راکد ماندن آب در مخازن خانگی تهران، بهویژه در محلههایی با نوسان فشار شدید، سرعت تشکیل باکتریهای آن را تا 3 برابر افزایش میدهد. علم میکروبیولوژی نشان میدهد زلال بودن ظاهری مایعات هیچوقت تضمینی برای سلامت تکتک لیترهای آن نیست.
مخازن پلیاتیلن سه لایه ضدجلبک کاملاً مانع نفوذ نور خورشید میشوند؛ فرآیندی علمی که جلوی چرخه رشد میکروارگانیسمها را در آب لولهکشی کلردار میگیرد. اگر شستشوی دورهای مخزن انجام نشود، کلر باقیمانده تبخیر شده و محیط برای رشد باکتری آماده میشود. به همین دلیل است که نگهداری آب در مخازن نیازمند اندکی تجربه و تحقیق است.
چرا آب ذخیره شده در خانه آلوده میشود؟
آب لولهکشی شهری دارای مقدار مشخصی کلر است که از رشد میکروبها جلوگیری میکند. اما وقتی این آب برای مدتی در مخزن یا ظروف خانگی راکد میماند، کلر آن بهمرور زمان تبخیر میشود. بدون حضور کلر، آب دیگر هیچ دفاعی در برابر عوامل بیماریزا ندارد.
علاوه بر این، نوسانات دما در فصول گرم سال، محیط داخل مخزن را به یک گلخانه ایدهآل برای تکثیر باکتریها تبدیل میکند. وقتی نور خورشید مستقیماً یا حتی به صورت غیرمستقیم به مخازن بیکیفیت میتابد، فرآیند فتوسنتز آغاز شده و جلبکها رشد میکنند. این جلبکها نه تنها طعم و بوی آب را تغییر میدهند، بلکه خودشان به منبع تغذیه میکروبهای خطرناک تبدیل میشوند و کیفیت آب مصرفی خانه را کاملاً از بین میبرند.
مهمترین منابع آلودگی آب در ظروف و مخازن
آلودگی آب در خانه معمولاً از دو منبع اصلی سرچشمه میگیرد:
- مخازن نامناسب و تکلایه: استفاده از مخازنی که لایه محافظ در برابر نور خورشید (ضد جلبک) ندارند، اصلیترین عامل شروع آلودگیهای بیولوژیکی است.
- باز بودن یا عایق نبودن درب مخزن: ورود گرد و غبار، حشرات کوچک، یا حتی هاگ قارچها از طریق منافذ و دربهای چفتنشده، بهسرعت آب سالم را به یک محیط آلوده تبدیل میکند.
نشانههای آلودگی آب ذخیرهشده چیست؟
برخلاف تصور عمومی، تشخیص آلودگی آب همیشه نیاز به آزمایشگاه ندارد و اولین خط دفاعی، حواس پنجگانه شما است. برای مصرفکنندگان خانگی و مدیران تاسیسات صنعتی، نشانههای زیر زنگ خطر جدی آلودگی آب ذخیرهشده به شمار میروند:
- تغییر طعم و ایجاد بوی ناخوشایند: ایجاد طعم پلاستیک، ترشیدگی، یا بوی شبیه به گوگرد و تخممرغ گندیده نشاندهنده فعالیت شدید باکتریهای بیهوازی در لایههای زیرین آب است.
- تغییر رنگ و کدر شدن ظاهر آب: هرگونه متمایل شدن رنگ آب به سبزی (نشانه رشد جلبک) یا کدر شدن زلالیت آن، از وجود ذرات معلق و آلودگی بیولوژیکی حکایت دارد.
- شکلگیری لایه چسبنده در جدارهها: لمس دیواره داخلی مخازن صنعتی یا ظروف خانگی و احساس یک لایه لیز و چسبنده (بیوفیلم)، قطعیترین نشانه تجمع کلونیهای باکتریایی است.
- وجود ذرات معلق یا رشتههای ریز: مشاهده رگههای سبز، قهوهای یا ذرات معلقِ شناور در آب که نشاندهنده متلاشی شدن جلبکها یا ورود گرد و غبار محیطی به داخل مخزن است.
