باشگاه ذوبآهن این روزها درگیر یکبازی پیچیده خارج از زمین است؛ بازیای که ۹۰ دقیقه و داور ندارد، اما هر تصمیمش میتواند سرنوشت یکفصل و حتی چند سال آینده این باشگاه را تغییر دهد. از یکسو ابهام در موضوع واگذاری و نامهایی مانند بانک رفاه که در اطراف باشگاه شنیده میشود و از سوی دیگر وضعیت نهچندان مطلوب مالی، باعث شده ذوبآهن در شرایطی قرار بگیرد که هر حرکتش باید با احتیاط و محاسبه انجام شود. باشگاهی که زمانی در برخی رشتهها مدعی اصلی بود، حالا به نقطهای رسیده که حتی اضافه کردن یکتیم جدید هم نیازمند تأمین مالی مستقل و بدون تحمیل هزینه است.
واقعیت این است که مسئله فقط «بودجه فصل آینده» نیست؛ انبوهی از بدهیها که طی سالها روی هم انباشته شده و حالا به عددی رسیده که عملاً دست باشگاه را برای هر نوع تصمیمگیری بسته مسئله اصلی ذوبآهن است. وقتی صحبت از صدها میلیارد بدهی میشود، دیگر برنامهریزی صرف برای تیمداری معنا ندارد و اولویت، زنده ماندن ساختار مالی است.
در چنین شرایطی، مفهوم «مجوز حرفهای» از یک الزام اداری به یک هدف استراتژیک تبدیل شده؛ هدفی که اگر محقق نشود، نهتنها حضور در برخی رقابتها را از بین میبرد، بلکه میتواند باشگاه را وارد چرخهای از محدودیتها و جریمهها کند. بههمین دلیل، ذوبآهن ناچار است بین توسعه ورزشی و کنترل مالی، دومی را در اولویت قرار دهد؛ حتی اگر به قیمت عقبنشینی در برخی رشتهها تمام شود.
در بخش فنی نیز شرایط پیچیدگی خاص خودش را دارد. تیم فوتبال، برخلاف برخی نتایج، از نظر مهره و کیفیت فنی، تیمی قابل دفاع به نظر میرسد؛ تیمی که حتی در شرایط سخت و با نفرات کمتر، نشانههایی از رقابتپذیری را بروز داده است. با این حال، توقف مسابقات و بلاتکلیفی در برنامهریزی سازمان لیگ، عملاً هر نوع برنامهریزی بلندمدت را از باشگاهها گرفته است.
علیرضا احسانی، عضو هیئتمدیره باشگاه ذوبآهن درباره موضوع واگذاری این باشگاه به بانک رفاه میگوید: درباره حضور بانک رفاه و مسائل مربوط به واگذاری، اطلاع دقیق و کاملی در اختیار ندارم و اگر هم اتفاقی رخ داده باشد، در سطوح بالاتر تصمیمگیری شده است. تاکنون موضوع خاصی از سوی کارخانه یا باشگاه به ما ابلاغ نشده است. بههر حال باشگاه ذوبآهن زیرمجموعه کارخانه است و طبیعی است هر شخص یا نهادی که مالک کارخانه شود، مالک باشگاه نیز خواهد بود. این موضوع مشابه خرید یک دارایی است که متعلقات آن نیز به مالک جدید منتقل میشود، بنابراین اتفاق خاص و متفاوتی در این زمینه رخ نخواهد داد.
وی میافزاید: درباره اینکه آیا واگذاری به بانک رفاه انجام شده یا در چه مرحلهای قرار دارد، اطلاع دقیقی ندارم، اما در صورت تحقق چنین موضوعی، با توجه به اینکه باشگاه ۱۰۰درصد متعلق به کارخانه است، هر میزان از سهام که واگذار شود، شامل باشگاه نیز خواهد شد.
عضو هیئتمدیره باشگاه ذوبآهن در رابطه با تأثیر احتمالی این واگذاری بر وضعیت مالی باشگاه بیان میکند: در سالهای اخیر شرایط مالی باشگاه چندان مناسب نبوده و آسیبهایی نیز وارد شده است. با این حال نمیتوان با قطعیت درباره تأثیر این موضوع اظهار نظر کرد و باید منتظر ماند تا مشخص شود که آیا این اتفاق عملی خواهد شد یا خیر. در نهایت، هرگونه هزینه و پرداخت باید توسط کارخانه انجام شود و کارخانه نیز ظرفیتها و محدودیتهای خاص خود را دارد، بهویژه با توجه به بدهیهای انباشتهای که از سالهای گذشته باقی مانده است.
