“`html
غزال زیاری: سفر اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق ایالات متحده، به خاورمیانه جنجالهای فراوانی را بهدنبال داشته است. در کنار تنشهای سیاسی ناشی از ورود او به این منطقه، هدیهای باشکوه و ارزشمند از سوی دولت قطر به ترامپ مورد توجه ویژهای قرار گرفته که در دنیای هوانوردی و میان دوستداران صنعت هوایی سروصدای زیادی بهپا کرده است.
دونالد ترامپ شخصاً به این نکته اشاره کرده که زمانی که از هواپیما پیاده شد و به سمت هواپیماهای معابر قطر، عربستان و امارات نگاه کرد، بهوضوح احساس کرد که هواپیمای ریاستجمهوریاش در مقایسه با آنها ضعیفتر است.
ترامپ که اخيراً با هواپیمای ایرفورس وان به این سفر آمده است، اظهار کرد: «این واقعاً یک هواپیمای کاملاً متفاوت است. بهمراتب کوچکتر و کمتر جذاب باقی مانده است.»
در این میان، دولت قطر هدیهای خاص برای ترامپ در نظر گرفته است: یک فروند بوئینگ ۸-۷۴۷ که بهعنوان “کاخی در آسمان” شناخته میشود؛ هدیهای با ارزش ۴۰۰ میلیون دلار که در صورت تحقق، بزرگترین هدیهای خواهد بود که تاکنون به یک رئیسجمهور آمریکایی داده شده است. اگرچه ممکن است برخی از تفاوتهای ظاهری این هواپیما با ایرفورس وان برای ما کارواریها چندان مشهود نباشد، اما این هدیه قطر به ترامپ ویژگیهایی خاص و قابل توجه دارد که در این مقاله به بررسی آن خواهیم پرداخت.
این هواپیمای قطری تقریبا ۵.۶ متر بلندتر از ایرفورس وان است و ظرفیت بار بیشتری دارد. علاوه بر این، سرعت و محدوده پرواز آن نیز بهمراتب بیشتر از ایرفورس وان فعلی آمریکاست که در سال ۱۹۹۰ به بهرهبرداری رسیده است؛ البته هر دو هواپیما تقریباً ظرفیت مشابهی از مسافران را دارند و ارتفاعشان تقریبا برابر است.
بزرگترین تفاوت این هواپیمای قطری با ایرفورس وان در امکانات داخلی لوکس آن نهفته است: مبلمان چرمی به رنگهای سفید و بژ، فرشها و آثار هنری که به طراحی شرکت مشهور فرانسوی Cabinet Alberto Pinto اختصاص داده شده است.
هواپیمای کنونی ایرفورس وان در سال ۱۹۹۰ به پایان رسیده و به شش رئیسجمهور ایالات متحده خدمت کرده است: جورج اچ. دبلیو. بوش، بیل کلینتون، جورج دبلیو. بوش، باراک اوباما، جو بایدن و ترامپ، در هر دو دوره ریاستجمهوری آنها.
از طرف دیگر، خانواده سلطنتی قطر در سال ۲۰۱۲ (همان سالی که این هواپیما ساخته شد) بوئینگ ۷۴۷-B را خریداری کردند. فضای داخلی این هواپیما بهطور کامل بازسازی شده و در سال ۲۰۱۵ وارد خدمت شد.
قرارداد ناامیدکننده با بوئینگ
ترامپ در دوره اول ریاستجمهوری خود در سال ۲۰۱۸ قراردادی به ارزش ۳.۹ میلیارد دلار برای تولید دو هواپیمای ایرفورس وان جدید با شرکت بوئینگ به امضا رساند. این دو هواپیما قرار بود در سال ۲۰۲۴ تحویل داده شوند، اما بهدلیل شیوع بیماری کرونا، اختلالات زنجیره تأمین و مشکلات دیگر، تحویل آنها به تعویق افتاد.
او بعداً به علت تأخیر در تکمیل این پروژه شکایتی از شرکت بوئینگ تنظیم کرد. بر طبق گزارش CNN، این دو هواپیمایی که مورد سفارش قرار گرفتهاند، احتمالا تا سال ۲۰۲۷ تحویل داده خواهند شد (دو سال زودتر از زمان پیشبینی شده اخیر و قبل از پایان دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ). همچنین نیروی هوایی آمریکا نیز هنوز یک هواپیمای ایرفورس وان دیگر در اختیار دارد که متعلق به سری ۷۴۷-۲۰۰B بوده و در سال ۱۹۹۱ به کار گرفته شده است.
طرح ترامپ این است که بهطور موقت و تا زمان تکمیل هواپیماهای جدید از هدیه قطر بهعنوان ایرفورس وان استفاده کند و در پایان سال ۲۰۲۸ این هدیه به بنیاد کتابخانه ریاستجمهوری آتی او منتقل گردد.
