به نقل از خبرگزاری صحت خبر و بر اساس اعلام دفتر مقام معظم رهبری، حضرت آیتالله خامنهای رهبر انقلاب اسلامی در پیامی به همایش «یکصدمین سالگشت بازتأسیس حوزه علمیه قم»، به تبیین الزامات و کارکردهای متنوع حوزه علمیه پرداختند و بر لزوم ایجاد یک «حوزه پیشرو و سرآمد» که توانایی نوآوری، رشد و سازگاری با مسائل جدید را دارد و همچنین روحیه پیشرفت و هویت انقلابی را حفظ کند، تأکید نمودند. ایشان خاطرنشان کردند که عمل اصلی حوزه «بلاغ مبین» است، که یکی از جنبههای برجسته آن، ترسیم خطوط کلی و فرعی تمدّن نوین اسلامی و ترویج آن در جامعه به شمار میآید.
رهبر انقلاب اسلامی در آغاز پیام خود به تبیین تاریخچه تأسیس حوزه علمیه قم در میانه حوادث بزرگ قرن چهاردهم هجری شمسی و نقش مؤثر آیتاللّه حاج شیخ عبدالکریم حائری در این الگوپردازی پرداخته و افزودند: یکی از دستاوردهای برجسته این حوزه، ظهور شخصیتهای بزرگ همچون حضرت روحاللّه و ارتقای وجههی مردمی و معنوی آن بوده است که موجب شد رژیم ظالم و فاسد پادشاهی به دست مردم از بین برود و اسلام به عنوان نظام حاکم سیاسی کشور تثبیت گردد.
حضرت آیتالله خامنهای همچنین بر این نکته تأکید کردند که حوزه علمیه تنها یک مرکز آموزشی نیست، بلکه بخشی از نظام علمی، تربیتی و اجتماعیسیاسی محسوب میشود و در ادامه به سرفصلهایی پرداختند که میتواند این حوزه را به حقیقت «پیشرو و سرآمد» تبدیل نماید.
ایشان در توصیف اولین سرفصل، حوزه قم را به عنوان نهاد علمی با سرمایهی عظیم علمی شیعه معرفی کردند که نتیجه پژوهشهای هزاران عالم در زمینههای فقه، کلام، فلسفه، تفسیر و حدیث طی یک هزار سال است.
رهبر انقلاب با اشاره به چالشهای متعدد و سوالات بیسابقهای که فقه معاصر باید آنها را پاسخ دهد، بیان کردند: در شرایط کنونی، سؤال اصلی مربوط به نحوهی نگرش کلان شارع به ابعاد مختلف زندگی بشر است و نظر فقیه در ارتباط با هر مسئله باید نشاندهندهی بخشی از این نگرش کلان باشد.
حضرت آیتالله خامنهای یکی از مسئولیتهای مهم حوزه علمیه را به عنوان یک مرکز علمی با تاریخچهای طولانی، پاسخ به مسائلی نظیر حکمرانی اسلامی و شیوهی اداره جامعه معرفی کردند و افزودند: مسائل مربوط به روابط دولت با مردم، نفی سبیل، نظام اقتصادی و ریشههای حاکمیت از منظر اسلام، نقش مردم و موضعگیری در برابر نظام سلطه و همچنین مفهوم و محتوای عدالت باید مورد بررسی و پاسخ فقهی قرار گیرد.
ایشان در بیان دومین سرفصل حوزه «پیشرو و سرآمد» با تأکید بر برونگرایی این نهاد، مهمترین وظیفهی حوزه را «بلاغ مبین» مطرح کردند و خاطرنشان کردند: برای انجام این وظیفه، تربیت نیروهای کارآمد و مهذّب ضروری است.
رهبر انقلاب اسلامی دامنهی فعالیتهای «بلاغ مبین» را وسیع دانسته و شامل معارف بالای توحیدی، وظایف شرعی فردی، بنیان نظام اسلامی، شیوههای زندگی و حمایت از محیط زیست و دیگر ابعاد زندگی بشری معرفی کردند و به عدم تناسب بین محتوای تبلیغی و واقعیتهای فکری و فرهنگی جامعه، به ویژه در جوانان، اشاره کردند: صدها مقاله، نشریه و گفتار در حوزه نمیتوانند در برابر تأثیرات منفی و مغالطهآمیز، رسالت «بلاغ مبین» را به درستی انجام دهند.
حضرت آیتالله خامنهای تحقق وظیفه «بلاغ مبین» در حوزه را نیازمند دو عنصر اصلیِ «تعلیم» و «تهذیب» دانستند و یادآور شدند: انتقال پیامی بهروز که بتواند نیازهای دین را برآورده کند، مستلزم مهارتهای ویژه آموزشی و روشهای اقناع مؤثر است؛ همچنین باید طلبهها با شیوههای گفتوگو، تعامل با افکار عمومی و فضای رسانهای آشنا شوند و انضباط لازم را در مواجهه با مخالفان رعایت کنند.
“`html
داده و از طریق تمرین و استمرار، او باید برای ورود به این عرصه آماده شود.
ایشان با تأکید بر اهمیت موضع ایجابی و حتی تهاجمی در تبلیغات، افزودند: برای دستیابی به این هدف، حوزه باید «مجاهد فرهنگی» پرورش دهد و علاوه بر این، تامین نیروهایی برای انجام وظایف مشخص در نظام و مدیریت کشور و همچنین ساماندهی داخل حوزهی علمیّه نیز اهمیت زیادی دارد.
