جام جهانی ۲۰۲۶ یکشنبه با قهرمانی اسپانیا به پایان رسید؛ تیمی که در فینال نیوجرسی، در حضور تماشاگرانی که ورزشگاه را کاملاً پر کرده بودند، پس از ۱۲۰ دقیقه آرژانتین را با نتیجه ۱-۰ شکست داد و جام را بالای سر برد.
جام جهانی با فرمت جدید و حضور ۴۸ تیم، به میزبانی مشترک آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار شد؛ تورنمنتی که رکوردهای زیادی را جابهجا کرد و داستانهای متفاوتی را رقم زد. در ادامه، ۱۰ نکته مهم از این رقابتها را مرور میکنیم.
۱– فرمت جدید، اما همان قدرتهای همیشگی
افزایش تعداد تیمها به ۴۸ تیم، به معنای برگزاری بازیهای بیشتر، به ثمر رسیدن گلهای بیشتر و شکسته شدن رکوردهای متعدد بود. با این حال، در پایان همان قدرتهای سنتی فوتبال جهان بودند که حرف آخر را زدند. هر چهار تیم حاضر در مرحله نیمهنهایی، یعنی آرژانتین، اسپانیا، فرانسه و انگلیس، در جمع چهار تیم برتر ردهبندی فیفا قرار داشتند.
۲– چند داستان شگفتانگیز در دل جام جهانی
جام جهانی البته خالی از شگفتی هم نبود. کیپورد، تیمی که برای نخستین بار در تاریخ در جام جهانی حضور پیدا میکرد و ترکیبی از بازیکنان باتجربه و جوانان کمتجربه را در اختیار داشت، با نمایشهایش قلب هواداران را به دست آورد. این تیم اسپانیا و اروگوئه را متوقف کرد و آرژانتین را نیز به وقتهای اضافه کشاند.
نروژ هم با سبک خاص خود، از جمله جشن معروف «پاروی وایکینگی»، توجه تماشاگران را جلب کرد و برای نخستین بار در تاریخ به مرحله یکچهارم نهایی جام جهانی رسید.
۳– آمریکا برخلاف نگرانیها، میزبان موفقی بود
پیش از آغاز جام جهانی، نگرانیهایی درباره مشکلات صدور ویزا، قوانین مربوط به سلاح گرم و حتی کمبود علاقه مردم به فوتبال در آمریکا وجود داشت. همین مسائل باعث شده بود بسیاری از هواداران در سراسر جهان نسبت به میزبانی آمریکا تردید داشته باشند.
با این حال، در نهایت هواداران با استقبال گرمی از سوی آمریکاییها مواجه شدند؛ اتفاقی که باعث شد این جام جهانی با لقب «بزرگترین مهمانی جهان» شناخته شود. شبکههای اجتماعی پر بود از تصاویر و مطالبی درباره آمریکاییهایی که از سنتهای هواداران کشورهای مختلف استقبال میکردند؛ حتی از نیانباننوازی صبحگاهی گرفته تا اروپاییهایی که لذت نوشابههای رایگان با امکان شارژ مجدد را کشف میکردند.
۴– فوتبال کانادا در مسیر پیشرفت
فوتبال مردان در کانادا سالها برای رسیدن به سطح بالای رقابتهای جهانی با مشکل مواجه بوده است، اما صعود تیم ملی این کشور به مرحله یکهشتم نهایی نشان داد که شرایط ممکن است در حال تغییر باشد.
سرمایهگذاری در فوتبال کانادا با سرعت بیشتری ادامه پیدا کرده و مسابقات این کشور نیز با استقبال بیسابقه تماشاگران روبهرو شدهاند؛ نشانههایی که از رشد فوتبال در این کشور حکایت دارد.
۵– مکزیک؛ شور و هیجان فراوان، دستاورد اقتصادی نامشخص
فوتبال در مکزیک برخلاف کانادا، سالهاست جایگاه تثبیتشدهای دارد. بیشتر ورزشگاهها پر بودند و هواداران، بهویژه هنگام بازیهای تیم ملی مکزیک، با شور و هیجان فراوان تیمشان را تشویق کردند.
