طبق گزارش منتشر شده توسط خبرگزاری صحت خبر، با اینکه در کشورهای مختلف ارتشها به عنوان یکی از اصول بنیادین حاکمیت و امنیت ملی محسوب میشوند، بر اساس اطلاعات موجود از World Population Review، حداقل ۳۹ کشور و منطقه در سطح جهان از نیروی نظامی دائمی محروم هستند؛ وضعیتی که بعضی اوقات نتیجه سیاستهای مبتنی بر صلح و در مواردی ناشی از اتکا به کشورها برای تأمین امنیت میباشد.
براساس دادههای کتاب سال سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA World Factbook)، این کشورها اگرچه نیروی نظامی رسمی ندارند، ولی برخی از آنها از نیروهای پلیس با ساختاری شبهنظامی برای حفاظت از مرزها و امنیت داخلی خود استفاده میکنند.
ارتش؛ نهاد فراتر از جنگ
در اکثر کشورهای دنیا، ارتش یک نیروی رسمی، مسلح و سازمانیافته است که تحت مجوز دولت مرکزی قرار دارد و کار اصلی آن حفاظت از تمامیت ارضی کشور و در مواقع ضروری، شرکت در عملیاتهای نظامی است. اما در مواقع بحرانهای انسانی، ارتشها قادرند به ارائه کمکهای غذایی، بهداشتی و امدادی بپردازند.
اگرچه در کشورهای مختلف، ارتش معمولاً تنها برای دفاع از سرزمین بکار میرود، اما حوادثی همچون جنگ جهانی اول، جنگ جهانی دوم و تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ نشان میدهد که ارتشها میتوانند نقشی تهاجمی نیز ایفا کنند.
کشورهای بدون ارتش؛ تقسیمبندی به سه گروه
تحقیقات حاکی از آن است که کشورهای فاقد نیروی نظامی دائمی عموماً در سه دسته تقسیم میشوند:
-
کشورهایی که بهطور رسمی خلع سلاح شدهاند (همچون کاستاریکا که در سال ۱۹۴۸ ارتش خود را منحل کرد)
-
کشورهایی که بنیانگذاران آن هرگز ارتش تشکیل ندادند
-
مستعمرات یا سرزمینهای وابستهای که تحت حفاظت نظامی کشور مادر قرار دارند (مثل موناکو که امنیت آن بر عهده فرانسه است)
نمونه کاستاریکا؛ امنیت بدون ارتش؟
کاستاریکا یکی از بارزترین مثالها از کشورهای بدون ارتش به شمار میآید. این کشور در سال ۱۹۴۸ تصمیم به انحلال کامل نیروهای نظامی خود گرفت. با این وجود، نیروی پلیس معروف به «نیروی عمومی» در این سرزمین مسئولیت تأمین امنیت داخلی و محافظت از مرزها را بر عهده دارد و از امکانات آموزشی کشورهای مانند ایالات متحده و کلمبیا بهرهمند شده است.
۲۲۷۲۲۷