“`html
الهه جعفرزاده: آزمون استخدامی آموزش و پرورش ۱۴۰۴، که به عنوان فرصتی برای جذب معلمان با سطح شایستگی بالا تعریف شده بود، اکنون به محلی برای بروز اعتراضات گسترده داوطلبان تبدیل گردیده است. هزاران نفری که ماهها برای این چالش آمادهسازی کرده بودند، با فرآیندی ناپسند، غیرشفاف و تبعیضآمیز روبهرو شدهاند.
این نارضایتی به صورت خاص به عدم وجود ظرفیت کافی در بسیاری از شهرها، امتیازدهی غیرمنصفانه بر اساس وضعیت تاهل، فرزندی و سابقه کار، حذف برخی رشتهها از چرخه جذب، اضافه شدن منابع تازه فقط یک ماه پیش از آزمون و مواردی از این دست مربوط میشود.
محمدرضا نیکنژاد، معلم بازنشسته و کارشناس در حوزه آموزش، این نابسامانی را ناشی از برنامهریزی نادرست و عدم توجه به اصول عدالت اجتماعی میداند و میگوید: «این وضعیت نشاندهنده ابهام و سردرگمی افرادی است که مسئولیت برگزاری و راهبری این آزمون را بر عهده دارند. ما در دوره اطلاعات و ارتباطات قرار داریم؛ اگر نهاد مربوطه تصمیم به تغییر در نحوه انتخاب، ویژگیهای داوطلبان، رشتههای مطلوب و منابع درسی دارد، لازم است چنین اطلاعرسانیهایی به صورت بهموقع و نه تنها یک ماه قبل از آزمون انجام شود.
باید حداقل یک سال برای برنامهریزی آزمونهایی از این قبیل وقت گذاشته شود که بخش عمده آن باید به تحلیل نقاط قوت و ضعف اختصاص یابد. تغییرات هم باید بهموقع به اطلاع داوطلبان برسد تا متضرر نشوند. بسیاری از داوطلبان به ناگاه دریافتند که واجد شرایط نیستند چرا که اطلاعرسانی به شدت ضعیف بوده است.»
همچنین بخوانید:
ماجرای پذیرش دبیریِ فیزیک با درصد منفی در کنکور/ «جاذبه شغل معلمی به شدت در حال کاهش است»
رسمیشدن؛ چالش اساسی معلمان خرید خدمات/ تهدید مداوم به اخراج/ تشابه ما با نیروهای خدماتی
تبعیض در تخصیص ظرفیتها و ایجاد فشار روانی بر داوطلبان
به گفته این کارشناس، عدم وجود تصور کافی در بسیاری از شهرها، تبعیضی آشکار به حساب میآید که بر هزینههای سنگین روانی و مالی متقاضیان اثرات منفی دارد. او با انتقادی نسبت به حذف رشتهها، اطلاعرسانی نامناسب و ملاکهای ناعادلانه، تصریح میکند که این روند کیفیت آموزش و پرورش را در معرض خطر جدی قرار میدهد.
نیکنژاد در همین راستا تأکید دارد: «تأخیر در اطلاعرسانی باعث شده تا برخی داوطلبان در آخرین لحظات متوجه شوند که شهر خود هیچ ظرفیت و سهمیهای برای پذیرش ندارد. چه طور ممکن است کسی که سالها در شهر خود آموزش دیده یا زندگی کرده، با ظرفیت صفر مواجه شود در حالی که آن شهر با کمبود معلم دست و پنجه نرم میکند؟ این تصمیمات دردسرهای مالی و روانی سنگینی را به داوطلبان وارد میکند و آنها را در زندگی شخصی و اجتماعی خود به چالش میاندازد. آنچه برای داوطلبان آزمون استخدامی آموزش و پرورش پیش آمده، مانند این است که بچههای یازدهم سه ماه به کنکور متوجه شوند امتحانات آنها نهایی است. این نوع تصمیمگیری دخالت در سرنوشت افراد محسوب شده و آسیبهای جدی به بار میآورد.»
تهدید کیفیت آموزش با گزینشهای غیرحرفهای
نیکنژاد به لزوم جذب معلمان با تخصص و تأثیر مثبت آن بر آینده نظام آموزشی تأکید میکند و میافزاید: «ما به معلمان
“““html
ما به معلمانی حرفهای نیاز داریم که دارای دانش، دیدگاه و مهارتهای لازم برای تربیت و آموزش دانشآموزان باشند. اما متأسفانه در فرآیند آزمونها، شایستگیهای واقعی به حاشیه رفته و افرادی که فقط به فکر شغل و درآمد هستند، به عرصه وارد میشوند، بدون این که انگیزه یا توانمندی لازم برای این حرفه را داشته باشند.
این وضعیت منجر به نازل شدن کیفیت آموزش و پرورش میشود. آزمونهای استخدامی پتانسیل این را دارند که به عنوان ابزاری برای ارزیابی تواناییها عمل کنند، مشابه نمونههای خارجی، اما در ایران تنها به منظور جذب افرادی با انتظارات پایین طراحی شدهاند. این رویکرد به استخدام افرادی با قابلیتهای متوسط و پایین منجر میشود که قادر به حل مشکلات آموزشی نیستند.
لزوم ارزیابی بر اساس شایستگی و نظارت مستمر
نیکنژاد بر اهمیت بازنگری در روشهای جذب و ضرورت ارزیابی مستمر معلمان تأکید دارد و تأکید میکند: «برگزارکنندگان آزمون باید به اهمیت نقش معلم آگاه باشند. تدریس شغلی نیست که هر شخصی بتواند به راحتی از عهده آن برآید، بلکه نیازمند ویژگیهای ذاتی و انگیزه درونی است. برنامهریزان باید این استعدادها را شناسایی کنند. متأسفانه در سالهای اخیر، شاهد تخلفات جدی از سوی برخی معلمان استخدام شده در نقاط مختلف کشور بودهایم، مانند سوءاستفاده از دانشآموزان. در این موارد، علاوه بر مجازات فرد متخلف، این سؤال مطرح میشود که چه کسی او را استخدام کرده است؟ وجود ارزیابی دقیق در زمان جذب و نظارت مستمر در طول خدمت امری الزامی است. نظام آموزشی اساس توسعه کشور است و باید با تمرکز بر کیفیت، از تغییرات غیرضروری در آزمونها دوری کرد.
همچنین بخوانید:
توجه بیشتر به ظاهر معلم نسبت به سلامت روان او/ بسیاری از موارد تنبیه بدنی دانشآموزان اصلاً رسانهای نمیشوند/ در حوزه آموزش معلمان به شدت دچار کمبود هستیم
۴۷۲۳۲
“`