احسانی با اشاره به موضوع بودجه فصل آینده اظهار میکند: هنوز بودجه فصل جدید در مجمع باشگاه و کارخانه مشخص نشده است و زمان دقیق تصویب آن نیز معلوم نیست. هر سال باشگاه بر اساس نیازهای خود بودجهای را به کارخانه پیشنهاد میدهد، اما معمولاً این بودجه بهطور کامل مورد موافقت قرار نمیگیرد و رقم مصوب کمتر از میزان پیشنهادی است. در حال حاضر نیز جمعبندی اولیه در هیئتمدیره در حال انجام است تا پس از بررسی تمامی جوانب، رقم نهایی پیشنهاد شود.
وی در پاسخ به پیشبینی میزان بودجه فصل آینده یادآور میشود: با توجه به شرایط سخت اقتصادی کشور، ازجمله تبعات جنگ و فشارهای موجود، نمیتوان انتظار افزایش چشمگیر در بودجه داشت. شرایط اقتصادی بر تمامی ارکان جامعه تأثیر گذاشته و طبیعتاً کارخانه ذوبآهن نیز از این موضوع متأثر شده است. بنابراین احتمال افزایش قابل توجه در بودجه بسیار پایین است و تصمیم نهایی نیز به مصوبات مجمع بستگی دارد.
عضو هیئتمدیره باشگاه ذوبآهن درباره وضعیت رشتههای ورزشی باشگاه میگوید: در سال گذشته مصوبهای وجود داشت مبنیبر اینکه رشتههایی که برای آنها بودجه مشخصی در نظر گرفته نشده، در صورت جذب اسپانسر و تحمیل نشدن بار مالی به باشگاه، امکان فعالیت داشته باشند. در همین راستا، برخی رشتهها مانند هندبال بهصورت خودگردان فعالیت کردند. در سال آینده نیز در صورت فراهم شدن شرایط مشابه، باشگاه از این روند حمایت خواهد کرد، مشروط بر اینکه بار مالی جدیدی ایجاد نشود.
احسانی میافزاید: با توجه به شرایط مالی فعلی، اولویت باشگاه اصلاح ساختار مالی و پرداخت بدهیهای گذشته است. اگر بودجه بهگونهای باشد که حتی هزینههای جاری را بهطور کامل پوشش ندهد، امکان اضافه کردن رشته جدید وجود نخواهد داشت، چرا که این موضوع میتواند مجوز حرفهای باشگاه را به خطر بیندازد.
عضو هیئتمدیره باشگاه ذوبآهن درباره وضعیت مجوز حرفهای تأکید میکند: سال گذشته پس از دو سال موفق به دریافت مجوز حرفهای در سطح ملی شدیم که اگر نمیشدیم هزینهها و جرایمی مانند کسز امتیاز شاملشان میشد و امسال نیز تلاش میکنیم مجوز بینالمللی را کسب کنیم. بخش عمده مشکلات مربوط به بدهیها و زیان انباشته است و باشگاه باید روند زیاندهی را کنترل کند. خوشبختانه در سال گذشته این روند تا حد زیادی کنترل شده و باید این مسیر ادامه یابد.
احسانی ادامه میدهد: در حال حاضر پیشبینی میکنیم بتوانیم مجوز حرفهای بینالمللی را دریافت کنیم، هرچند زمان بسیار محدود است و تنها چند روز تا پایان مهلت باقی مانده است. جلسات متعددی در این زمینه در حال برگزاری است و مدیرعامل باشگاه نیز پیگیر این موضوع است.
وی درباره وضعیت رشتههای مختلف باشگاه خاطرنشان میکند: در سال گذشته رشتههایی مانند وزنهبرداری، فوتبال بانوان، والیبالنشسته، فوتسال و بسکتبال پایه فعال بودند و در سال آینده نیز این رشتهها ادامه خواهند داشت. در صورت امکان، رشتههای جدید نیز بهصورت خودگردان اضافه خواهند شد، اما شرایط مالی تعیینکننده است.
عضو هیئتمدیره باشگاه ذوبآهن درباره کاهش سطح رقابت در برخی رشتهها مانند بسکتبال توضیح میدهد: این موضوع به شرایط مالی باشگاه بازمیگردد. در سالهای گذشته تیمهایی بدون پیشبینی منابع مالی ایجاد شدند و همین موضوع باعث افزایش بدهیها شد. در حال حاضر حدود ۴۶۰ میلیارد تومان بدهی برای باشگاه ایجاد شده که نتیجه همین روند است.
