، مشاهده کرده‌ام. روس‌ها به‌خوبی می‌دانند که ما به همکاری جدی با روسیه و چین تمایل داریم. همان‌طور که اشاره کردید، روس‌ها همیشه در مذاکرات نبوده‌اند. ابتدا ما با سه کشور اروپایی شروع کردیم، سپس روسیه و چین به مذاکرات پیوستند و بعد از آن آمریکایی‌ها وارد شدند. اما بعداً، ایالات متحده کنار کشید و ما به همکاری با دیگر کشورها ادامه دادیم. پس از آن، موضوع اوکراین پیش آمد و گفت‌وگوهای جدید ما با سه کشور اروپایی آغاز گردید. ما همواره گفته‌ایم که برای حضور روسیه و انگلستان در مذاکرات، آماده هستیم و طبیعتاً این مذاکرات در حال انجام است. باید بدانید که در ایران، بعضی‌ها به‌گونه‌ای مطلب را بیان می‌کنند که گویی روسیه به نمایندگی از ما با آمریکایی‌ها به‌طور خودسرانه صحبت می‌کند، در حالی که حقیقت این نیست. خط‌مشی ما با روس‌ها این است که تمامی گفت‌وگوهایی که اگر قرار است به نمایندگی از ایران انجام شود، باید با ما هماهنگ شود.
جریان غرب‌گرا نمی‌خواهد ما متحدانی در خارج داشته باشیم
جلالی در پاسخ به این پرسش که در زمانی که روسیه و آمریکا در عربستان در مورد اوکراین مذاکره می‌کردند، برخی از جریانات داخلی که اشاره کردید، می‌گفتند که روس‌ها در حال معامله هستند. آیا این موضوع را رد می‌کنید؟ طبیعتاً باید رد شود، اما این جریانات داخلی که رسانه‌ها نیز در دست آنهاست، همواره این مسئله را مطرح می‌کنند که در زمان‌های حساس، روس‌ها مشغول معامله هستند. نظرتان چیست؟ او اظهار کرد: در این باره چند نکته برای ذکر دارم. نکته اول این است که در داخل ایران، جریان غرب‌گرا نمی‌خواهد ما متحدینی در خارج داشته باشیم. آنها در تلاش‌اند که هر ارتباطی که ما با کشورهای دیگر برقرار کنیم را به ضرر ما نشان دهند، در حالی که خود غرب نیز تمایلی به برقراری ارتباط با ما ندارد. این دو دیدگاه در نهایت به یک نتیجه صفر منتهی می‌شود. نمی‌دانم چرا برخی افراد که ادعای ملی‌گرایی و محبت به ایران دارند، متوجه این نکته نمی‌شوند که وقتی همه متحدین ما را نفی می‌کنند و غرب نیز ارتباطی برقرار نمی‌کند، در نهایت ما منزوی می‌شویم. نکته دوم این است که هر کشوری اگر در گذشته به ما ظلم کرده باشد یا حتی امروز وعده‌های خود را زیر پا بگذارد، بلافاصله برخی به آن با چشم اغماض نگاه می‌کنند. اما در مورد روسیه و برخی دیگر از کشورها، به تاریخ بازمی‌گردند و سعی می‌کنند روابط امروزی را تخریب کنند. این یک نکته عجیب است. نکته سوم اینکه ای‌کاش حداقل صداقت در گفتار حفظ می‌شد. مثلاً در مورد گفت‌وگوی آقای «رودنکو»، معاون وزیر امور خارجه روسیه، در دوما، یکی از نمایندگان از ایشان پرسید که آیا معاهده همکاری راهبردی با ایران به این معناست که در صورت حمله به ایران، روسیه باید از ما دفاع کند؟ پاسخ ایشان این بود که نه، چنین موضوعی در این معاهده وجود ندارد، هرچند ما هم‌پیمان ایران هستیم. ایران در این میان بین دو گزینه قرار داشت؛ یا باید مانند کره شمالی و بلاروس، قراردادی با روسیه امضا می‌کرد که در صورت حمله به ما، روسیه از ما دفاع کند – و در این صورت، ممکن بود بگویند استقلال ایران را به حراج گذاشته‌اند – یا این که راه کنونی را ادامه دهند و با احترام و استقلال عمل کنند.