بهترین روش نگهداری آب آشامیدنی در خانه
منطقیترین راه برای حفظ سلامت آب، قطع کردن زنجیره رشد جلبکها در قدم اول است. استفاده از مخازن سه لایه استاندارد که لایه میانی مشکیرنگ آنها جلوی ورود کامل نور را میگیرد، این فرآیند را تضمین میکند. در محیطهای خانگی، این مخازن باید در سایه و به دور از تابش مستقیم خورشید نصب شوند تا نوسانات دمایی، سرعت تبخیر کلر را بالا نبرد. چفت شدن کامل درب مخزن نیز از ورود گرد و خاک و حشرات جلوگیری میکند. (اضافه کردن کلر به صورت طبیعی به آب شامیدنی خطرناک بوده و تحت هیچ شرایطی توصیه نمیشود)
با این حال باکیفیت بودن خود مخزن نیز بسیار اهمیت دارد، به گونه ای که شما می توانید با خرید یک مخزن مناسب از سایتی معتبر مانند www.damavandpolymer.com تا حدودی جلوی رشد جلبک ها را بگیرید. با این باز هم بهتر است استفاده از راه های پیشگیری را مد نظر خود داشته باشید تا بتوانید آب آشامیدنی خود را هرچه تمیزتر نگه دارید.
چگونه مخزن یا ظرف نگهداری آب را ضدعفونی کنیم؟
شستن مخزن با آب خالی فایدهای ندارد و باکتریهایی را که به دیوارهها چسبیدهاند، از بین نمیبرد. برای تمیز کردن اصولی، اول باید آب مخزن و گلولای کف آن را کاملاً خالی کنید. بعد از آن، مقداری وایتکس یا کلر را با آب مخلوط کنید تا یک محلول ضدعفونیکننده به دست بیاید. این محلول را با فرچه به تمام دیوارهها و حتی سقف مخزن بمالید و بگذارید حداقل 30 دقیقه روی سطوح بماند تا تمام میکروبها و لایههای کثیف را نابود کند. در آخر، کل مخزن را با آب تمیز کاملاً آبکشی کنید تا بوی تند کلر از بین برود. برای سلامت خودتان، این کار را حداقل سالی یکبار انجام دهید.
رایجترین اشتباهات در ذخیرهسازی آب در خانه + راه حل
|
اشتباه رایج |
راهکار علمی و کاربردی |
|
استفاده از مخازن تکلایه و شفاف این مخازن نور خورشید را عبور میدهند و آب را به بستر رشد سریع جلبکها و باکتریها تبدیل میکنند. |
خرید مخازن سهلایه ضدجلبک حتماً از مخازن استاندارد سهلایه (دارای لایه میانی مشکی) استفاده کنید تا با قطع کامل نفوذ نور، جلوی فتوسنتز گرفته شود. |
|
رها کردن آب برای مدت طولانی راکد ماندن آب برای چندین ماه باعث تبخیر کلر، افت شدید کیفیت و ایجاد بو و طعم ناخوشایند میشود. |
گردش مداوم و تعویض آب حجم مخزن را متناسب با مصرف انتخاب کنید و در صورت عدم استفاده طولانی، آب را تخلیه و دوباره پر کنید. |
|
نصب مخزن در محیطهای گرم قرار دادن ظرف آب در کنار تجهیزات حرارتی یا زیر آفتاب، سرعت تکثیر میکروبها را تا چند برابر افزایش میدهد. |
نصب در سایه و محیط خنک مخزن را در مکانهای سرپوشیده، سایه یا با ساخت سایهبان مناسب، از تغییرات شدید دمایی و گرم شدن بازدارید. |
|
غفلت از شستشوی دورهای عدم نظافت سالانه باعث تشکیل رسوبات سنگین و لایه باکتریایی چسبنده (بیوفیلم) در کف و دیوارهها میشود. |
شستشو و ضدعفونی سالانه حداقل سالی یکبار مخزن را کاملاً تخلیه کرده و با محلول کلر رقیقشده و فرچه تمام سطوح آن را رسوبزدایی کنید. |
|
محکم نبستن درب مخزن باز ماندن منفذها راه را برای ورود گرد و خاک، حشرات، سوسکها و هاگ قارچهای معلق در هوا باز میکند. |
استفاده از دربهای رزوهدار عایق از چفت شدن کامل درب مخزن مطمئن شوید و برای هواکش مخزن از فیلترهای استاندارد ضدورود حشرات استفاده کنید. |