به گزارش خبرگزاری صحت خبر، در سالهای اخیر و همزمان با ادامه جنگ میان جنگ روسیه و اوکراین، سامانههای موشکی روسیه بیش از هر زمان دیگری مورد توجه قرار گرفتهاند. در میان آنها، نام سامانه اسکندر بیش از بقیه شنیده میشود؛ اما برخلاف تصور عمومی، این نسخه بالستیک آن نیست که بیشترین چالش را ایجاد میکند، بلکه نسخه کروز آن یعنی اسکندر-K است که با ویژگیهای خاص خود، میتواند معادلات جنگی را پیچیدهتر کند.
اسکندر-K؛ مکملی مرگبار برای نسخه بالستیک
سامانه اسکندر-K در اواسط دهه ۲۰۱۰ وارد خدمت شد و هدف اصلی آن، تکمیل تواناییهای نسخه بالستیک یعنی اسکندر-M بود. برخلاف موشکهای بالستیک که مسیر مشخص و قابل رهگیریتری دارند، اسکندر-K با پرواز در ارتفاع پایین و دقت بالا طراحی شده تا اهداف عمقی را با کمترین احتمال شناسایی هدف قرار دهد.
موشکهای اصلی این سامانه شامل ۹M۷۲۸ و ۹M۷۲۹ هستند که نسخه دوم، بردی در حدود ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلومتر دارد و بهنوعی توسعهیافته موشک دریایی ۳M۱۴ Kalibr محسوب میشود.
برد گسترده؛ تهدیدی مستقیم برای اروپا
یکی از مهمترین ویژگیهای اسکندر-K، برد عملیاتی آن است. این سامانه میتواند از داخل خاک روسیه، اهدافی در بخش بزرگی از اروپا را هدف قرار دهد. علاوه بر این، پرتابگرهای متحرک آن قابلیت جابهجایی سریع دارند و حتی میتوانند از طریق هوا منتقل شوند.
این تحرک بالا باعث میشود که شناسایی و انهدام این سامانه پیش از شلیک، بسیار دشوار باشد؛ موضوعی که آن را به یک ابزار کلیدی در جنگهای مدرن تبدیل میکند.
مزیت اصلی: پنهانکاری و نفوذ در دفاع هوایی
برخلاف موشکهای بالستیک که سرعت بالایی دارند اما آسانتر دیده میشوند، موشکهای کروز اسکندر-K با پرواز در ارتفاع پایین و مسیرهای پیچیده، بهسختی توسط رادارها شناسایی میشوند.
این ویژگی به آنها اجازه میدهد تا از شکافهای موجود در سامانههای پدافندی عبور کرده و حتی در حملات اشباعی، سیستمهای دفاعی را سردرگم کنند. دقت این موشکها هم قابل توجه است و با خطای احتمالی ۵ تا ۱۰ متر، میتوانند اهداف حیاتی را با دقت بالا منهدم کنند.
نقش کلیدی در جنگهای آینده اروپا
در صورت وقوع یک جنگ گسترده در اروپا، انتظار میرود که اسکندر-K در کنار اسکندر-M بهصورت ترکیبی مورد استفاده قرار گیرد. چنین حملاتی که شامل موشکهای کروز و بالستیک به طور همزمان هستند، مقابله را برای سامانههای دفاعی بسیار دشوار میکنند.
همچنین این سامانه از نظر نقش عملیاتی، شباهتهایی با سیستمهای دیگر مانند CJ-۱۰ چین و سامانه Typhon آمریکا دارد که از موشکهای تاماهاوک بهره میبرد.
چالشهای فزاینده برای ناتو
توانمندیهای اسکندر-K زمانی نگرانکنندهتر میشود که وضعیت فعلی پدافند هوایی کشورهای ناتو را در نظر بگیریم. ارسال گسترده تجهیزات دفاعی به اوکراین، باعث کاهش ذخایر سامانههایی مانند MIM-۱۰۴ Patriot شده است.
از سوی دیگر، درگیریهای اخیر در خاورمیانه و مصرف بالای مهمات، فشار مضاعفی بر ذخایر دفاعی آمریکا و متحدانش وارد کرده است. این شرایط، احتمال موفقیت حملات موشکی پیشرفتهای مانند اسکندر-K را افزایش میدهد.
ترکیب با نسل جدید تسلیحات روسیه
ورود سامانههای جدید مانند Oreshnik در سال ۲۰۲۵، توان تهاجمی روسیه را تکمیلتر کرده است. این سامانه میتواند ابتدا دفاع هوایی دشمن را تضعیف کند و سپس زمینه را برای حملات دقیقتر اسکندر-K فراهم سازد.
چنین رویکردی، نشاندهنده یک استراتژی چندلایه است که هدف آن، افزایش نرخ موفقیت حملات و کاهش توان واکنش دشمن است.
اسکندر-K تنها یک موشک کروز معمولی نیست؛ بلکه بخشی از یک شبکه تهاجمی پیشرفته است که با ترکیب برد بالا، دقت زیاد و قابلیت پنهانکاری، میتواند توازن قدرت را در میدان نبرد تغییر دهد.
در شرایطی که سامانههای دفاعی تحت فشار قرار دارند، این سلاح به یکی از مهمترین چالشهای پیشروی ناتو تبدیل شده و احتمالا در سالهای آینده نقش پررنگتری در معادلات نظامی ایفا خواهد کرد.
منبع: militarywatchmagazine
۲۲۷۳۲۲