علیرضا نجمی: در میانه رفت‌وبرگشت مواضع تهران و واشنگتن، خبر رسیدن پیام تازه آمریکا به ایران بار دیگر موضوع روابط دو کشور را در کانون توجه قرار داده است. تهران اکنون در حال بررسی این پیام است؛ تحولی که در کنار اظهارات اخیر دونالد ترامپ و بالا گرفتن دوباره تنش‌ها، پرسش‌هایی را درباره مسیر پیش‌روی دو کشور مطرح می‌کند. آیا این پیام‌رسانی‌ها می‌تواند زمینه‌ای برای کاستن از اختلافات فراهم کند یا همچنان باید چشم‌انتظار دور تازه‌ای از تنش‌ها بود؟
واقعیت آن است که ادامه ارتباطات غیرمستقیم، به‌تنهایی نشانه‌ای از تغییر در مواضع دو طرف نیست. از یک سو، انتقال پیام از واشنگتن و بررسی آن در تهران، احتمال تداوم رایزنی‌ها را مطرح می‌کند و از سوی دیگر، مواضع و اظهارات ترامپ بر ابهام‌های موجود افزوده است. در چنین شرایطی، محتوای پیام آمریکا و نحوه پاسخ تهران می‌تواند در روشن‌تر شدن چشم‌انداز روابط دو کشور اهمیت داشته باشد؛ هرچند هنوز برای نتیجه‌گیری درباره سرانجام این روند زود است. اکنون باید دید این تحرکات دیپلماتیک به کاهش تنش‌ها منجر خواهد شد یا اختلافات همچنان بر مناسبات دو کشور سایه خواهد انداخت.
در همین راستا، صحت خبر با فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، درباره پیام اخیر آمریکا و چشم‌انداز روابط تهران و واشنگتن گفت‌وگو کرده است.
فاصله میان خواسته‌های دو طرف بسیار زیاد است/ای کاش ما شروط جدیدی مطرح نمی‌کردیم
فداحسین مالکی، درباره تهدیدهای مکرر دونالد ترامپ علیه ایران گفت: «فرافکنی‌ها و تهدیدهای ترامپ موضوع امروز و دیروز نیست و در روزهای آینده نیز ادامه خواهد داشت. او مرتباً مواضعی از این دست مطرح می‌کند، اما نکته مهم این است که جمهوری اسلامی ایران در برابر تهدیدهای مکرر ترامپ باید چه راهبردی را در پیش بگیرد.»
وی افزود: «خوشبختانه در طول چند ماه گذشته، در شرایطی که شاید از نگاه آمریکایی‌ها آتش‌بس محسوب شود، از نظر ایران آتش‌بسی وجود نداشته است. در این مدت نیز همواره با مواردی از این دست و درگیری‌های پراکنده در حواشی تنگه هرمز مواجه بوده‌ایم.»
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، درباره وضعیت مذاکرات ایران و آمریکا گفت: «در حال حاضر اصلاً بحث مذاکره مطرح نیست. آنچه مسلم است، ایران شروطی را مطرح کرده و آمریکایی‌ها نیز شروط خود را اعلام کرده‌اند، اما فاصله میان خواسته‌های دو طرف بسیار زیاد است.»
وی افزود: «ای کاش ما شروط جدیدی مطرح نمی‌کردیم. شاید اشکال کار این بود که ایران با دست پُر وارد این مرحله شده بود و توافق‌نامه را نیز پذیرفته بود؛ توافقی که آمریکایی‌ها هم آن را قبول کرده بودند. بنابراین، به‌جای اینکه شروط و پیشنهادهای جدیدی مطرح می‌کردیم، باید بر اجرای همان توافق‌نامه تأکید می‌کردیم و از آمریکایی‌ها و مجامع بین‌المللی می‌خواستیم به تعهدات خود عمل کنند.»
آمریکایی‌ها شروط جدیدی را مطرح کرده‌اند که در تفاهمنامه قبلی وجود نداشت
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، با اشاره به شروط مطرح‌شده از سوی ایران و آمریکا گفت: «شروطی که ایران مطرح کرده، به هر حال اعلام شده است و آمریکایی‌ها نیز شروط جدیدی را مطرح کرده‌اند که در تفاهمنامه قبلی وجود نداشت. پیش از این نیز در جریان مذاکرات اسلام‌آباد تأکید شده بود که ایران نباید وارد موضوعات هسته‌ای و مسائلی شود که خط قرمز کشور محسوب می‌شوند.»
وی افزود: «آمریکایی‌ها از این فرصت استفاده کردند و شروط جدیدی را مطرح کردند. با توجه به اینکه فاصله میان شروط دو طرف زیاد است، احتمال وقوع هرگونه درگیری نیز وجود دارد.»
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حمله هسته‌ای اسرائیل به ایران گفت: «آمریکایی‌ها دست به اقدامات خطرناک نمی‌زنند، زیرا خودشان می‌دانند که در صورت انجام چنین اقداماتی، ایران چه سناریویی را در پیش خواهد گرفت و چه واکنشی نشان خواهد داد.»
فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در پاسخ به پرسشی درباره راهکارهای پیشگیری از تحمیل جنگی دیگر به کشور گفت: «مهم‌ترین مسئله‌ای که باید در داخل کشور به آن توجه کنیم، دو موضوع معیشت مردم و انسجام ملی است؛ دو حوزه‌ای که در هر دو آسیب‌پذیریم و باید برای ترمیم و تقویت آنها تلاش کنیم.»
احتمال وقوع درگیری مجدد بالاست
وی افزود: «دولت و مجلس باید تلاش خود را بر بهبود معیشت مردم متمرکز کنند. از سوی دیگر، باید مراقب باشیم که به انسجام ملی لطمه‌ای وارد نشود. به‌ویژه برخی شخصیت‌ها و جریان‌های سیاسی باید در مواضع و رفتارهای خود این موضوع را مدنظر قرار دهند. رسانه ملی نیز باید مراقب باشد که عملکرد و برنامه‌هایش به انسجام ملی آسیب نزند.»
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در پاسخ به پرسشی درباره احتمال وقوع درگیری مجدد میان ایران و آمریکا، مشابه جنگ ۴۰ روزه، گفت: «احتمال وقوع درگیری مجدد بالاست؛ چراکه ایران شروط آمریکا را نمی‌پذیرد و آمریکا نیز به تفاهمنامه اسلام‌آباد پایبند نیست.»
۲۹۲۲۱