رهبر انقلاب «شناسایی و تقویت هویت جهادی» حوزه را به عنوان سومین محور «حوزه سرآمد و پیشرو» معرفی کردند و به پیام عمیق و تأثیرگذار امام خمینی (ره) به روحانیت در اواخر سال ۱۳۶۷ اشاره کردند. ایشان تأکید کردند که امام بزرگوار در آن پیام، علما را در خط مقدم جهاد و حمایت از وطن و مظلومان معرفی نمود و نگرانی خود را از این که جریان تحجّر و تقدّسنما موجب جدایی دین از سیاست و فعالیتهای اجتماعی شده و بر روند پیشرفت مانع ایجاد کند، بیان کردند.
حضرت آیتالله خامنهای، این نگرانی امام را ناشی از جریانی خطرناک دانستند که بر این باور است که دخالت حوزه در مسائل کلیدی مردم و ورود به فعالیتهای اجتماعی و سیاسی و مبارزه با ظلم و فساد با قدسیّت دین تناقض دارد و روحانیون را به دوری از سیاست و خطرات آن توصیه میکند.
ایشان در این زمینه تأکید کردند: قدسیّت دین در تمامی صحنههای جهاد فکری، سیاسی و نظامی نمایان میشود و با فداکاری و جهاد حاملان معارف دینی و نثار خون پاک آنها تثبیت میگردد. بنابراین، حوزهی علمیّه باید به منظور حفظ اعتبار معنوی و وفاداری به فلسفهی وجودیاش هرگز از مردم و مسائل اصلی آن جدا نشود و جهاد را در تمامی ابعاد آن هنگام نیاز، به عنوان وظیفهای اجتنابناپذیر بداند.
رهبر انقلاب نقش حوزه در تولید و تبیین نظامات اجتماعی را به عنوان چهارمین محور «حوزه پیشرو و سرآمد» معرفی فرمودند و خاطرنشان کردند: این خلا باید مورد توجه حوزه قرار گیرد و از جمله وظایف اصلی حوزهی علمیّه است. امروز نمیتوان فقاهت را تنها به احکام فردی و عبادی محدود دانست زیرا «فقهِ امّتساز» فراتر از احکام عبادی و وظایف شخصی است.
حضرت آیتالله خامنهای به ضرورت شناخت حوزه از دستاوردهای روز جهانی و همچنین همکاری با دانشگاهها برای طراحی و تنظیم نظامات اجتماعی اشاره کردند.
ایشان همچنین پنجمین محور «حوزه پیشرو و سرآمد» را به نوآوریهای تمدنی در بستر پیام جهانی اسلام اختصاص دادند و تأکید نمودند: بزرگترین انتظار از حوزه علمیه، ایجاد زمینه برای «تثبیت تمدّن اسلامی» است، تمدّنی که در آن علم، فناوری، منابع انسانی، و طبیعی به صورت همگرا در خدمت عدالت اجتماعی، رفاه عمومی و کاهش فاصلههای طبقاتی و همچنین ارتقای معنوی و علمی به کار گرفته میشود.
رهبر انقلاب تمدّن اسلامی را در تضاد با تمدّن مادی کنونی شناختند و تأکید کردند: این تمدّن باطل بر اساس سنت حتمی آفرینش در حرکت است و وظیفهی ما کمک به نفی این باطل و ایجاد تمدّن جایگزین در نظر و عمل است و حوزهی علمیّه در این راستا مسئولیت سنگینی بر عهده دارد که شامل ترسیم خطوط اصلی و فرعی تمدّن نوین اسلامی و سپس تبیین و ترویج آن در میان مردم است که این از بهترین مصادیق «بلاغ مبین» محسوب میشود.
حضرت آیتالله خامنهای با تأکید بر لزوم توجه به دو عنصر زمان و مکان در اجتهاد و احتیاط در جلوگیری از تبدیل نوفهمی به ناخالصی شریعت، درباره شرایط کنونی حوزه علمیه قم خاطرنشان کردند: وجود هزاران مدرّس، مؤلّف، محقّق و نویسنده، انتشار مجلات علمی و تحقیقی و تدوین مقالات تخصصی و عمومی، تعداد زیاد طلاب مستعد، و همچنین حضور فعال در تمامی زمینههای انقلاب و حتی در میدان نظامی، نشان دهندهی پویایی و زنده بودن حوزهی قم است.
ایشان در بخش پایانی پیام…
“““html
به توصیههایی برای دستیابی به حوزهای با عنوان «پیشرو و سرآمد» توجه ویژهای شده است. از موارد مهمی که رهبر انقلاب در این بخش به آنها اشاره نمودند میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
«ضرورت بهروز بودن حوزه»، «توجه به تربیت نیروی انسانی در تمامی زمینهها»، «تقویت ارتباط حوزویان با جامعه»، «واکنش هوشمندانه مدیران حوزه نسبت به القائات نادرستی که میتواند نوآموزان را نسبت به آینده دلسرد کند»، «نگرش امیدوارانه به نسل جوان و همکاری با آنها»، «طراحی دروس حوزه بر اساس فقه معتبر، پاسخگو و بهروز همراه با فلسفهای روشن و قابلیت ارتباط اجتماعی و کلامی با استواری و قانعکننده» و «تقویت روحیه زهد، تقوا، قناعت، بینیازی از غیر خدا، توکّل، پیشرفت و آمادگی برای جهاد» اشاره کرد.
۳۱۲۲۱۹
“`