جوش آوردن خودرو: علل، راهکارهای فوری و روش‌های پیشگیری از بروز مشکل

بر اساس گزارش خبرگزاری صحت خبر و به نقل از پدال، موتورهای احتراق داخلی به خاطر وجود قطعات متحرک، با چالش‌های افزایش دما و گرم شدن قطعات مواجه هستند. از این رو، بهره‌گیری از یک سیستم خنک‌کننده مؤثر می‌تواند دمای عملکرد موتور را در محدوده‌ای مناسب حفظ کند. بروز هرگونه نقص در این سیستم می‌تواند منجر به افزایش غیرعادی دمای قطعات و در نتیجه جوش آوردن موتور شود. این وضعیت می‌تواند خطرات زیادی از جمله آسیب به موتور و سوختگی دست و بدن راننده را به دنبال داشته باشد، بنابراین حفظ آرامش و اتخاذ اقدامات مناسب در این شرایط بسیار حائز اهمیت است.

جوش آوردن خودرو یعنی چه و چگونه خطرناک است؟

زمانی که دمای موتور خودرو از حد مجاز فراتر رفته و به محدوده خطرناک برسد، به آن می‌گویند موتور جوش آورده. این پدیده معمولاً به دلیل وجود نقص در سیستم خنک‌کننده خودرو به وقوع می‌پیوندد و در صورت عدم رسیدگی به موقع، می‌تواند خسارات جبران‌ناپذیری به خودرو و سرنشینان وارد کند. در مواقعی که خودرو جوش می‌آورد ممکن است مشکلاتی نظیر سوختن واشر سرسیلندر، یاتاقان‌زنی و آسیب به شلنگ‌ها و… پیش بیاید و عدم رعایت نکات ایمنی می‌تواند منجر به سوختگی راننده و یا سرنشینان به خاطر حرارت بسیار بالای مایع خنک‌کننده شود. بر این اساس، افزایش تاخیر در واکنش به جوش آوردن خودرو می‌تواند عواقب شدیدتری بر موتور خودرو داشته باشد.

علائم جوش آوردن خودرو

در جدول زیر، علائم جوش آوردن خودرو و اقدام‌های ابتدایی مورد نیاز آورده شده است.

علائم جوش آوردن خودرو	اقدامات ضروری
نرخ نشانگر دما در پشت آمپر به ناحیه قرمز	خاموش کردن کولر، فعال کردن بخاری، توقف در مکانی امن و خاموش کردن موتور
بخار یا دود از کاپوت بلند شود	توقف فوری و خاموش کردن موتور، عدم باز کردن درب رادیاتور تا زمانی که موتور سرد شود (حداقل ۳۰ دقیقه)
بوی سوختگی یا شیرین	بررسی نشتی مایعات خنک‌کننده و همچنین وضعیت شلنگ‌ها، رادیاتور و واترپمپ
صداهای غیرعادی از موتور	خاموش کردن موتور و بررسی احتمال خرابی پیستون‌ها یا واشر سر سیلندر
کاهش قدرت موتور یا خاموش شدن ناگهانی	توقف خودرو و بررسی سیستم جرقه زنی و انژکتورها پس از سرد شدن
روشن شدن چراغ چک	استفاده از دستگاه دیاگ برای بررسی کد خطا و همچنین بررسی سنسور دمای موتور و ترموستات
نشت مایع خنک کننده زیر خودرو	شناسایی منبع نشتی از رادیاتور، واترپمپ یا شلنگ‌ها و تعویض یا تعمیر قطعات معیوب
روغن موتور به رنگ شیری یا قهوه‌ای	توقف خودرو و بررسی وضعیت واشر سر سیلندر و تعویض روغن موتور

علل جوش آوردن خودرو

با آشنایی با علائم اصلی جوش آوردن خودرو، حالا زمان بررسی علل این پدیده است.

کمبود مایع خنک‌کننده

یکی از شایع‌ترین علل جوش آوردن موتور خودرو، کاهش سطح مایع خنک‌کننده است. برای رفع این مشکل ابتدا از سرد شدن موتور اطمینان حاصل کرده و سپس سطح مایع را در رادیاتور و مخزن انبساط بررسی کنید. در صورت مشاهده کمبود، به دنبال نشتی احتمالی باشید و پس از اصلاح آن، از مایع خنک‌کننده با کیفیت (ترجیحاً ۵۰ درصد آب مقطر و ۵۰ درصد ضد یخ) استفاده کنید.

