تینا مزدکی_پس از پایان جنگ جهانی دوم، ملتها بهدنبال روشهای کارآمدتری برای نابودسازی هواپیماهای دشمن بودند. در آن زمان، سلاحهای هوایی اصلی شامل مسلسلهای سنگین نصبشده بر روی جنگندهها بود. اما با گسترش علم و فناوری، دورهی موشکهای هوابههوا آغاز گردید؛ تجهیزاتی که مأموریتشان چیزی جز رسیدن به هدف با سرعت و دقت بالا نبود.
در حالی که نسل جدید موشکهای مافوق صوت و هایپرسونیک در دست توسعه هستند، یک موشک روسی توانسته است با قدرت تمام، عنوان مقتدرترین موشک هوابههوایی که تا کنون در میدان جنگ واقعی استفاده شده، کسب کند.
موشک Vympel R-۳۷ چیست؟
موشک R-۳۷ در دهه ۱۹۸۰ میلادی بهمنظور تقویت نیروی هوایی اتحاد جماهیر شوروی طراحی شده و در حال حاضر در اختیار فدراسیون روسیه قرار دارد. وظیفه اصلی آن شکار هواپیماهای راداری پیشرفتهای نظیر AWACS و E-۸ JSTARS از فاصلهای است که هیچ جنگندهی محافظی نمیتواند به آن نزدیک شود.
برد این موشک بهصورت رسمی ۴۰۰ کیلومتر (۲۴۷ مایل) عنوان شده است؛ این بدان معناست که جنگندهای که موشک را شلیک میکند، میتواند بدون ورود به محدودهی تهدیدات، هدف خود را از پیش تعیین شده نابود کند. این موشک از جنگندههایی مانند MiG-۳۱ شلیک میشود و همکاری این دو به وسیلهای الهامبخش برای نگرانیهای ناتو تبدیل شده است.
چرا R-۳۷ خاص است؟
-
سرعت: موشک R-۳۷ با سرعتی معادل ۵ ماخ به پرواز در میآید (بیش از ۶,۰۰۰ کیلومتر بر ساعت). این سطح سرعت به مرزهای هایپرسونیک نزدیک میشود.
-
قدرت انفجار: کلاهک این موشک دارای وزنی برابر با ۶۰ کیلوگرم (۱۳۰ پوند) است که در قیاس با کلاهک AIM-۱۲۰ AMRAAM آمریکایی (حدود ۱۸ کیلوگرم) سه برابر بزرگتر به شمار میآید.
-
دامنه: با یک برد ۴۰۰ کیلومتری، موشک R-۳۷ قادر است بدون نیاز به ورود به محدودهی دفاعی دشمن، اهداف کلیدی را مورد هدف قرار دهد.
علاوه بر R-۳۷، موشکهای دیگری نیز در حال تولید هستند که اگرچه از نظر فناوری چشمگیرند، اما یا به میدان نبرد نرسیدهاند یا ویژگیهایشان به اندازه R-۳۷ نیست. بهعنوان مثال، AIM-۲۶ Falcon آمریکایی، تنها موشک هوابههوای آمریکاست که قابلیت تجهیز به کلاهک اتمی W۵۴ را داشت، اما هرگز در عملیات جنگی به کار گرفته نشد. موشک R-۳۳، که از لحاظ خانوادگی به R-۳۷ مرتبط است، در مقایسه با برادر بزرگتر خود از عملکرد ضعیفتری برخوردار است. بهعلاوه، نسخهی هستهای R-۳۷ در زرادخانه روسیه موجود است، اما اطلاعات دقیقی دربارهی آن در دسترس غربیها وجود ندارد.
برخلاف بسیاری از تسلیحات پیشرفته دیگر که معمولا تنها در رژهها و تمرینات به نمایش گذاشته میشوند، R-۳۷ در جنگ اوکراین به کار گرفته شده است و منابع غربی نیز به ثبت موفقیتهای آن در نابودسازی اهداف ممنوعه اعتراف کردهاند.
کارشناسان بر این باورند که Vympel R-۳۷ تنها یک موشک نیست؛ بلکه نمادی از تغییرات بنیادین در جنگهای هوایی محسوب میشود. با سرعتی که کمتر هدفی میتواند از آن فرار کند، موجودیت آن رقیبان را در کوتاهترین زمان ممکن تحت فشار قرار میدهد و قدرتی که میتواند به یک پیروزی سریع منجر شود، این موشک را در حال حاضر به قدرتمندترین سلاح هوابههوا در میدان مبارزه واقعی تبدیل کرده است.
منبع: slashgear
۵۸۳۲۳