احیای دوباره شکوهمند مافوق صوت‌ها: آمریکا خاطرات X-۱۵ را زنده کرده است

غزال زیاری: شرکت Stratolaunch، مالک بزرگ‌ترین هواپیمای جهان، اخیراً به دستاوردهای چشمگیری در حوزه فناوری‌های پروازی دست یافته است.

این شرکت اخیراً هواپیمای موشکی مافوق صوت با قابلیت استفاده مجدد به نام Talon-A را ساخته و پرواز آن را انجام داده است که در مدت پنج ماه اخیر، دو بار بر فراز اقیانوس آرام به پرواز درآمده است. کارشناسان این شرکت موفق شدند سرعت Talon-A را به بیش از پنج برابر سرعت صوت (ماخ ۵) برسانند و آن را به‌صورت خودران بر روی پایگاه نیروی فضایی وندنبرگ در کالیفرنیا فرود آورند.

از زمان بازنشستگی هواپیمای معروف X-۱۵ در شصت سال پیش، این نخستین بار است که یک هواپیمای موشکی مافوق صوت با قابلیت استفاده مجدد در خاک آمریکا پرواز می‌کند. وجه تمایز اصلی Talon-A نسبت به X-۱۵ در عملکرد خودران آن است؛ در حالی که X-۱۵ به خلبان احتیاج داشت، Talon-A کاملاً توسط سیستم‌های خودکار کنترل می‌شود.

زکری کروور، مدیرعامل Stratolaunch، تأکید کرد که این ویژگی حائز اهمیت است زیرا مانورهای مافوق‌صوت امروزی فراتر از توان جسمانی انسان‌ها هستند.

فناوری مافوق صوت و رقابت جهانی

پرواز در سرعت‌های مافوق صوت (بیش از ماخ ۵) شرایط سختی را ایجاد می‌کند، به‌طوری‌که دما به ۱۱۰۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد. کروور به موفقیت Talon-A در انجام چندین مانور پیچیده در چنین شرایطی اشاره کرد.

هرچند جزئیات مربوط به زمان پرواز، حداکثر ارتفاع و سرعت فاش نشده، اما این پروازها بخشی از برنامه MACH-TB وزارت دفاع آمریکا به منظور توسعه فناوری‌های مافوق صوت هستند.

هدف از پیشرفت این نوع سیستم‌ها پر کردن شکاف فناوری میان آمریکا و چین است. چین که در سال ۲۰۱۹ میلادی نخستین سلاح عملیاتی خود را به کار گرفت، پیشگام توسعه سلاح‌های مافوق‌صوت به شمار می‌رود. این سلاح‌ها به دلیل توانایی مانور بالا و پرواز در لایه‌های بالا جو، به مراتب بیشتر از موشک‌های بالستیک در شناسایی مشکل هستند.

بازیگران اصلی و مسیر آینده

Stratolaunch پیش‌تر قصد داشت با استفاده از Roc، هواپیمای بزرگ خود، ماهواره‌ها را به مدار ارسال کند؛ اما پس از فوت بنیان‌گذار این شرکت، که از موسسان مایکروسافت نیز بود و به دلیل تغییرات بازار، این شرکت آغاز به آزمایش‌های مافوق صوت کرد. Roc اکنون با بال‌های به طول ۱۱۷ متر، به سکوی پرتاب Talon-A تبدیل شده است.

علاوه بر این، Stratolaunch در حال ساخت هواپیمای جدیدی به نام Talon-A۳ است که برای پرتاب آن از یک بوئینگ ۷۴۷ که از شرکت ورشکسته Virgin Orbit خریداری شده است، بهره‌برداری خواهد کرد. این اقدام توانایی Stratolaunch را برای انجام پروازهای آزمایشی از سواحل مختلف آمریکا یا حتی مناطقی فراتر از آن افزایش خواهد داد.

رقابت اقتصادی در فضای مافوق صوت

برنامه MACH-TB وزارت دفاع آمریکا، که تحت مدیریت شرکت Leidos و زیرمجموعه‌اش Dynetics قرار دارد، دارای بودجه‌ای میلیاردی است و شرکت‌هایی نظیر Stratolaunch و Rocket Lab نیز در این برنامه فعالیت دارند. براساس تخمین‌ها، ارزش بازار تست‌های مافوق صوت به حدود ۶ تا ۷ میلیارد دلار می‌رسد.

ارتش آمریکا درنظر دارد تعداد پروازهای آزمایشی را از ۱۲ پرواز در سال به ۵۰ پرواز افزایش دهد و Stratolaunch نیز درصدد است تا پایان سال، پروازهای خود را به صورت ماهانه و سپس به صورت هفتگی برگزار کند.

“““html

یابد.

با رشد تقاضا برای فناوری‌های پیشرفته نظامی و شدت گرفتن رقابت با چین و روسیه، پیش‌بینی می‌شود پروژه‌هایی نظیر Talon-A به عنوان یک جزء کلیدی در استراتژی دفاعی ایالات متحده مطرح شوند. بر اساس اظهارات مسئولان پنتاگون، تسلیحات مافوق صوت باید نه تنها در وضعیت‌های بحرانی کارایی داشته باشند، بلکه از لحاظ هزینه نیز باید با سلاح‌های سنتی و قابل تولید به صورت انبوه رقابت کنند.

دریچه‌ای به گذشته و آینده

تا به حال، پروژه‌های مافوق صوت در ایالات متحده مانند پروازهای آزمایشی X-۴۳ سازمان ناسا و X-۵۱ نیروی هوایی بیشتر تحت نظارت مستقیم دولت انجام می‌شدند؛ اما با وجود هزینه‌های بالای این پروژه‌ها (که تا ۱ میلیارد دلار به قیمت‌های سال ۲۰۲۵ میلادی می‌رسد)، فقط اطلاعات محدودی حاصل شده است.

به همین دلیل، در حال حاضر تمرکز وزارت دفاع آمریکا بر استفاده از بخش خصوصی به منظور تسریع روند توسعه و کاهش هزینه‌هاست. در این راستا، شرکت Stratolaunch یکی از نخستین شرکت‌هایی بود که از این تغییر رویکرد بهره‌برداری کرد. آن‌ها با طراحی فناوری Talon و به کارگیری هواپیماهای قابل بازیافت برای آزمایش‌های پیچیده، در حال ایجاد یک استاندارد نوین در صنعت نظامی فضایی هستند.

منبع: arstechnica

۲۲۷۲۲۷ 

“`