“`
تحلیل تطبیقی دو هواپیما
درحالی که هر دو مدل هواپیما ظرفیت مسافر مشابهی را دارند و به ارتفاع یکسانی پرواز میکنند، بوئینگ ۷۴۷-۸ که به خانواده سلطنتی قطر تعلق دارد، با بلندی ۵.۶ متر بیشتر از ایرفورس وان مدل ۷۴۷-۲۰۰B است که بهطور تقریبی ۲۲ سال از هواپیمای قطری قدیمیتر میباشد.
ترامپ به هواپیمای ایرفورس وان بهعنوان یک میراث قدیمی اشاره کرده و هواپیمای قطری را بهعنوان یک بروزرسانی ضروری توصیف کرده است: «ما نماینده آمریکا هستیم و به نظر من باید برترین هواپیما را در اختیار داشته باشیم.»
با این حال، در صورتی که هواپیمای قطر به عنوان ایرفورس وان مورد استفاده رئیسجمهور آمریکا قرار گیرد، فضای داخلی آن نیاز به کامل تخلیه و پالایش بهدلیل مسائل امنیتی و همچنین بازسازی به شیوهای مؤثر خواهد داشت.
در اینجا نگاهی به طراحی داخلی طبقات هواپیمای قطر خواهیم داشت:
دو پله در بخشهای جلویی و میانی هواپیما به طبقه بالایی منتهی میشود، که شامل سالنهای اضافی، آشپزخانهها، سرویسهای بهداشتی و منطقه خدمه میباشد.
علاوه بر این که بلندتر است، ۷۴۷B هدیهای از سوی قطر دارای دهانه بال بزرگتری است: ۶۷.۸ متر در مقایسه با ۶۰ متر دهانه بال ایرفورس وان.
هواپیمای ۷۴۷B قطر همچنین قادر است مسافت بیشتری را بدون سوختگیری طی کند، در حالی که ایرفورس وان میتواند حدود ۱۲۵۰۰ کیلومتر را بینیاز از سوختگیری پرواز کند، معادل مسیر واشنگتن تا توکیو.
حداکثر وزن برخاست ۷۴۷B برابر با ۹۸۷ هزار پوند است که در مقایسه با ۸۳۳ هزار پوند ایرفورس وان قرار دارد.
طراحی داخلی ایرفورس وان کنونی
بر اساس دادههای بوئینگ و نیروی هوایی ایالات متحده، فضای داخلی ایرفورس وان فعلی حدود ۳۷۱ مترمربع اندازهگیری شده و شامل یک سوئیت اجرایی با امکاناتی برای رئیسجمهور و بانوی اول (از جمله اتاق لباس، سرویس بهداشتی و دوش)، یک اتاق کنفرانس و غذاخوری، یک بخش اداری برای خبرنگاران ارشد، یک بخش قابل تبدیل به مرکز پزشکی و همچنین فضایی برای نشیمن خبرنگاران ریاستجمهوری و سرویس مخفی، خدمه نیروهای هوایی و اعضای رسانهای است.
ایرفورس وان همچنین به فناوری رادیوهای چند فرکانسی پیشرفته برای ارتباطات هوایی، زمینی و ماهوارهای، تجهیزات پیشرفته ناوبری و ارتباطاتی، شش سرویس بهداشتی برای مسافران و دو آشپزخانه مجهز است که میتوانند همزمان ۱۰۰ وعده غذایی آماده کنند.
فضای داخلی هواپیمای قطر
فضای داخلی هواپیمای قطر دارای طراحی مدرن و شیکی است که شامل کاناپهها، صندلیها و فرشهای سفید-بژ میباشد. آثار هنری از الکساندر کالدر، مجسمهساز معروف آمریکایی، به همراه فرشهای سفارشی تای پینگ و مبلمان چوبی افرا و واکاپو در سرتاسر هواپیما مشاهده میشود.
چیدمان این هواپیما شامل یک اتاق خواب اصلی، یک اتاق خواب مهمان، یک راهروی خصوصی برای اقامتگاه اجرایی، یک سالن در طبقه بالا با مبل چرمی مقابل یک تلویزیون بزرگ، و سالنهای اضافی با صندلیهای چرمی راحت، یک دفتر خصوصی و چندین گالری است.
“`html
این هواپیما دارای ویژگیهای پیشرفتهای همچون پردههای برقی، سیستمهای آبی که توانایی تأمین آب گرم و سرد را برای سینکها و دوشها دارند، و همچنین سیستمهای سرگرمی دیجیتال و بازی است. تجهیزات صوتی، تلویزیونی و اینترنت پرسرعت به همراه ۹ سرویس بهداشتی هم برای راحتی مسافران در نظر گرفته شده است.
