امیرمسعود عابدین: زمانی که رنو در سال ۲۰۲۳ از کراساوور پرچمدار، کوپه و هیبریدی جدید خود رونمایی کرد، نامی آشنا اما فراموش شده را بر پیشانی آن چسباند: «رافال». این واژه در زبان فرانسوی به معنای «تندباد» است، اما هدف رنو صرفا توصیف یک پدیده جوی نبود. آنها دست روی یکی از گنجینههای گرانبهای تاریخ خود گذاشته بودند؛ یک هواپیمای مسابقهای سبکوزن و فوقسریع به نام «کودرون-رنو رافال C.۴۶۰» که در سال ۱۹۳۴ با سرعت سرسامآور ۵۰۵ کیلومتر بر ساعت، آسمانها را فتح کرده بود. از آنجا که هیچ نسخه سالمی از این هواپیمای باستانی در جهان باقی نمانده بود، رنو دست به یک ماجراجویی جنونآمیز زد و تصمیم گرفت این پرنده چوبی را دوباره از نو بسازد تا امروز در سال ۲۰۲۶، شاهد پرواز دوباره این اثر هنری در رویدادهای هوانوردی باشیم.
رویای پرواز برادران فرانسوی؛ وقتی رنو به آسمان چشم دوخت
براساس گزارش theautopian، داستان رافال با دو برادر نوآور فرانسوی به نامهای گاستون و رنه کودرون آغاز شد. آنها در سال ۱۹۱۰ کارخانه هواپیماسازی خود را تاسیس کردند و با طرحهای جسورانهای مثل «تایپ A۴» و «تایپ B» که خلبان در آنها کاملا بدون حفاظ مینشست، الفبای هوانوردی را توسعه دادند. با شروع جنگ جهانی اول، مدلهای سری «جی» آنها به تولید انبوه رسید. در سوی دیگر میدان، لوئی رنو که شرکت خودروسازیاش را در سال ۱۸۹۹ راه انداخته بود، از سال ۱۹۰۷ شیفته آسمان شد و اولین موتورهای ۸ سیلندر و سپس نخستین موتور ۱۲ سیلندر هواخنک جهان را برای هواپیماها ساخت. تا دهه ۱۹۲۰، رنو برای هر چیزی که حرکت میکرد، از قایق و اتوبوس گرفته تا کامیون و هواپیما، موتورهای قدرتمند تولید میکرد.
پیوند غولها و تولد شاهکاری به نام رافال C.۴۶۰
در سال ۱۹۳۳، لوئی رنو که تشنه سرعت و مسابقات هوایی بود، ۵۵ درصد از سهام شرکت کودرون را خرید و بخش هوانوردی رنو را تاسیس کرد. آنها بلافاصله تمرکز خود را روی مسابقات سرعت گذاشتند. پس از پشت سر گذاشتن چند حادثه تلخ و سقوط مدلهای اولیه، سرانجام نگین پادشاهی این اتحاد متولد شد: «C.۴۶۰ رافال». این پرنده سبکوزن تکسرنشینه، شاهکار مهندسی زمان خود بود؛ بدنهای ساخته شده از چوب صنوبر و پارچه کشسان، با باکهایی از جنس منیزیم و چرخهای فرود جمعشونده. زیر کاپوت باریک آن، یک موتور ۶ سیلندر خطی و سوپرشارژر دار رنو جا خوش کرده بود که در نسخههای بعدی با حجم ۹٫۵ لیتر، ۳۷۰ اسب بخار قدرت تولید میکرد و ملخ فلزی گام متغیر آن را به چرخش درمیآورد.
عصر طلایی رافال؛ درو کردن رکوردها توسط زنان و مردان شجاع
این تندبادهای چوبی به سرعت آسمان را به تسخیر خود درآوردند. خلبانان اسطورهای چون «هلن بوچر» با این هواپیما رکوردهای سرعت جهان را جابهجا کردند؛ او یک بار به مدت ۱۲ ساعت به تنهایی پرواز کرد و رکورد سرعت ۲۷۷ مایل بر ساعت زنان را شکست. خلبانان دیگری مانند ماریس هیلز، مادلین شارنو و ماریس باستی نیز افتخارات زیادی را با این پرندهها ثبت کردند. اما نقطه اوج این شاهکار در روز کریسمس سال ۱۹۳۴ رقم خورد؛ جایی که ریموند دلموت، خلبان آزمایشکننده کودرون، با C.۴۶۰ به میانگین سرعت خیرهکننده ۳۱۴٫۳۲ مایل بر ساعت (۵۰۵ کیلومتر بر ساعت) دست یافت و عنوان سریعترین هواپیمای سبک جهان را از آن خود کرد. این پرنده حتی به آمریکا رفت و جامهای Thompson و Greve را از چنگ آمریکاییها درآورد تا فرانسویها پادشاه مطلق سرعت شوند.
بازگشت فرشته چوبی از اعماق آبها و نقشههای کهنه
با سقوط آخرین نسخه اصلی C.۴۶۰ در یک دریاچه و ملی شدن شرکت کودرون در سال ۱۹۴۴، نسل این پرندههای افسانهای منقرض شد. اما در سال ۲۰۰۶، یک عاشق هوانوردی به نام تام واتن با کمک کارگاه تخصصصی AeroCraftsman در تنسی، پروژه غیرممکن بازسازی آن را کلید زد. آنها هیچ نقشه دقیقی نداشتند و کار را تنها با چند عکس قدیمی، نقشههای ماکت و طرحهای دستی نیمهکاره شروع کردند. دو سال و نیم بعد، یک کپی برابر اصل خیرهکننده متولد شد. شاسی و بدنه دقیقا مانند سال ۱۹۳۴ از چوب ساخته شد و حتی سیستم خنککننده روغن پوسته همسطح (که در جنگندهها به دلیل آسیبپذیری در برابر گلوله منسوخ شده بود) روی آن پیاده شد. البته چرخها هیدرولیکی شدند و یک موتور ۵٫۹ لیتری مدرن ساخت چک روی آن نصب شد که میتوانست این پرنده کوچک ۲۳ فوتی را با سرعت ۲۸۰ مایل بر ساعت به پرواز درآورد.
بازسازی بیقید و شرط رنو و پرواز دوباره در سال ۲۰۲۶
کمپانی رنو در سال ۲۰۲۳ این نسخه بازسازیشده را که دیگر قادر به پرواز نبود، خریداری کرد. آنها در ژوئیه ۲۰۲۴ یک پروژه مرمت همهجانبه و بدون محدودیت مالی را به یک تیم مرمتکار فرانسوی سپردند. شاسی کاملا دمونتاژ، بازرسی و تقویت شد و موتور پس از چند استارت موفقیتآمیز جان دوباره گرفت. سرانجام پس از پشت سر گذاشتن تستهای سختگیرانه زمینی و هوایی، این پرنده تکنمونه در جهان، برای پرواز دوباره در مه ۲۰۲۶ آماده شد. حالا رنو با رنگآمیزی آبی بدنه این شاهکار، ویدیوهای تبلیغاتی جذابی از پرواز آن در کنار کراساوور مدرن رافال منتشر کرده است. اگرچه این پرنده امروز یک ابزار تبلیغاتی لوکس برای رنو است، اما تماشای پرواز دوباره این تکه کمنظیر از تاریخ هوانوردی که تنها از روی چند عکس و دستنوشته زنده شده، دل هر عاشق هوانوردی و خودرویی را میرباید.
۲۲۷۳۲۲