با این حال، نخستین پیروزی مکزیک در بازی حذفی جام جهانی طی ۴۰ سال، با اتفاقی تلخ همراه شد. جشنهای گسترده هواداران به مرگ چهار نفر در حوادث مربوط به ازدحام جمعیت انجامید. از سوی دیگر، تاکنون نشانه چندانی از تأثیر اقتصادی بلندمدت برگزاری جام جهانی بر مکزیک دیده نشده است.
در این رابطه بخوانید: جام جهانی هم نتوانست اقتصاد مکزیک را نجات دهد؛ وعدهای که محقق نشد
۶– آمریکا مطابق انتظار ظاهر شد
هواداران آمریکایی بار دیگر شاهد حذف تیم ملی کشورشان در مرحله یکهشتم نهایی بودند و از این اتفاق ناامید شدند. حتی دخالت جنجالی دونالد ترامپ در تعلیق محرومیت مهاجم اصلی تیم آمریکا پس از دریافت کارت قرمز در مسابقه قبلی نیز در نهایت تأثیر چندانی بر سرنوشت این تیم نداشت.
اما پس از فروکش کردن تمام هیاهوها، یک واقعیت همچنان پابرجا بود: تیم ملی آمریکا در حد انتظارات از خود ظاهر شد.
۷– جام جهانی؛ تجربهای برای ثروتمندان؟
قیمت بالای بلیت ورزشگاهها در مقایسه با دورههای گذشته، انتقادهای زیادی را به دنبال داشت. با این حال، آمار حضور تماشاگران نشان داد که افراد زیادی همچنان حاضر به پرداخت این هزینهها هستند. اما روند کلی نگرانکننده است: حضور در جام جهانی بهتدریج به تجربهای تبدیل میشود که بیشتر در دسترس هواداران ثروتمند یا کسانی قرار دارد که حاضرند برای عشق به فوتبال هر هزینهای بپردازند.
۸– محدودیتهای ویزا، بسیاری را از جام جهانی دور کرد
تنها قیمت بالای بلیت نبود که برخی هواداران را از حضور در جام جهانی محروم کرد. هواداران کشورهای مختلفی که با محدودیتهای ویزایی مواجه بودند نیز عملاً فرصت حضور در این تورنمنت را از دست دادند. در چنین شرایطی، مهاجران ساکن کشورهای میزبان و آمریکاییهایی که از تیمهای مختلف حمایت میکردند، دستکم تا حدی جای خالی این هواداران را در ورزشگاهها پر کردند.
۹– سیاست وارد ورزشگاهها شد، اما مسابقات ادامه پیدا کرد
قوانین فیفا نمایشهای سیاسی در ورزشگاهها را ممنوع میکند. با این حال، هر زمان که چنین اتفاقاتی رخ داد، واکنش فوری و مشخصی از سوی مسئولان دیده نشد و مسابقات نیز بدون توقف ادامه پیدا کرد.
۱۰– فوتبال، آمریکاییتر شد
آمریکاییشدن فوتبال، بهویژه با معرفی وقفههای آبرسانی و برگزاری نمایش بین دو نیمه فینال، در برخی محافل با نارضایتی روبهرو شد.
منتقدان معتقد بودند این اقدامات برای فراهم کردن فرصت تبلیغات تلویزیونی بیشتر، جریان طبیعی مسابقه را مختل میکند. با این حال، مربیان از وقفههای آبرسانی به عنوان یک فرصت تاکتیکی استفاده کردند و از سوی دیگر، با گرمتر شدن روزافزون آبوهوا در جهان، ممکن است این تغییرات در نهایت به بخشی ماندگار از فوتبال تبدیل شوند.
همچنین بخوانید: آخرین رقص بدون جادوی لیونل مسی/ یک فینال بد، میراث GOAT را خراب نمیکند