برای برقراری روابط موثر، زمانی که روسیه اعلام کرد که بندی در توافقنامه وجود ندارد، برخی از رسانه‌های مخالف به زبان فارسی، جملات ساختگی را به نقل از معاون وزیر خارجه روسیه منتشر کردند. با این حال، همکاران ما در ایران به این موضوع رسیدگی نکردند. من متن اصلی را به دقت ترجمه کردم و برای مسئولان کشور ارسال نمودم تا از موضع‌گیری نادرست جلوگیری کنیم و همه تایید کردند که واکنش ایشان منطقی و درست است. اگر بخواهم در مورد این قبیل جریان‌سازی‌ها، عدم صداقت و بی‌اعتمادی‌ها ذکر کنم، موارد بسیار زیادی وجود دارد.
ما نه طرفدار روسیه، نه طرفدار انگلیس و نه طرفدار آمریکا هستیم
او در ادامه اظهار داشت: ما به طور طبیعی نه «روسوفیل» هستیم و نه «انگلوفیل» و نه طرفدار آمریکا. ما تنها طرفدار منافع ملی ایران هستیم. به عنوان سفیر جمهوری اسلامی ایران، وظیفه‌ام این است که به‌طور قاطع از منافع کشورم دفاع کنم. اما اینکه اجازه دهیم متحدان ما از ما دور شوند و هر روز با بهره‌گیری از منابع رسانه‌ای غرب، جریانی علیه روابط کشور ما ایجاد کنند، امری ناعادلانه است.
روسیه در موضوع اوکراین اصول واضحی دارد که هرگز از آنها عقب‌نشینی نمی‌کند
جلالی در پاسخ به این سوال که ترامپ به محض رسیدن به قدرت، بر صلح بین روسیه و اوکراین تاکید داشت، گفت: این سوال بسیار کلیدی است. یک نکته‌ای که در ایران به درستی درک نشده این است که امروز ترامپ می‌گوید: «می‌خواهم با روسیه روابط خوبی برقرار کنم.» اما بخش عمده‌ای از جامعه آمریکا با وی هم‌نظر نیستند و کشورهای غربی نیز تمایلی به همکاری ندارند. بنابراین نباید هیجان‌زده شویم و فکر کنیم که همه‌چیز به زودی حل می‌شود. خود روس‌ها نیز چنین خیالی ندارند و به ما می‌گویند: «در انتهای این تونل نوری وجود دارد که ممکن است منجر به بهبود روابط شود.»
سفیر ایران در روسیه افزود: نکته بعدی این است که باید به همه جوانب توجه شود. روسیه و شخص آقای پوتین هرگز بیان نکرده‌اند که بدون قید و شرط آماده مذاکره هستند. آنها اصول روشنی دارند که به هیچ عنوان از آنها عقب‌نشینی نخواهند کرد. در گفتگوهایی که با آقای دکتر عراقچی داشتند نیز همین موضوع مطرح شد. آنها اعلام کردند که خواهان ادامه جنگ نیستند و امیدوارند مذاکرات به نتیجه برسد، اما خطوط قرمز مشخصی وجود دارد که باید رعایت شود.
جلالی همچنین بیان کرد که «در خصوص اوکراین، آخرین گفتگوهایی که هفته گذشته توسط آقای «ویتکاف» انجام شد، کمی جدی‌تر بود.» وی ادامه داد: قبل‌تر در استانبول، عربستان و دیگر نقاط، بیشتر مباحث حول املاک، ایجاد سفارتخانه‌ها و روابط ابتدایی بود. بنابراین در حال حاضر نمی‌توان ادعا کرد که آینده‌ای روشن در پیش است.
او در پاسخ به این سوال که چرا ترامپ تعرفه‌های جدیدی برای روس‌ها وضع نکرد و نام روسیه در فهرست ۱۸۵ کشور تحت افزایش تعرفه نیست، توضیح داد: مسلماً آقای ترامپ تمایل به تقویت روابطش با روسیه دارد، زیرا شما می‌دانید که اولویت اول ترامپ چین است. او در تلاش است مشکلات حاشیه‌ای با چین را به سرعت حل کند. دوم اینکه به عقیده خود نمی‌خواهد یک اتحاد بین روسیه و چین شکل بگیرد. بنابراین با ایجاد اختلاف در جبهه‌های مختلف، سعی دارد وضعیت تجارت با چین را تسهیل کند، که این هدف اصلی اوست.
311311