به گزارش صحت خبر، سالانه حدود ۱۴۲ هزار مورد جدید ابتلا به سرطان در ایران ثبت میشود؛ آماری که به معنای شناسایی روزانه ۳۹۰ تا ۴۰۰ بیمار جدید است. مریم بهشتیان، رئیس گروه مدیریت سرطان دفتر مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت، با اعلام این آمار میگوید کمتر از نیمی از مبتلایان را زنان و بیش از نیمی را مردان تشکیل میدهند. به گفته او، ایران در سال ۲۰۲۴ از نظر میزان بروز سرطان در گروه کشورهای با بروز متوسط قرار گرفته است؛ موضوعی که زنگ خطری برای نظام سلامت محسوب میشود.
دخانیات و کمتحرکی؛ عوامل مهم ابتلا به سرطان
بهشتیان در گفتوگو با ایرنا با تأکید بر اهمیت پیشگیری و خودمراقبتی، افزایش سواد سلامت جامعه را یکی از راههای کاهش خطر ابتلا به سرطان میداند. او مصرف دخانیات، از جمله سیگار و قلیان، را یکی از عوامل مهم ابتلا معرفی میکند و توضیح میدهد که مواد شیمیایی حاصل از سوختن دخانیات به DNA سلولها آسیب میزنند و استعداد ابتلا به سرطان را افزایش میدهند. به گفته او، دستکم ۱۰ نوع سرطان با مصرف دخانیات ارتباط دارند.
این مقام وزارت بهداشت همچنین تحرک بدنی و حفظ وزن در محدوده پایدار را از عوامل مؤثر در پیشگیری میداند. نوسان وزن و تغییرات التهابی و هورمونی ناشی از آن میتواند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد؛ بهویژه پس از یائسگی که احتمال ابتلا به سرطان پستان و آندومتر بیشتر میشود.
سرطان پستان؛ شایعترین سرطان در زنان
بر اساس آخرین آمارها، سرطانهای پستان، تیروئید و کولورکتال از سرطانهای شایع در زنان هستند. بهشتیان میگوید ۲۸ درصد سرطانهای زنان مربوط به سرطان پستان است. در کنار این موارد، سرطان دهانه رحم نیز اهمیت دارد؛ زیرا با مداخله بهموقع میتوان از پیشرفت آن جلوگیری کرد و بیماری را بهطور کامل درمان کرد.
او درباره کاهش سن ابتلا به برخی سرطانها توضیح میدهد که این روند تنها مختص ایران نیست و در کشورهای مختلف مشاهده میشود. سالمندی جمعیت، عوامل خطر و تغییر سبک زندگی از جمله دلایل افزایش موارد ابتلا هستند. به گفته بهشتیان، سبک زندگی ناسالم، کمتحرکی، مصرف غذاهای ناسالم، فرآوریشده و فستفودها نیز در کاهش سن ابتلا به سرطان پستان نقش دارند و نمیتوان این روند را به یک عامل محدود کرد.
یکچهارم مرگهای سرطانی با عوامل قابل پیشگیری ارتباط دارد
رئیس گروه مدیریت سرطان وزارت بهداشت با اشاره به نقش تغذیه در پیشگیری از سرطان، بر اهمیت روشهای سالم پختوپز و کنترل مصرف قند و نمک تأکید میکند. به گفته او، در جهان از هر چهار مورد مرگ ناشی از سرطان، یک مورد با عواملی مانند مصرف دخانیات و الکل، اضافهوزن، مصرف ناکافی میوه و سبزیجات و کمتحرکی ارتباط دارد؛ عواملی که با اصلاح سبک زندگی میتوان مواجهه با آنها را کاهش داد.
سابقه خانوادگی را جدی بگیرید
بهشتیان سابقه خانوادگی سرطان، بهویژه در بستگان درجه یک و دو، را یکی از عوامل مهم در تعیین زمان و ضرورت غربالگری میداند. برخی سرطانها مانند سرطان پستان، تخمدان، روده و آندومتر ممکن است زمینه ارثی و ژنتیکی داشته باشند. بنابراین افرادی که سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان دارند، باید زودتر از جمعیت عمومی برای غربالگری اقدام کنند.
او همچنین تأکید میکند وجود توده در هر قسمت بدن، ترشحات خونی یا رنگی از پستان و تغییرات پوستی آن باید جدی گرفته شود و فرد در صورت مشاهده این علائم به پزشک مراجعه کند؛ زیرا شناسایی زودهنگام سرطان، پیش از گسترش سلولهای سرطانی، امکان درمان را افزایش میدهد.