خرابی فن رادیاتور

در شرایط عادی، فن رادیاتور در دماهای بالا فعال می‌شود. اگر فن عمل نکند، ممکن است مشکل از رله فن، فیوز یا موتور فن باشد. برای حل این مشکل، به…

“`

برای اطمینان از خرابی فن، به یک تکنسین ماهر مراجعه کنید تا مشکلات آن را بررسی و در صورت نیاز نسبت به تعمیر یا تعویض آن اقدام نماید.

گرفتگی یا نشت رادیاتور

وجود مشکلاتی نظیر گرفتگی یا نشت در رادیاتور تأثیری منفی بر روی گردش مایع خنک‌کننده دارد و می‌تواند کارایی آن را برای کاهش دما از موتور تحت تأثیر قرار دهد. برای حل این مشکل، شستشوی رادیاتور با محلول‌های مخصوص توصیه می‌شود تا رسوبات موجود پاک شوند. همچنین، برای نشت‌های احتمالی می‌توانید از مواد خاص بهره ببرید.

خرابی واترپمپ و ترموستات

واترپمپ نقش مهمی در گردش مایع در سیستم خنک‌کننده خودرو ایفا می‌کند و با گذشت زمان ممکن است از کار بیفتد. علائم خرابی شامل صدای غیرعادی از جلو موتور و نشت مایع خنک‌کننده از زیر واترپمپ است. ترموستات نیز جهت کنترل دمای موتور استفاده می‌شود و اگر قفل شود یا باز بماند، می‌تواند به موتور آسیب بزند.

بار زیاد روی موتور

رانندگی با قدرت زیاد و بی‌ملاحظه، حمل بارهای سنگین، تردد مکرر در مسیرهای سربالایی و استفاده از کولر در فصل تابستان می‌تواند فشار زیادی به موتور خودرو وارد کند. در این شرایط، سیستم خنک‌کننده ممکن است قادر به کاهش دمای موتور نباشد و باعث جوش آوردن ماشین شود. توصیه می‌شود در روزهای گرم سال با سبکی آرام و قرار آرام رانندگی کنید.

کیفیت پایین روغن موتور

روغن موتور علاوه بر روان‌کاری، به خنک کردن قطعات متحرک نیز کمک می‌کند. روغن‌های نامناسب و بی‌کیفیت نمی‌توانند به خوبی این وظایف را انجام دهند و پس از مدتی ممکن است اکسید شوند و به قطعات آسیب برسانند. بنابراین حتماً از روغن‌های با کیفیت و معتبر استفاده کنید تا از هزینه‌های بالقوه سنگین جلوگیری کنید.

اقدامات فوری هنگام بروز جوش آوردن ماشین

در صورت مشاهده جوش آوردن خودرو، به سرعت اقدامات زیر را انجام دهید:

توقف ایمن

سرعت خود را به آرامی کاهش داده و خودرو را در مکانی صاف متوقف کنید. از توقف در سربالایی یا سرازیری جداً پرهیز کنید.

باز کردن کاپوت

اگر از زیر کاپوت بخار یا دود به شدت بلند نمی‌شود، با احتیاط کاپوت را باز کنید. مراقب باشید بخار آب یا مایع خنک‌کننده به پوست شما آسیب نزند.

فعال‌کردن بخاری

با روشن کردن بخاری و تنظیم آن در بالاترین حالت می‌توانید به کاهش دمای موتور کمک کنید.

اضافه کردن آب به رادیاتور

به آرامی آب را بر روی دیوار رادیاتور بریزید. حتماً از ریختن آب بر روی قطعات موتور خودداری نمایید تا از آسیب جلوگیری کنید.

عدم باز کردن درب رادیاتور

تا زمانی که موتور به طور کامل سرد نشده است، درب رادیاتور را باز نکنید؛ زیرا مایع خنک‌کننده با فشار ممکن است به صورت شما پاشیده و باعث سوختگی شود.

تماس با خدمات امداد خودرو

اگر با این اقدامات دمای موتور کاهش نیافت، با امداد خودرو تماس بگیرید.