نظر منتقدان
منتقدان و دموکراتها بر این باورند که دریافت این هواپیما از طرف قطریها، نقض اصول قانون اساسی است که هر مقام امریکایی را از قبول هدیهای از پادشاهان و دولتهای خارجی منع میکند. اما کاخ سفید تأکید میکند که این هواپیما به نیروی هوایی ایالات متحده اهدا شده و نه به شخص ترامپ.
علاوه بر این، بسیاری از تخصصان هوانوردی اظهار کردهاند که تبدیل این هواپیمای اهدایی از سوی قطر ممکن است به هزینههای سنگین و زمانی چند ساله نیاز داشته باشد و حتی ممکن است به نقصهای جدی در قابلیتها و امنیت این وسیله مهم منجر شود.
طبق گزارشی از والاستریت ژورنال، شرکت L۳Harris مسئولیت تبدیل بوئینگ ۷۴۷ قطری به نسخهای موقت از ایرفورس وان را بر عهده گرفته است و این فرآیند انتظار میرود تا پایان سال جاری به اتمام برسد.
ریچارد آبوالافیا، کارشناس هواپیماهای نظامی و مدیرعامل AeroDynamic Advisory، معتقد است که حتی اگر مسائل اخلاقی را نادیده بگیریم، پذیرش این هواپیما به عنوان ایرفورس وان از زوایای مختلف نگران کننده است: «این مسأله ناشی از درکی نادرست نسبت به هدف ایرفورس وان است. اگر قرار باشد صرفاً به عنوان یک قصر در آسمان عمل کند، قابل قبول است؛ اما اگر هدف آن کارکردی حیاتی برای مواجه با شرایط بحرانی نظیر جنگ هستهای باشد، این هواپیما به هیچ وجه مناسب نیست.»
بیش از جابهجایی رئیسجمهور
ایرفورس وان تنها وسیلهای برای جابهجایی رئیسجمهور ایالات متحده نیست، بلکه عملکردی به عنوان اتاق وضعیت پرواز را نیز ایفا میکند. این قابلیت به رئیسجمهور این امکان را میدهد که در صورت وقوع فجایع بزرگ مانند جنگ جهانی سوم، کنترل ارتش و دولت را حفظ کند.
این نوع هواپیماها معمولاً به سیستمهای ارتباطی ایمن، تجهیزات دفاعی طبقهبندیشده، سیستمهای برق با استاندارد نظامی و امکانات پزشکی مجهز هستند تا در صورت بروز حمله، رئیسجمهور را از خطر محافظت کنند.
داگ بیرکی، مدیر اجرایی مؤسسه میچل میگوید: «ایرفورس وان یکی از پیشرفتهترین سیستمهای ارتباطی دنیا را داراست. این هواپیما مشابه یک مرکز فرماندهی و کنترل تحت شرایط سخت کار میکند و حتی در روزهای عادی نیز به صورت مداوم وصل و آماده است.»
آبوالافیا نیز بیان میکند: «ایرفورس وانهای قبلی به سیستمهای پشتیبان امنیتی تجهیز شدهاند تا در صورت بروز نقص، فعالیتهای حیاتی آنها مختل نشود. حتی در شرایط جنگ هستهای، باید قابلیت عملکردی خود را حفظ کنند. اگر ترامپ خواسته باشد تمام قابلیتهای ایرفورس وان را حفظ کند، این تصمیم به نوعی گام به عقب خواهد بود. آنان باید از ابتدا همه چیز را بازسازی کنند. بهسازی این هواپیمای از صفر، با در نظر گرفتن قابلیتهای ایرفورس وان، ممکن است تا دهه ۲۰۳۰ به طول بینجامد و میلیاردها دلار هزینه در بر داشته باشد. فراهم کردن ارتباطات رمزگذاریشده با نیروهای نظامی در سطح جهانی نیز کار بسیار پرهزینهای است. این قابلیتها سالهاست در هواپیماهای VC-۲۵B پیادهسازی شده و آغاز دوباره این فرایند بر روی همین مدل هواپیما، به زمان بیشتری نیاز خواهد داشت.»
یکی از امکاناتی که ممکن است در این هواپیمای قطری پیشبینی نشود، قابلیت سوختگیری هوایی است؛ قابلیتی که در نسخههای پیشین ایرفورس وان مشاهده میشود. ایرفورس وان باید بالاترین سطح امنیت اطلاعاتی را داشته باشد؛ چرا که ممکن است رئیسجمهور در شرایط جنگ هستهای برای هدایت کشور از آن استفاده کند.
آبوالافیا همچنین به مسائل امنیتی اشاره کرده و یادآوری میکند که هواپیمای دریافتی از خاندان سلطنتی قطر باید به دقت مورد بررسی و پاکسازی از هرگونه ابزار جاسوسی قرار گیرد. این کار نیازمند بررسی عمیق و فنی در سطوح زیرساختی خواهد بود که میتواند تهدیدات بزرگی به دنبال داشته باشد.
منابع: usatoday و defensenews
“`