غزال زیاری: تلگرام برای نخستین بار به سوددهی خود خبر داده و اعلام کرده است که در سال ۲۰۲۴ حدود ۵۴۰ میلیون دلار سود خالص داشته و درآمد سالانهاش به ۱.۴ میلیارد دلار افزایش یافته است؛ این مقدار نسبت به سال گذشته (۳۴۳ میلیون دلار) رشدی چشمگیر را نشان میدهد.
مالکیت این شرکت همچنان در دستان پاول دورف، کارآفرین ۴۰ ساله و میلیاردر روسی باقی مانده است که عموماً به عنوان “مارک زاکربرگ روسیه” شناخته میشود؛ فردی که هماکنون با چندین اتهام کیفری در فرانسه روبرو است.
پاول دورف، بنیانگذار تلگرام، یکی از شخصیتهای منحصربهفرد و مرموز در صنعت فناوری به شمار میرود. هرچند بسیاری او را با مارک زاکربرگ مقایسه میکنند، به نظر میرسد شباهتهایی هم با ایلان ماسک، ثروتمندترین فرد جهان و حامی آزادی بیان دارد.
دورف نیز مانند ماسک، از طرفداران پرناتالیسم است و با وجود اینکه تأکید کرده هرگز ازدواج نکرده و ترجیح میدهد به تنهایی زندگی کند، در تیرماه گذشته اظهار داشت که بیش از ۱۰۰ فرزند بیولوژیک دارد.
او در پست خود در تلگرام ادعا کرد که از حدود ۱۵ سال پیش به درخواست یکی از دوستانش برای اهدای اسپرم، به بیش از صد زوج در ۱۲ کشور کمک کرده که صاحب فرزند شوند؛ همچنین حداقل یک کلینیک IVF هنوز اسپرمهای فریز شدهاش را به صورت ناشناس برای زوجهای علاقهمند به فرزندآوری نگهداری میکند.
نابغه ریاضی و برنامهنویسی
پاول دورف در اکتبر سال ۱۹۸۴ در سنپترزبورگ، روسیه متولد شد؛ پدربزرگش از سربازان ارتش سرخ شوروی در جنگ جهانی دوم بود و پدرش استاد و رئیس دانشکدهای در دانشگاه دولتی سنپترزبورگ به شمار میرفت.
دورف سالهای ابتدایی زندگیاش را در تورین ایتالیا گذراند و به همراه برادر بزرگترش نیکلای، توانمندیهای ریاضی خود را از سنین پایین نشان دادند. دورف در مصاحبهای در سال ۲۰۲۴ اعلام کرد که او و برادرش هر دو به عنوان برنده مدال طلای المپیاد جهانی ریاضی شناخته شدهاند و چندین بار برای حل معادلات پیچیده به صورت زنده در برنامههای تلویزیونی ایتالیا شرکت کردهاند.
خانواده دورف پس از بازگشت به روسیه، یکی از معدود خانوادههایی بودند که موفق به تهیه یک کامپیوتر شخصی IBM شدند؛ ابزاری که مطابق با گفتههای پاول، به آنها امکان یادگیری برنامهنویسی به صورت خودآموز را داد.
از VK تا تلگرام
دورف در دانشگاه دولتی سنپترزبورگ، جایی که پدرش تدریس میکرد، یک فروم محبوب برای دانشجویان ایجاد کرد و در سال ۲۰۰۶، با الهام از فیسبوک، به همراه دو نفر از همکلاسیهایش، شبکه اجتماعی VKontakte (ویکی) را تأسیس کرد. تنها هشت ماه پس از راهاندازی VK، تعداد کاربران این شبکه به یک میلیون نفر رسید و تا پایان سال ۲۰۰۸، این تعداد به ۱۰ میلیون نفر افزایش یافت؛ به این ترتیب VK به محبوبترین شبکه اجتماعی روسیه تبدیل شد.
دورف تا آوریل ۲۰۱۴ مدیرعامل VK بود؛ اما پس از یک شوخی عجیبی که در اول آوریل به شکل طنز استعفایش را اعلام کرد، هیئتمدیره بدون اطلاع قبلی وی را اخراج کرد. دورف در واکنش بیان کرد: «جالب است که سهامداران جرأت نداشتند این اقدام را مستقیماً انجام دهند؛ من خبر اخراجم را از طریق رسانهها دریافت کردم.»