موارد ممنوعه هنگام جوش آوردن ماشین

در بخش‌های قبلی به اقدامات فوری حین جوش آوردن موتور اشاره شد؛ حال به مواردی که باید به هیچ عنوان انجام ندهید، اشاره خواهیم کرد.

ریختن آب روی موتور

اگر خودرو دچار جوش‌آوری شده باشد و شما بر روی موتور آب بریزید، احتمال ترک خوردگی بلوک موتور یا سر سیلندر وجود دارد.

خاموش کردن فوری موتور

اگر موتور خودرو جوش آورد، بدون اینکه آرامش خود را از دست بدهید، از خاموش کردن فوری آن خودداری کنید، زیرا ممکن است منجر به چسبیدن رینگ پیستون شود.

باز کردن درب رادیاتور داغ

در صورتی که موتور به طور کامل سرد نشده باشد، باز کردن درب رادیاتور می‌تواند خطر سوختگی شما را ایجاد کند.

رانندگی با موتور جوش آورده

ادامه رانندگی در حالی که موتور دچار جوش‌آوری شده، می‌تواند آسیب جدی به قطعاتی مانند واشر سر سیلندر وارد کند.

اقدامات لازم و ممنوعه در هنگام جوش آوردن ماشین “`html
موارد الزامی	موارد ممنوعه
پارک خودرو در محیط ایمن	ادامه مسیر و وارد آمدن خسارت سنگین به موتور
خاموش نمودن موتور خودرو	باز کردن درب رادیاتور یا مخزن انبساط در زمان داغی موتور
باز نمودن کاپوت جهت تطبیق دما (با نهایت احتیاط)	ریختن آب سرد بر روی موتور
بررسی سطح مایع خنک کننده پس از تثبیت دما	استفاده از آب انشعابی به جای مایع خنک کننده
افزودن مایع خنک کننده در صورت نیاز	نادیده گرفتن چراغ هشدار دما
کنترل نشتی سیستم خنک کننده (شلنگ‌ها، رادیاتور، واترپمپ)	انجام تعمیرات غیراصولی مانند تعویض ترموستات یا واترپمپ بدون تخصص کافی
فعال کردن بخاری به منظور تسریع در خنک شدن موتور	استفاده از افزودنی‌های ناشناخته در رادیاتور
مراجعه به تعمیرکار برای تشخیص منشاء جوش آوردن خودرو	نادیده گرفتن سطح روغن موتور یا استفاده از روغن با کیفیت پایین
تعویض دوره‌ای مایع خنک کننده (عموماً هر ۲ سال)

 دلایل جوش آوردن در خودروهای محبوب

در ادامه به بررسی عوامل شایع جوش آوردن خودروهای معروف ایرانی و روش‌های رفع آن‌ها می‌پردازیم.

جوش آوردن پراید

اصلی‌ترین دلایل جوش آوردن پراید شامل کمبود مایع خنک کننده، خرابی واترپمپ و ترموستات، اشکال در عملکرد فن و استفاده از روغن نه‌چندان کیفیت مناسب است. برای جلوگیری از جوش آوردن این خودرو، بهتر است که سبک رانندگی‌تان آرام باشد و بازرسی مرتب سیستم خنک کننده را انجام دهید.

جوش آوردن ۲۰۶

دغدغه‌های متداول جوش آوردن پژو ۲۰۶ شامل از کار افتادن فن رادیاتور، نقص فشنگی آب، ایرادات در ترموستات و واترپمپ و نشتی رادیاتور است. بررسی سیستم برقی و خنک کننده ۲۰۶ و رفع مشکلات به‌سرعت تأثیر فراوانی در جلوگیری از جوش آوردن این مدل خواهد داشت.

جوش آوردن سمند و پژو ۴۰۵

عواملی نظیر کاهش حجم مایع خنک کننده، خرابی فن‌ها، کیفیت پایین روغن موتور و انسداد شلنگ‌های سیستم خنک کننده، موجب جوش آوردن این خودروها می‌گردد. بازرسی منظم سیستم خنک کننده و رادیاتور، همراه با استفاده از روغن با کیفیت، تأثیر مثبت بر عملکرد موتور و تنظیم دما خواهد داشت.

