رشتهکوه توچال و دامنههای آن، منبع مهم تغذیهی آبخوانهای زیرزمینی، و همچنین عامل گردش هوا در این ابرشهرِ گرفتار در آلودگی ناشی از میلیونها خودرو و موتور و موتورخانه است. یک طرح ساختوساز بزرگ که پیش از این یک بار در پی اعتراضهای گستردهی مردم محل متوقف شده بود، شوربختانه این روزها که جلب نظر موافق مردم و خودداری از ایجاد نارضایتیهای بیشتر یک ضرورت ملی است، باز به اجرا درآمده است. چند روزی است که لودرها به جان کوهپایههای جنگلکاری شدهی شهران در بالای انبار نفت افتادهاند تا به بهانهی ساخت مسکن برای کارکنان، بخش دیگری از میراث طبیعی شهر نابود گردد.
این ساختوساز به چند دلیل غیرقانونی و غیر اصولی و غیراخلاقی است:
- کوهپایههای شمال تهران، آبخیز مهم شهر است و حفظ آنها برای رسیدن آب به سفرههای زیرزمینی و تأمین آب مورد نیاز شهروندان و جلوگیری از فرونشست شهر ضرورت حیاتی دارد.
- کوهپایههای شمال تهران روی گسل بوملرز هستند و ساختوساز در آنجا خطر مرگومیر و خسارتهای بسیار شدید در پی زمینلرزه را در پی دارد.
- درههای این کوهستان، گذرگاه باد است و به همین دلیل نقش حیاتی در پاکسازی هوای شهر دارند.
- دامنههای شمالی تهران در بسیاری نقاط، ازجمله شهران، از سالها پیش درختکاری شده و آب و سرمایهی هنگفتی صرف این کار شده است. مطابق قوانین مختلف، حتی قانونِ نامناسبِ «جهش مسکن» (تبصرهی ۲ مادهی ۹) واگذاری جنگلهای دستکاشت مطلقاً ممنوع است.
- تهران در وضعیت بسیار پرتنش آبی است و بارگذاری سنگین بر این شهر، هیچ توجیهی ندارد. به علاوه، این شهر از نظر برق هم مشکلات بسیار دارد و پمپاژ آب به نقاط مرتفع مانند شهران، معضل کمبود برق را تشدید میکند.
- اهالی چند محلهی شمالغرب تهران بهشدت مخالف نابودسازی کوهپایههای شهران هستند، چرا که این دامنهها محل هواخوری و ورزش و چشمانداز ایشان است. بدیهی است که هر طرح عمرانی باید ارزیابی اثرات اجتماعی داشته باشد.
- ایجاد نارضایتی اجتماعی، در شرایطی که تقریباً همهی مردم در تنش روحی بسیار شدید ناشی از جنگ و ناامنی اقتصادی هستند، خلاف امنیت ملی است.
جای پرسش است که چرا نهاد دستاندرکار پروژهی شهران، در سالهای اخیر به یک سازندهی بزرگ مسکن آن هم در نقاطِ از نظر محیط زیستی حساس مانند سعادتآباد و اوین و شمال باغ ملی گیاهشناسی و چیتگر و لویزان بدل شده است…؟!
*کنشگر محیطزیست
۴۷۴۷