دورف ادعا کرد که اخراج او به دلیل فشارهای مقامات کرملین برای حذف صفحات مخالفان سیاسی بوده و با این اخراج، VK به دست نزدیکان پوتین افتاده است. پس از چند روز و در اواخر آوریل، دورف تصمیم به ترک روسیه گرفت و اعلام کرد هیچ برنامهای برای بازگشت ندارد، چرا که کشورش با فضای اینترنتی سازگاری ندارد.

تاریخچه تلگرام
در سال ۲۰۱۳، در حالی که دورف هنوز فعالیتهای خود را در VK ادامه میدهد، به همراه برادرش نیکلای تصمیم میگیرند که یک پیامرسان رمزنگاریشده طراحی کنند. هدف آنها جلوگیری از دخالت دولتها در مکاتبات خصوصی کاربران بود و به این ترتیب، تلگرام نخست برای دستگاههای آیفون و سپس برای اندروید به بازار معرفی شد.
پس از ترک روسیه در سال ۲۰۱۴، دورف به همراه توسعهدهندگانش بین شهرهای مختلف از جمله پاریس، سنگاپور و در نهایت برلین در حال حرکت بودند و در سال ۲۰۱۷، دفتر مرکزی تلگرام به دبی منتقل گردید. بهعلاوه، تلگرام با انتشار اعلانی اعلام کرد که سرورهای خود را در نقاط گوناگون جهان توزیع نموده تا هیچ دولتی یا کارگروه سیاسی بر حریم خصوصی کاربران تاثیری نگذارد. البته در مواقع خاصی که کاربران به جرائم سنگینی مظنون شوند، اطلاعاتی نظیر IP و شماره تلفن ممکن است به نهادهای مربوطه ارائه گردد.
امروزه تلگرام با بیش از یک میلیارد کاربر فعالیت میکند و پیشبینی میشود در سال ۲۰۲۴ به سوددهی برسد. بر اساس گزارش فایننشال تایمز، تلگرام پس از رومزهای خسارتبار ۱۷۳ میلیون دلاری در سال ۲۰۲۳، در سال ۲۰۲۴ موفق به کسب ۵۴۰ میلیون دلار سود خالص شده و درآمد این شرکت از ۳۴۳ میلیون دلار به تقریباً ۱.۴ میلیارد دلار افزایش یافته است.
تلگرام در چهار سال گذشته حدود ۲.۴ میلیارد دلار اوراق قرضه منتشر کرده است و ۳۷۵ میلیون دلار از این اوراق را در انتهای سال گذشته بازخرید کرده است. علاوه بر این، این شرکت با xAI ایلان ماسک همکاریهایی جهت ادغام چتبات Grok در پلتفرم خود آغاز نموده است.

چالشهای حقوقی
در آگوست ۲۰۲۴، هنگامی که هواپیمای خصوصی دورف در نزدیک پاریس فرود آمد، او توسط مقامات فرانسوی به اتهام تسهیل در فعالیتهای غیرقانونی از جمله قاچاق مواد مخدر و انتشار محتوای سوءاستفاده جنسی از کودکان در پلتفرم تلگرام بازداشت گردید. او مجبور به اقامت در فرانسه شد و در مارس ۲۰۲۵ اجازه یافت به مدت موقتی به دبی برگردد.
در صورت محکومیت، دورف ممکن است با حداکثر ۱۰ سال زندان مواجه شود.
این مسئله بار دیگر موضوع مسئولیت مدیران فناوری را نسبت به فعالیتهای کاربران بر روی پلتفرمهایشان به چالش کشیده است. به عنوان مثال، چانگپنگ ژائو، بنیانگذار بایننس در سال ۲۰۲۴ به خاطر نقض قوانین ضد پولشویی مجرم شناخته شد و رأس اولبریکت، بنیانگذار Silk Road، به حبس ابد محکوم گردید، هرچند او در نهایت در ژانویه ۲۰۲۵ با عفو دونالد ترامپ آزاد شد.
منبع: fortune
۵۸۳۲۱