احسانی یادآور میشود: در سالهای گذشته زیانهای قابل توجهی به باشگاه تحمیل شده، بهطوری که در یک سال ۱۵۵ میلیارد تومان و در سال دیگر ۱۵۷ میلیارد تومان زیان ثبت شده است. این در حالی است که پیش از آن، روند زیاندهی تقریباً کنترل شده بود. اکنون هدف اصلی باشگاه متوقف کردن این روند و جلوگیری از افزایش بدهیها است.
وی اضافه میکند: اگر بتوانیم در سال جاری زیاندهی را به صفر برسانیم، این به معنای یک دستاورد بزرگ مالی خواهد بود، همچنین تلاش میشود بخشی از بدهیها نیز پرداخت شود، هرچند این موضوع به تصمیمات سازمان لیگ نیز بستگی دارد.
عضو هیئتمدیره باشگاه ذوبآهن در رابطه با وضعیت تیم فوتبال میگوید: تیم ما دو بازی کمتر نسبت به سایر تیمها انجام داده و با وجود برخی تغییرات، روند رو به رشدی داشت. در دیدار مقابل فجر به پیروزی رسیدیم، اما در دو بازی بعدی مقابل آلومینیوم و فولاد، با وجود شرایط خاص و حتی ۹ نفره شدن تیم، عملکرد قابل قبولی داشتیم و تنها بر اثر بدشانسی نتیجه را واگذار کردیم.
احسانی ادامه میدهد: با حضور آقای امیدیان، تیم روند فنی خوبی پیدا کرده و به هیچ عنوان در مجموعه باشگاه چنین تفکری وجود ندارد که تیم به دسته پایینتر سقوط کند. با توجه به کیفیت بازیکنان، تیم ما یکی از تیمهای خوب لیگ محسوب میشود.
وی درباره ادامه لیگ میگوید: تا زمانی که سازمان لیگ زمانبندی مسابقات را اعلام نکند، امکان برنامهریزی وجود ندارد. آمادهسازی تیم نیازمند زمان مشخص است و نمیتوان بدون اطلاع از زمان شروع مسابقات، برنامه تمرینی را تنظیم کرد.
عضو هیئتمدیره باشگاه ذوبآهن درباره وضعیت سرمربی تیم اظهار میکند: در حال حاضر وضعیت ادامه همکاری با آقای امیدیان مشخص نیست. ایشان برای نیمفصل دوم به تیم اضافه شدند و در صورتی که لیگ ادامه پیدا کند، احتمالاً به کار خود ادامه خواهند داد، بهویژه اگر روند نتایج مثبت باشد.
احسانی در پایان درباره احتمال سقوط تیم تأکید میکند: با توجه به تعداد بازیهای باقیمانده، بهعنوان چنین سناریویی در باشگاه مطرح نیست و اطمینان داریم که تیم در لیگ برتر باقی خواهد ماند.
با این حال، شاید مهمترین نکته در مورد ذوبآهن، تغییر نگاه مدیریتی باشد؛ تغییری که بهجای توسعه بدون پشتوانه، بر کنترل هزینهها، کاهش زیان و حرکت به سمت تعادل مالی تأکید دارد. مسیری که اگرچه در کوتاهمدت ممکن است به کاهش جاهطلبیهای ورزشی منجر شود، اما در بلندمدت میتواند پایههای باشگاه را مستحکمتر کند.
آنچه از دل صحبتهای مدیران باشگاه برمیآید، این است که ذوبآهن بیش از هر زمان دیگری نیازمند «تصمیمات سخت» است؛ تصمیمهایی که شاید محبوب نباشند، اما برای عبور از این مقطع، اجتنابناپذیرند. از کنترل زیاندهی گرفته تا محدود کردن تیمداری و تمرکز بر الزامات حرفهای، همه و همه نشان میدهد که اولویت فعلی، بهجای صرف نتیجهگیری، بقا و تثبیت است.
شاید همین رویکرد است که آینده این باشگاه را مشخص خواهد کرد؛ اینکه آیا ذوبآهن میتواند از زیر بار بدهیها و فشارهای اقتصادی عبور کند و دوباره به جایگاه واقعی خود برگردد، یا همچنان درگیر همین چرخه محدودیت و احتیاط باقی خواهد ماند؟
بیشتر بخوانید: اختلاف دو باشگاه لیگ برتری بر سر پاداش جام جهانی برای بازیکن تیم ملی