تینا مزدکی_ هواپیمای بزرگ و منحصر به فرد استراتولانچ راک (Stratolaunch Roc)، با بالهایی دراز و خیرهکننده، به عنوان یکی از غولهای هوایی جهان شناخته میشود. اما نکتهی جالب در مورد این هواپیما، تنها ابعاد آن نیست. وقتی به آن نگاه میکنید، این هواپیما به دو دستگاه پرنده معمولی متصل شده بهنظر میرسد. اما در واقع، اینگونه نیست. در ساخت راک، از اجزای یک هواپیمای دیگر استفاده شده است. شرکت استراتولانچ در طراحی این هواپیما از قطعات بوئینگ ۷۴۷-۴۰۰ استفاده کرده و هر دو کابین خلبان و قسمتهای کلیدی برای فرود، از جمله موتورهایش نیز متکی به همین مدل است.
طراحی غیرمعمول راک به دلیل کاربرد خاص آن است که در ابتدا صرفاً برای پرتاب ماهوارهها به فضا از آسمان (به جای روش سنتی پرتاب از زمین) در نظر گرفته شده بود. پس از فوت پل آلن، بنیانگذار این شرکت در سال ۲۰۱۸، استراتولانچ بر مسیر خود از پرتاب ماهواره به سمت آزمایشهای هواگردهای هایپرسونیک تغییر جهت داد؛ بهطوری که اکنون پیمانکاران دفاعی مشتریان اصلی آن بهشمار میآیند.
برای حمل ماهواره یا هواگردهای هایپرسونیک به آسمان، نیازی به قدرت بسیار بالایی است، بنابراین راک به شش موتور جت بوئینگ ۷۴۷ مجهز شده که بر روی بالهایی به طول ۱۱۷٫۳۵ متر قرار دارند. این طراحی به این معناست که این هواپیما میتواند بار مفیدی تا ۲۲۷ تن را درون دو بدنهی خود حمل کند. در قسمت جلویی هر یک از بدنهها، دو کابین خلبان مشخص است، اما تنها یکی از این کابینها واقعاً دارای سرنشین است.
چرا فقط یکی از کابینهای خلبان راک دارای سرنشین است؟
سه عضو خدمهی راک، بهخصوص در کابین سمت راست (ستارهای یا starboard) قرار دارند؛ یعنی در سمت راست هواپیما از دید خلبان. در طی پرواز، کابین سمت چپ (port) عمدتاً خالی باقی میماند. تجهیزاتی که در کابین دوم وجود دارد، تنها شامل ژنراتورهای برق است. شرکت استراتولانچ به این نتیجه رسید که هر دو کابین باید از نظر ظاهری شبیه به هم باشند، زیرا هر دو در طول پرواز تحت فشار قرار میگیرند و طراحی متقارن موجب کاهش پیچیدگی در فرآیند توسعه شد.
تنها سرنشینان حاضر در کابین سمت راست، اعضای خدمه هستند که تا زمان پرتاب در آنجا حضور دارند. جدیدترین محمولهی راک، نمونهی اولیهی هواگرد هایپرسونیک Talon-A۲ است که بدون سرنشین میباشد. این نمونه بدون سرنشین تا به حال در دو نوبت، در دسامبر ۲۰۲۴ و مارس ۲۰۲۵، پرتاب شده و در هر دو بار، به سرعتهای هایپرسونیک دست یافته است. با این حال، احتمال پروازهای هایپرسونیک سرنشیندار در آینده نیز وجود دارد؛ زیرا استراتولانچ پیشتر اعلام کرده که امیدوار است بتواند هواگردهای غیرنظامی هایپرسونیکی را برای حمل سرنشین یا محموله به کار گیرد.
پروازهای هایپرسونیک سریع احتمالاً به دلیل هزینهها و پیچیدگیهای بالا هرگز در دسترس عموم مسافران نخواهند بود؛ اما با توجه به استمرار علاقهی صنعت دفاعی به این حوزه، پیشبینی میشود که راک و طراحی غیرمعمول کابینهایش همچنان در سالهای آینده مورد استفاده قرار گیرد.
منبع: slashgear
۵۸۳۲۳