روش‌های جلوگیری از جوش آوردن خودرو

اصلی‌ترین شیوه‌ها برای جلوگیری از جوش آوردن خودرو به شرح زیر می‌باشد:

• کنترل پیوسته سطح و کیفیت مایع خنک کننده
• تعویض منظم مایع خنک کننده بر اساس دستورالعمل سازنده خودرو
• بازرسی وضعیت شلنگ‌ها، رادیاتور و واترپمپ
• اطمینان از عملکرد مطلوب ترموستات
• جلوگیری از نشتی سیستم خنک کننده
• بازرسی و تعویض به موقع روغن موتور
• پاکسازی رادیاتور از کثافات و آلودگی‌ها
• اطمینان از کارایی فن‌های رادیاتور
• اجتناب از بارگذاری اضافی یا رانندگی در شرایط فشار زیاد
• پرهیز از رانندگی در ترافیک سنگین و با کولر روشن برای مدت‌زمان طولانی

هزینه‌های مربوط به جوش آوردن خودرو

لطفاً به یاد داشته باشید که خرج‌های تعمیر یا تعویض قطعات آسیب‌دیده در اثر جوش آوردن…

“`ماشین‌ها بسته به نوع، برند قطعات و محل انجام تعمیرات به شیوه‌های متفاوتی مورد بررسی قرار می‌گیرند. هزینه نشت‌یابی و رفع نشتی بسیار وابسته به شرایط توافقی تعیین می‌شود و می‌تواند در بازه‌ای بین ۳۰۰ الی ۶۰۰ هزار تومان متغیر باشد. همچنین هزینه تعویض رادیاتور خودرو نیز در همین محدوده برآورد می‌شود. در ادامه، جدول قیمت تقریبی واترپمپ، ترموستات و واشر سر سیلندر برای چند مدل محبوب خودروهای ایرانی ارائه شده است.

مدل خودرو	قیمت تقریبی واترپمپ (تومان)	قیمت تقریبی ترموستات (تومان)	قیمت تقریبی واشر سر سیلندر (تومان)
پراید	۶۰۰ هزار	۱۵۰ هزار	۳۰۰ هزار
ساینا و کوییک	۷۵۰ هزار	۱۵۰ هزار	۵۰۰ هزار
پژو ۴۰۵ و سمند	۹۰۰ هزار	۳۰۰ هزار	۷۰۰ هزار
پژو ۲۰۶	۱ میلیون	۳۰۰ هزار	۹۰۰ هزار
ال نود	۲ میلیون	۸۰۰ هزار	۱ میلیون

سؤالات متداول در مورد جوش آوردن خودرو

• چرا خودرو در ترافیک دچار جوش آوردن می‌شود؟

حرکت‌های مکرر و متوقف شدن، استفاده از کولر، گرما و دمای بالا، به‌علاوه مشکلاتی در سیستم خنک‌کننده می‌تواند منجر به جوش آوردن خودرو در این شرایط شود.

• آیا خاموش کردن موتور در زمان جوش آوردن خطرناک است؟

توصیه می‌شود در صورت جوش آوردن ماشین، به سرعت موتور را خاموش نکنید؛ زیرا این اقدام می‌تواند باعث چسبیدن رینگ پیستون شود. بهتر است ماشین را در مکانی امن پارک کرده، بخاری را تا حداکثر دما فعال کنید و به آرامی آب به رادیاتور اضافه کنید تا دما کاهش یابد.

• بهترین نوع ضدیخ برای پراید چه ویژگی‌هایی دارد؟

ضدیخ مناسب برای پراید باید دارای خاصیت ضد جوش، ضدیخ و مقاومت در برابر خوردگی باشد و عملکرد موتور را ارتقا بخشد. همچنین، بهترین نوع ضدیخ باید از پایداری شیمیایی مناسبی برخوردار باشد و مواد مضر و رسوب‌دهنده در ترکیب آن به‌کار نرود. شرکت‌های بهران، کاسپین و پارس به عنوان تولیدکنندگان برتر داخلی ضدیخ برای خودروهای مانند پراید شناخته می‌شوند.

• مخارج تعمیر نشتی رادیاتور به چه میزان است؟

هزینه تعمیر نشتی رادیاتور باتوجه به نوع خودرو و تخصص تعمیرکار می‌تواند در حدود ۴۰۰ هزار تا ۱.۵ میلیون تومان و حتی بالاتر باشد.

۳۲۲