طبق گزارش صحت خبر، یک سیاره بسیار بزرگ در حدود ۲۴۰ سال نوری از زمین در حال گردش حول یک ستاره کوتوله سرخ با جرم کم قرار دارد. این سیاره که با نام «TOI-6894b» شناخته میشود، نمونهای جدید از اجرام فضایی است که نظریههای علمی فعلی در زمینه شکلگیری سیارات را به چالش میکشد.
ستاره «TOI-6894» یکی از کوتولههای قرمز واقع در صورت فلکی اسد است که مسافت تقریبی ۲۴۰ سال نوری از زمین را اشغال کرده است. این ستاره تنها ۲۱٪ از جرم خورشید را داراست و با کمنورتر بودن ۲۵۰ برابری در مقایسه با خورشید، شگفتیساز شده است. جالب اینجاست که سیاره «TOI-6894b» یک سیاره غولپیکر گازی است که قطری تنها کمی بیشتر از زحل و جرمی تقریباً برابر با ۵۶٪ زحل دارد و هر سه روز به دور این ستاره کوچک میچرخد و در فاصلهای بسیار نزدیک از آن قرار گرفته است.
این سیاره برای اولین بار توسط ماهواره TESS از ناسا که به منظور بررسی سیارات فراخورشیدی به فضا پرتاب شده بود، شناسایی گردید و بعد از آن کشف آن با استفاده از رصدخانه جنوبی اروپا و تلسکوپهای بسیار بزرگ (VLT) تایید شد.
نکته جالب توجه این است که «TOI-6894b» بزرگترین سیارهای است که در مدار ستارهای با این اندازه کوچک کشف شده است. نسبت قطر این سیاره به ستاره میزبان تنها ۲.۵ به ۱ است!
چالشی برای نظریههای معمول شکلگیری سیارات
طبق مدلهای رایج علم زمینشناسی، ستارههای با جرم کم نمیتوانند سیارات گازی بزرگ تشکیل دهند زیرا دیسکهای گازی اطراف این ستارهها از نظر مواد کافی برای این فرآیند ناکافی هستند. اما کشف سیاره عظیمالجثه «TOI-6894b» نشاندهنده این است که شاید زمان آن رسیده تا نظریههای موجود را بهطور جدی مورد بازنگری قرار دهیم.
مدل رایج معروف به انباشت هستهای (core accretion) نمیتواند بهدرستی ماهیت تشکیل این سیاره را توضیح دهد، زیرا دیسکهای گازی پیرامون ستارههای کمجرم باید به اندازهای کوچک باشند که قادر به ایجاد چنین سیاراتی نباشند.
پس از این کشف جالب، گروههای پژوهشی قصد دارند از تلسکوپ فضایی جیمز وب استفاده کنند تا جو این سیاره را بررسی کرده و ترکیبات احتمالی آن شامل هستهای مملو از مواد سنگین با پوشش گازی از هیدروژن و هلیوم را شناسایی کنند.
با توجه به اینکه کوتولههای سرخ یکی از رایجترین انواع ستارهها در کهکشان راه شیری هستند، این کشف نشان میدهد که احتمال وجود سیارات گازی مشابه «TOI-6894b» بسیار بیشتر از آن چیزی که تا کنون تصور میکردیم، میباشد. این موضوع میتواند درک ما از ساختار منظومههای سیارهای را بهطور حائز اهمیتی تغییر دهد.
ویژگیهای سیاره «TOI-6894b»
- جرم: تقریباً ۱۷٪ از جرم مشتری (۵۳ برابر جرم زمین)
- شعاع: کمی بیشتر از زحل
- مدار: فقط در ۳ روز دور ستاره خود میگردد
- ستاره میزبان: تنها ۲۰٪ از جرم خورشید را دارا است (کمجرمترین ستاره شناختهشده که میزبان یک سیاره غولپیکر است)
منبع: لایوساینس
ترجمه فرزاد مظفری
۵۸۵۸